MR Online | Is capitalism a disease?

Όλο και περισσότερο συζητιέται το θέμα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Η κρίση του κοροναϊού είναι μια κρίση οικολογική. Μετά από δημοσιεύματα σε Μέσα Ενημέρωσης όπως η Le Monde Diplomatique, o The Guardian, οι New York Times, τώρα και η γαλλική εφημερίδα Liberation αναδεικνύει το θέμα "η οικολογία της υγείας" «La crise du coronavirus est une crise écologique».

Στο άρθρο αυτό, ο Serge Morand που διδάσκει "οικολογία της υγείας" στη Σχολή Τροπικής Ιατρικής στην Μπανγκόκ της Ταϊλάνδης και είναι διευθυντής έρευνας στο CNRS και στο CIRAD θεωρεί ότι είναι σημαντικό να διατηρηθεί η γενετική ποικιλομορφία στη φύση και τη γεωργία για να αποφευχθεί ο πολλαπλασιασμός των πανδημιών. Αρκετά είδη άγριων ζώων κατηγορήθηκαν ότι έχουν μεταδώσει Covid-19 σε ανθρώπους. Ο ίδιος θεωρεί ότι είναι 98% βέβαιο ότι το Covid-19 έχει την προέλευσή του σε κορωναϊό. "Είναι όμως απίθανο να έχει περάσει απευθείας από το νυχτερίδα στον άνθρωπο, διότι χρειάζεται μια μικρή αλλαγή στη δομή του γονιδιώματος του ιού για να μπορέσει να εισέλθει σε ανθρώπινα κύτταρα. Γι 'αυτό, άλλα ζώα συχνά χρησιμεύουν ως πύλες για να "ανθρωποποιήσουν" τους ιούς και άλλα παθογόνα που φιλοξενούνται σε άγρια ​​ζώα". Αυτό συμβαίνει, όμως, όταν άγρια ζώα μεταφέρονται σε αγορές δίπλα σε άλλα "κατοικίδια" ζώα ή είδη κτηνοτροφίας. 

Σε άλλα δημοσιεύματα επιστημόνων αναλύεται ο ρόλος  που παίζει η οικολογική κατάρρευση στην επιθετικότητα των ιών. Μια ενδιαφέρουσα προσέγγιση που αξίζει να διαβάσουμε με προσοχή. Ας ανοίξουμε την κουβέντα, τώρα που “όλοι/ες έχουμε πολύ χρόνο στο σπίτι λόγω καραντίνας”. Μαζί με την συζήτηση, φυσικά, για το τι σύστημα υγείας χρειαζόμαστε, ώστε να προλαμβάνουμε τις πανδημίες.

Το βασικό συμπέρασμα αρκετών ερευνών είναι ότι δεν μπορούμε να αποφύγουμε τους ιούς, αλλά μπορούμε να αποφύγουμε τη μεταπήδηση τους στον άνθρωπο όπως και τις πανδημίες.
Αντί για μια προσέγγιση που θυμίζει πόλεμο, μήπως πρέπει να έχουμε μια πιο οικολογική προσέγγιση, για να εμποδίσουμε τους ιούς να γίνονται επιθετικοί στο ανθρώπινο σώμα;
Ιδού τι λέει η Sonia Shah συγγραφέας σχετικού βιβλίου και του άρθρου στο ΤΗΕ ΝΑΤΙΟΝ και στη Monde Diplomatique παρουσίαζοντας πολύ ενδιαφέροντα στοιχεία για το HIV, την Ebola, τον H5N1, τον SARS, τον Zika, τον Coronid19 και απαντάει εν μέρει το ερώτημα πώς και γιατί έφτασαν στον άνθρωπο και έγιναν επιθετικοί ενώ στα ζώα είναι ακίνδυνοι.
“Από το 1940 εκατοντάδες παθογόνα μικρόβια εμφανίστηκαν ή επανεμφανίστηκαν σε περιοχές όπου, πολλές φορές, δεν είχαν παρατηρηθεί ποτέ πριν. Αυτή είναι η περίπτωση του ιού της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV), της Ebola στη Δυτική Αφρική και του Zika στην αμερικανική ήπειρο. Η πλειοψηφία τους (60%) είναι ζωικής προέλευσης. Ορισμένα μικρόβια προέρχονται από κατοικίδια ζώα ή από ζώα κτηνοτροφίας, αλλά τα περισσότερα (περισσότερα από τα δύο τρίτα) προέρχονται από άγρια ζώα.
Όμως τα άγρια ζώα δεν φταίνε σε τίποτα. Παρά τα άρθρα τα οποία, συνοδευόμενα από «αποδεικτικές» φωτογραφίες, δείχνουν την άγρια φύση ως σημείο εκκίνησης για τις καταστροφικές επιδημίες, είναι λάθος να πιστεύουμε ότι αυτά τα ζώα είναι ιδιαίτερα μολυσμένα από θανατηφόρα παθογόνα μικρόβια που είναι έτοιμα να μας μολύνουν. Στην πραγματικότητα, τα περισσότερα από τα μικρόβιά τους ζουν χωρίς να βλάπτουν τα ζώα αυτά. Το πρόβλημα είναι αλλού: με την αχαλίνωτη αποψίλωση των δασών, την αστικοποίηση και την εκβιομηχάνιση, έχουμε παράσχει σε αυτά τα μικρόβια τα μέσα για να φθάσουν στο ανθρώπινο σώμα και να προσαρμοστούν.
Η καταστροφή των οικοσυστημάτων απειλεί με εξαφάνιση πολλά είδη, συμπεριλαμβανομένων φαρμακευτικών φυτών και ζώων στα οποία η φαρμακοποιία μας ανέκαθεν βασιζόταν. Όσο για τα είδη που επιβιώνουν, δεν έχουν άλλη επιλογή από το να καταφύγουν στα οικοσυστήματα μειωμένης πια έκτασης που τους αφήνουν οι ανθρώπινες δραστηριότητες. Το αποτέλεσμα είναι αυξημένες πιθανότητες στενής και επαναλαμβανόμενης επαφής των ζώων με τον άνθρωπο, πράγμα που επιτρέπει στα μικρόβια να εισέρχονται στο σώμα μας, όπου, από καλοήθη, γίνονται θανάσιμα παθογόνα.
Ο ιός Έμπολα το καταδεικνύει. Μια μελέτη του 2017 αποκάλυψε ότι οι εστίες του ιού, η πηγή του οποίου εντοπίστηκε σε διάφορα είδη νυχτερίδων, είναι πιο συχνές σε περιοχές της Δυτικής και Κεντρικής Αφρικής που υπέστησαν πρόσφατα αποψίλωση των δασών. Όταν κόβουμε τα δάση τους, αναγκάζουμε τις νυχτερίδες να καταφύγουν στα δέντρα των κήπων μας και των αγροκτημάτων μας. Είναι λοιπόν εύκολο να φανταστεί κανείς τη συνέχεια: ένας άνθρωπος καταπίνει το σάλιο νυχτερίδας δαγκώνοντας ένα φρούτο που έχει καλυφθεί από αυτό ή, ενώ προσπαθεί να κυνηγήσει και να σκοτώσει αυτόν τον ανεπιθύμητο επισκέπτη, εκτίθεται σε μικρόβια που καταφεύγουν στους ιστούς του. Αυτός είναι ο τρόπος με τον οποίο ένας μεγάλος αριθμός ιών, των οποίων οι νυχτερίδες είναι φορείς και οι οποίοι παραμένουν ακίνδυνοι όσο μένουν πάνω τους, καταφέρνουν να διεισδύσουν στους ανθρώπινους πληθυσμούς – ας παραθέσουμε για παράδειγμα τον ιό Έμπολα, αλλά και τον Νίπα (Nipah – κυρίως στη Μαλαισία ή το Μπαγκλαντές) ή τον ιό Marburg (ιδιαίτερα στην Ανατολική Αφρική). Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται «πέρασμα του φραγμού του ανθρώπινου είδους». Αν αρχίσει να συμβαίνει συχνά, μπορεί να επιτρέψει στα μικρόβια να προσαρμοστούν στο σώμα μας και να εξελιχθούν σε σημείο να γίνουν παθογόνα”.
“Αλλά υπάρχουν πολλά περισσότερα ζώα που μεγαλώνουν στα πλαίσια του βιομηχανικού μας συστήματος εκτροφής. Εκατοντάδες χιλιάδες ζώα περιμένουν στοιβαγμένα να οδηγηθούν στο σφαγείο: αυτές είναι ιδανικές συνθήκες για τη μετάλλαξη των μικροβίων σε παθογόνα θανατηφόρα. Για παράδειγμα, οι ιοί της γρίπης των πουλερικών, που είναι ξενιστές σε υδρόβια πτηνά, προκαλούν «πανωλεθρίες» σε εκτροφεία με κοτόπουλα. Εκεί μεταλλάσσονται και γίνονται πιο μολυσματικά – μια διαδικασία τόσο προβλέψιμη ώστε να μπορεί να αναπαραχθεί στο εργαστήριο. Ένα από τα στελέχη τους, το H5N1, μεταδίδεται στον άνθρωπο και σκοτώνει περισσότερους από τους μισούς φορείς. Το 2014, στη Βόρεια Αμερική, χρειάστηκε να σκοτώσουν δεκάδες εκατομμύρια πουλερικών για να σταματήσουν την εξάπλωση ενός άλλου από αυτά τα στελέχη”
“Οι πανδημίες που προκλήθηκαν από τις αποικιακές εισβολές παραμένουν στο προσκήνιο. Ο λεντιϊός (lentivirus) των μακάκων έχει γίνει ο ιός του HIV. Τα υδρόβια βακτηρίδια Sundarbans, γνωστά ως χολέρα, έχουν ήδη προκαλέσει επτά πανδημίες μέχρι σήμερα, με την πιο πρόσφατη επιδημία στην Αϊτή.
Ευτυχώς, καθώς δεν είμαστε παθητικά θύματα αυτής της διαδικασίας, υπάρχουν και πολλά που μπορούμε να κάνουμε για να μειώσουμε τον κίνδυνο εμφάνισης αυτών των μικροβίων. Μπορούμε να προστατεύσουμε τα άγρια οικοσυστήματα για να διασφαλίσουμε ότι τα ζώα θα κρατήσουν τα μικρόβια τους αντί να τα μεταφέρουν σε εμάς, όπως προσπαθεί να κάνει το κίνημα της One Health“.
“Σήμερα, μας απειλεί μια νέα πανδημία και όχι μόνο λόγω του Covid-19. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι προσπάθειες της διοίκησης Trump για την απελευθέρωση των εξορυκτικών βιομηχανιών και όλων των βιομηχανικών δραστηριοτήτων από όλους τους κανονισμούς θα επιτείνουν την απώλεια οικοσυστημάτων, ευνοώντας τη μεταφορά μικροβίων από τα ζώα στον άνθρωπο (Δική μου σημείωση: και ίσως απελευθερώσει ιούς και μικρόβια που υπήρξαν παγιδευμένα μέσα στους πάγους για πολλά εκατομμύρια χρόνια, όπως προειδοποιούν οι επιστήμονες). Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση των ΗΠΑ θέτει σε κίνδυνο τις πιθανότητες να εντοπίσουμε το επόμενο στέλεχος πριν εξαπλωθεί: τον Οκτώβριο του 2019, αποφάσισε να τερματίσει το πρόγραμμα Predict, ένα σύστημα στενής παρατήρησης του περιβάλλοντος στο οποίο τα μικρόβια των ζώων είναι πιο πιθανό να μετατραπούν σε παθογόνους παράγοντες για τον άνθρωπο, προσπαθώντας να εξαλείψουμε τα μικρόβια που δείχνουν τάσεις να προσαρμοστούν στον οργανισμό μας προτού πυροδοτήσουν επιδημίες. Αυτό ακριβώς κάνουν οι ερευνητές του προγράμματος Predict, που χρηματοδοτείται από την Υπηρεσία Διεθνούς Ανάπτυξης των Ηνωμένων Πολιτειών (Usaid), εδώ και δέκα χρόνια. Έχουν ήδη εντοπίσει περισσότερους από εννέα εκατοντάδες νέους ιούς που συνδέονται με την εξάπλωση της ανθρώπινης δραστηριότητας στον πλανήτη, συμπεριλαμβανομένων και προηγουμένως άγνωστων στελεχών κοροναϊών συγκρίσιμων με εκείνους του SARS.Τέλος, στις αρχές Φεβρουαρίου του 2020, ανακοίνωσε την πρόθεσή του να μειώσει κατά 53% τη συνεισφορά του στον προϋπολογισμό της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας”.
Όπως δήλωσε ο επιδημιολόγος Larry Brilliant, «η εμφάνιση ιών είναι αναπόφευκτη, όχι οι επιδημίες». Ωστόσο, δεν θα αποφύγουμε τις επιδημίες παρά μόνο εάν είμαστε αποφασισμένοι να αλλάξουμε τις πολιτικές που μας έκαναν να διαταράξουμε τη φύση και τη ζωή των ζώων.
 
Sonia Shah, Δημοσιογράφος. Συγγραφέας του «Pandemic: Tracking Contagions, From Cholera to Ebola and Beyond» Sarah Crichton Books, New York, 2016, και «The Next Great Migration: The Beauty and Terror of Life on the Move», Bloomsbury Publishing, London, Ιούνιος 2020.

Posted on 24/03/2020 in Άρθρα

Έρευνες σε ευρωπαϊκό επίπεδο δείχνουν ότι οι Ευρωπαίοι και οι Έλληνες πολίτες ευαισθητοποιούνται όλο και περισσότερο για τα θέματα της κλιματικής αλλαγής. Όμως το μεγάλο ποσοστό της ελληνικής κοινωνίας δεν θεωρεί την κατάρρευση του κλίματος ως την πιο μεγάλη πρόκληση της ανθρωπότητας σήμερα. Ενώ σε ορισμένες χώρες τα θέματα αυτά έχουν μπει στο κέντρο της πολιτικής, στην Ελλάδα παραμένουν κυρίως στο επίπεδο του πολιτικού συμβολισμού. Βλέποντας, πάντως, τα κόμματα το αυξανόμενο ενδιαφέρον των πολιτών έχουν εισάγει στην κομματική γλώσσα τα θέματα αυτά, χωρίς όμως να επηρεάζεται ο σκληρός πυρήνας του προγράμματος και των επιλογών τους. Η κατάρρευση του κλίματος δεν είναι, όμως, μια συνηθισμένη πρόκληση που μπορεί να αντιμετωπιστεί με μικρο-αλλαγές και με μερικές μικρο-παρεμβάσεις στο ενεργειακό μοντέλο. Απαιτεί βαθιές, δίκαιες αλλά μεγάλες αλλαγές μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Ποιες είναι οι βασικές διαπιστώσεις της έρευνας:

– Εννέα στους δέκα ερωτώμενους (90%) στην Ελλάδα θεωρούν την κλιματική αλλαγή «πολύ σοβαρό» πρόβλημα, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο στην ΕΕ (79%), το οποίο συνιστά αύξηση πέντε ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με το 2017.

– Το ποσοστό που θεωρεί ότι η κλιματική αλλαγή είναι το πιο σοβαρό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα έχει υπερδιπλασιαστεί φτάνοντας το 11%, δηλαδή αύξηση επτά ποσοστιαίων μονάδων σε σχέση με το 2017. Παρατηρείται λοιπόν μια μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση, ωστόσο, το ποσοστό αυτό παραμένει σημαντικά χαμηλότερο από τον μέσο όρο στην ΕΕ, που είναι 23%.

– Περισσότεροι από τους μισούς συμμετέχοντες στην έρευνα δηλώνουν ότι έχουν προβεί προσωπικά σε κάποια ενέργεια για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής τους τελευταίους έξι μήνες (54% έναντι 60%, που είναι ο μέσος όρος στην ΕΕ), και όταν δίνονται συγκεκριμένα παραδείγματα ενεργειών για το κλίμα, το ποσοστό αυξάνεται στο 91% (έναντι 93%, που είναι ο μέσος όρος στην ΕΕ).

• Ποσοστό 15% των συμμετεχόντων στην έρευνα δηλώνουν ότι έχουν εγκαταστήσει ηλιακούς συλλέκτες στο σπίτι τους, ποσοστό αισθητά μεγαλύτερο από τον μέσο όρο στην ΕΕ, που είναι 6%, αλλά είναι προφανές ότι το ποσοστό αυτό θα μπορούσε – με βάση τις κλιματικής συνθήκες στη χώρα μας αλλά και την ύπαρξη μιας σοβαρής ελληνικής βιομηχανίας ηλιακών συστημάτων για ζεστό νερό ή και για ηλιακή θέρμανση κτηρίων- να είναι πολύ υψηλότερο ή να πλησιάζει το 100%

• Το ποσοστό των ερωτώμενων που προσπαθεί να ελαττώσει τη χρήση αντικειμένων μίας χρήσης έχει σημειώσει σημαντική αύξηση, 23 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με το 2017, φτάνοντας το 60% (έναντι 62% που είναι ο μέσος όρος στην ΕΕ).

Ένα ενδιαφέρον εύρημα της έρευνας είναι ότι οι ερωτώμενοι στην Ελλάδα είναι πιθανότερο απ’ ό,τι ο μέσος όρος στην ΕΕ να συμφωνήσουν ότι η μείωση των εισαγωγών ορυκτών καυσίμων μπορεί να αυξήσει την ενεργειακή ασφάλεια και να ωφελήσει οικονομικά την ΕΕ (80% έναντι 72%, που είναι ο μέσος όρος στην ΕΕ).

– Εννέα στους δέκα Έλληνες συμφωνούν ότι πρέπει να δοθεί περισσότερη δημόσια χρηματοδοτική στήριξη για τη μετάβαση σε καθαρές μορφές ενέργειας (91% έναντι 84%, που είναι ο μέσος όρος στην ΕΕ). Εδώ και καιρό υποστηρίζουμε με στοιχεία ότι μια παρόμοια πολιτική που ενθαρρύνει την ενεργειακή αποτελεσματικότητα μπορεί να πετύχει σημαντικούς στόχους σε οικονομικό, κοινωνικό και κλιματικό επίπεδο, να συμβάλλει στην αναζωογόνηση της οικονομίας, να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας σε τομείς που έχουμε ανάγκη και έχουν μέλλον, να μειώσει την ενεργειακή φτώχεια και να μειώσει συνολικά την δαπάνη των νοικοκυριών και της χώρας για ορυκτά καύσιμα και ενέργεια

– Το ποσοστό ερωτώμενων που συμφωνεί ότι η προσαρμογή στις αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής μπορεί να έχει θετικά αποτελέσματα για τους πολίτες ανέρχεται σε 69% (ελάχιστα χαμηλότερο από τον μέσο όρο στην ΕΕ, που είναι 70%). Παρόλα αυτά χρειάζεται ακόμα μεγαλύτερη και στοχευμένη ενημέρωση, θεωρούμε, για να αντιληφθούν οι πολίτες πώς η προσαρμογή στα νέα κλιματικά δεδομένα θα μπορούσε να συμβάλλει στην βιωσιμότητα της οικονομίας (πχ γεωργία, τουρισμός, μείωση οικονομικής ζημιάς από φυσικές καταστροφές κ.ά) και την βελτίωση της ποιότητας ζωής

– Σχεδόν όλοι οι ερωτώμενοι πιστεύουν ότι είναι σημαντικό να θέσει η εθνική κυβέρνησή τους στόχους για να αυξήσει τη χρήση της ανανεώσιμης ενέργειας έως το 2030 (96% έναντι 92%, που είναι ο μέσος όρος στην ΕΕ, σημειώνοντας αύξηση δύο ποσοστιαίων μονάδων), καθώς επίσης να στηρίξει τη βελτιωμένη ενεργειακή απόδοση έως το 2030 (96% έναντι 89%, που είναι ο μέσος όρος στην ΕΕ, σημειώνοντας αύξηση έξι ποσοστιαίων μονάδων).

Το σημαντικότερο στοιχείο είναι ότι το 95% των ερωτώμενων (πάνω από τον μέσο όρο στην ΕΕ, που είναι 92%) στηρίζει τον στόχο μιας κλιματικά ουδέτερης ΕΕ έως το 2050.

Πολιτικά κόμματα, κοινοβούλιο, επαγγελματικοί και κοινωνικοί φορείς πρέπει να λάβουν σοβαρά υπόψη τις διαπιστώσεις αυτές, ακόμα και αν υπάρχει κάποια απόσταση μεταξύ συνειδητοποίησης του προβλήματος και πράξεων που φέρνουν αποτέλεσμα

#climateemergency #climateaction #RES #energyefficiency #energytransition #greenjobs #greeneconomy #GreenNewDeal #κυκλική_οικονομία #κλίμα #κλιματική_αλλαγή #fridaysforfuture #Ελλάδα #YESClima #ClimateSchools

P

 

   

Η Βραζιλία αποτελεί την δέκατη μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο σε δυναμικό αγοράς, την ένατη σε αγοραστική δύναμη, ενώ είναι η τρίτη μεγαλύτερη εξαγωγέας αγροτικών προϊόντων. Την ίδια στιγμή είναι, όμως, και μια κοινωνία με μεγάλες ανισότητες και οικονομική φτώχεια. Τρεις μεγάλες πολυεθνικές επιχειρήσεις ελέγχουν την παραγωγή βοδινού κρέατος και ελάχιστες άλλες πολυεθνικές τις καλλιέργειες. Τα εκατομμύρια των φτωχών της Βραζιλίας πέφτουν εύκολα θύματα των υποσχέσεων οργανωμένων συμφερόντων, στο βαθμό που δεν μπορούν να εξασφαλίζουν μια αξιοπρεπή ζωή με άλλο τρόπο, ότι η εισβολή στο δάσος θα τους εξασφαλίσει μια καλύτερη ζωή. Η προστασία του Αμαζόνιου δεν θα επιτευχθεί αν η παγκόσμια κοινότητα δεν επεξεργαστεί και προωθήσει μια στρατηγική μείωσης των ανισοτήτων και βελτίωσης της ζωής μεγάλου τμήματος της βραζιλιάνικης κοινωνίας, σε ανταπόδοση μιας ουσιαστικής δέσμευσης της χώρας για πολιτικές και πρακτικές προστασίας του Αμαζόνιου αλλά και αν δεν συμβάλει με κίνητρα (και όχι επεμβάσεις) στον εκδημοκρατισμό της πολιτικής και οικονομικής ζωής της χώρας. Πολλές οργανώσεις έχουν προγράμματα υποστήριξης των κατοίκων του Αμαζόνιου (πάνω από 1.000.000 αυτόχθονες) και των οικοσυστημάτων που κινδυνεύουν αλλά αυτό δεν αρκεί.

Είναι, επίσης, γεγονός ότι χρειάζεται, να αλλάξουμε και εμείς στον αναπτυγμένο και πλούσιο κόσμο καθημερινές μας συνήθειες αλλά και το ίδιο το μοντέλο της δήθεν αέναης και “βιώσιμης” ανάπτυξης, αν θέλουμε να μειώσουμε τις πιέσεις στον Αμαζόνιο και στη Γη. Ο πλανήτης δεν μπορεί να στηρίξει πλέον μοντέλα οικονομίας και ζωής που στηρίζονται σε όλο και μεγαλύτερη κατανάλωση. Έχουμε ξεπεράσει κατά πολύ τις αντοχές του πλανητικού οικοσυστήματος, βρισκόμαστε ήδη μπροστά σε μια κλιματική και οικολογική κατάρρευση, που σύντομα δεν θα μπορούμε να ελέγξουμε. Η ευημερία και η οικονομία μας πρέπει να απεξαρτηθούν από την αυξανόμενη κατανάλωση πρώτων υλών, ενέργειας και φυσικών πόρων, και να στηριχθεί σε άλλες αξίες και σε μοντέλα που έχουν μικρότερο οικολογικό και κοινωνικό αποτύπωμα, όπως: σύνδεση της οικονομίας με την επίτευξη κοινωνικής συνοχής και οικολογικής σταθερότητας, μετακίνηση από μια γραμμική οικονομία προς μια κυκλική και πράσινη, μείωση της σπατάλης και επανάχρηση πρώτων υλών και προϊόντων στο πλαίσιο μια στρατηγικής μηδενικών αποβλήτων, στροφή από την κατανάλωση προϊόντων που αχρηστεύονται ή αντικαθίστανται όλο και πιο γρήγορα προς χρήση υπηρεσιών και προϊόντων μεγάλης διάρκειας ζωής και ενεργειακής αποτελεσματικότητας.

Ας λάβουμε, επίσης, υπόψη ότι κάποιες νέες συνήθειές μας έχουν αντικαταστήσει τα  ισορροπημένα, υγιεινά, οικολογικά και πιο υπεύθυνα μοντέλα διατροφής. Αυτό έχει, όμως, σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο στην υγεία των ανθρώπων και στα τοπικά συστήματα, αλλά και σε πλανητικό επίπεδο (συνεισφορά στην κλιματική κρίση, καταστροφή δασών και εξάντληση εδαφών). Εκτός από τις εξορύξεις και την διάνοιξη μεγάλων αυτοκινητοδρόμων, σημαντικές αιτίες της αποψίλωσης του Αμαζονίου είναι η μετατροπή του σε εκτάσεις βιομηχανικής κλίμακας εκτροφής βοοειδών και η βιομηχανικής κλίμακας γεωργία (μονοκαλλιέργειες, κυρίως σόγιας για ζωοτροφές αλλά και ανθρώπινη κατανάλωση καθώς και ζαχαρότευτλων για ζάχαρη και αιθανόλη). Το 60% περίπου της παγκόσμιας γεωργικής γης χρησιμοποιείται άμεσα ή έμμεσα (καλλιέργεια ζωοτροφών, κυρίως σόγια, συχνά γενετικά τροποποιημένης – μεταλλαγμένης) για την παραγωγή βοδινού κρέατος.Για την κάλυψη της αυξημένης ζήτησης, οι φυτείες σόγιας στη Βραζιλία αυξήθηκαν κατά 20 εκατ. στρέμματα την τελευταία διετία, κυρίως για την χρήση της ως ζωοτροφή. Από αυτά, μόνο 4 εκατομμύρια προήλθαν από εδάφη τα οποία καλλιεργούνταν ήδη (κυρίως με ζαχαρότευτλα). H Βραζιλία είναι σήμερα ο μεγαλύτερος εξαγωγέας βοδινού κρέατος παγκοσμίως, οι εξαγωγές έφτασαν τους 1.640.000 τόνους. Σύμφωνα με στοιχεία της Greenpeace, περισσότερο από το 65% των αποψιλωμένων εκτάσεων στον Αμαζόνιο χρησιμοποιούνται πλέον ως βοσκοτόπια για αγελάδες. Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγές βοδινού κρέατος, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι ο τρίτος σε μέγεθος εισαγωγέας.

Είναι σημαντικό, λοιπόν, να μειώσουμε κατά πολύ την κατανάλωση κόκκινου κρέατος – εξάλλου στο εύκρατο κλίμα και στο μεσογειακό / κρητικό μοντέλο διατροφής η κατανάλωση κόκκινου κρέατος ήταν πολύ  περιορισμένη και ισορροπημένη, δεν είχε σχέση με την σημερινή υπερβολική κατανάλωση. Αν και αυξάνεται συνεχώς η κατανάλωση κόκκινου κρέατος, πολλοί νέοι και νέες, αλλά και μεγαλύτεροι, επιλέγουν, κυρίως για “ηθικούς λόγους”, να γίνουν vegetarian ή και vegan. Θα πρέπει, όμως, ανεξαρτήτως του αν τρώμε (σε λογικά επίπεδα) ή όχι κρέας, να στηρίξουμε την τοπική κυρίως παραγωγή, γιατί διαφορετικά η αύξηση της ζήτησης είτε κρέατος είτε (και) σόγιας (για ζωοτροφή ή ανθρώπινη κατανάλωση) έχει  παρόμοια αποτελέσματα στο δάσος, ακόμα και αν αναλογικά η απαίτηση σε εδάφη για καλλιέργεια σόγιας γι άμεση ανθρώπινη κατανάλωση είναι μικρότερη σε σχέση με την εκτροφή βοοειδών, ανά 1 κιλό τροφής.  Αυτό προϋποθέτει παράλληλα αλλαγές και στα καλλιεργητικά μοντέλα, ώστε η γεωργία να στηρίζει την κτηνοτροφία σε τοπικό επίπεδο, και οι δύο μαζί την διαχείριση των δασών, μέσα από νέα αγρο-δασικά μοντέλα και συστήματα.

Σημαντική πίεση στον Αμαζόνιο ασκεί και η ζήτηση ξυλείας και χαρτιού. Μπορούμε να συμβάλουμε στην προστασία των δασών χρησιμοποιώντας μόνο πιστοποιημένη ξυλεία που  διασφαλίζει τη βιώσιμη διαχείριση των δασών, καθώς και μειώνοντας την σπατάλη χαρτιού και χρησιμοποιώντας μόνο χαρτί από ανακύκλωση.

Ο Αμαζόνιος μας υπενθυμίζει ότι όλα πλέον είναι αλληλένδετα, ότι συμβαίνει κάπου αλλού έχει επιπτώσεις στη ζωή μας, ότι κάνουμε εμείς έχει επιπτώσεις στην κοινωνία και στο περιβάλλον ευρύτερα. Καιρός να αλλάξουμε προς οικολογικά και κοινωνικά δίκαια μοντέλα.

Ενημερωτικό κι Οπτικοακουστικό υλικό:

https://www.wsj.com/articles/i-thought-the-world-was-ending-whats-fueling-the-amazon-rainforest-fires-11567224081

https://www.wsj.com/articles/five-things-about-the-amazon-fires-11567207686?mod=cx_immersive&cx_navSource=cx_immersive&cx_tag=contextual&cx_artPos=4#cxrecs_s

https://www.facebook.com/ecosia/videos/2101065206856847/

https://www.youtube.com/watch?v=F0Cu6RdE2bs

https://www.youtube.com/watch?v=I6IdC8cmfjI

https://www.youtube.com/watch?v=IEZbKFUiSpI

https://www.youtube.com/watch?time_continue=2&v=jRBUjLETEfQ&fbclid=IwAR0FIMkFD58kFl_VqErpDDQpC8Ay48MW2v_lQEVIZjx6oYE1pmMbz9zX9TA