WELCOMMON: Δουλεύοντας με/για τους πρόσφυγες με καινοτόμο τρόπο προς όφελος και των προσφύγων και των τοπικών κοινωνιών ΄

 

Τι είναι το Welcomon

Το Welcommon είναι ένα πρότυπο κέντρο υποδοχής και κοινωνικής ένταξης προσφύγων και ευπαθών ομάδων, που συνδυάζει τη φιλοξενία με πολύπλευρες δράσεις κοινωνικής ένταξης.

  

Λειτουργεί σε συνεργασία της κοινωνικής συνεταιριστικής επιχείρησης «Άνεμος Ανανέωσης» με την Εταιρεία Ανάπτυξης και Τουριστικής Προβολής Αθηνών (ΕΑΤΑ) ΑΕ, στο πλαίσιο του προγράμματος για την μετεγκατάσταση των προσφύγων της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες  (UNHCR).

Σκοπός: είναι η αντιμετώπιση των άμεσων και επειγουσών αναγκών που αντιμετωπίζει μεγάλη ομάδα προσφύγων, όπως η στέγαση σε αξιοπρεπείς συνθήκες και η κοινωνική ένταξη, προς όφελος τόσο των προσφύγων όσο και της τοπικής κοινωνίας.

        

Το κτίριο του Welcommon ανακαινίσθηκε τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο 2016 και τον Οκτώβριο 2016 υποδέχθηκε τους πρώτους φιλοξενούμενούς του, που στην πλειοψηφία τους είναι παιδιά, συνοδευόμενα από ένα γονέα. Αυτή τη στιγμή στο Welcommon φιλοξενούνται 160 άτομα, από τα οποία τα 91 είναι παιδιά ηλικίας από μερικών ημερών έως 18 ετών.

  

Το κτήριο στο οποίο στεγάζεται το Welcommon είναι μια πρώην κλινική (3200 τ.μ.) που βρίσκεται σε κεντρικό σημείο της Αθήνας (Καποδιστρίου 4, κοντά στην πλ. Κάνιγγος) και είναι προσβάσιμο με τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Έτσι αποφεύγεται η περιθωριοποίηση των ωφελουμένων και δίνεται η δυνατότητα συμμετοχής της γειτονιάς στις δραστηριότητες που υλοποιούνται στο Welcommon.  Πληροί όλες τις προδιαγραφές που απαιτούνται για την ασφαλή διαμονή (σύστημα πυρασφάλειας, προστατευτικά μπαλκονιών, σκάλας, πρόσβαση σε ΑΜΕΑ, 24ωρη φύλαξη της εισόδου κ.α.), ενώ διαθέτει και επιπλέον χώρους δραστηριοτήτων των παιδιών και των ενηλίκων καθώς και ειδικούς χώρους αποθήκευσης.

          

Η επιλογή των φιλοξενουμένων γίνεται από την Ύπατη Αρμοστεία του Ο.Η.Ε. για τους Πρόσφυγες, στο πλαίσιο του προγράμματος μετεγκατάστασης, δίνοντας προτεραιότητα σε ευάλωτες ομάδες, όπως γυναίκες έγκυες, οικογένειες με παιδιά, ηλικιωμένοι, άτομα με αναπηρία κλπ.

Τι προσφέρει το Welcommon

Στους πρόσφυγες:

  • Στέγαση σε αξιοπρεπείς συνθήκες για 150-250 άτομα, σε 66 δωμάτια τα περισσότερα με ιδιωτικό μπάνιο και επιπλέον χώρους για συναντήσεις, μαθήματα, δημιουργική απασχόληση,  καλλιτεχνικές δραστηριότητες κ.λπ.
  • Κάλυψη βασικών αναγκών: Σίτιση με σεβασμό στις διατροφικές ανάγκες και συνήθειες των φιλοξενούμενων (π.χ. ηλικία, κατάσταση υγείας, θρησκεία), ένδυση σε περίπτωση ανάγκης.
  • Ψυχοκοινωνική υποστήριξη από κοινωνικούς λειτουργούς και ψυχολόγο.
  • Πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, με σεβασμό στις πολιτισμικές και θρησκευτικές ευαισθησίες των προσφύγων, από νοσηλεύτρια, με την βοήθεια γιατρών της ΕΑΤΑ του Δήμου Αθηναίων καθώς και σε συνεργασία με ένα δίκτυο αραβόφωνων, κυρίως, γιατρών – εθελοντών διαφορετικών ειδικοτήτων
  • Κοινωνική ένταξη, μέσω συνεργασιών με οργανισμούς και υπηρεσίες της Ελλάδας και των χωρών μετεγκατάστασης.
  • Άτυπη εκπαίδευση / δημιουργική απασχόληση παιδιών και ενηλίκων: δημιουργικά παιχνίδια, ασκήσεις, μαθήματα γλώσσας, μουσικής, ζωγραφικής κ.λπ.

     

Στην τοπική κοινωνία:

  • νέες θέσεις εργασίας
  • ένα νέο μοντέλο κοινωνικής καινοτομίας
  • επαγγελματική εκπαίδευση για να δημιουργηθούν από κοινού με πρόσφυγες και μετανάστες νέες θέσεις εργασίας
  • εξειδίκευση επαγγελματιών σε ένα σύνολο τομέων
  • τόνωση της τοπικής αγοράς
  • δημιουργία γεφυρών επικοινωνίας κι ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών μεταξύ ακαδημαϊκών/επιστημονικών, αυτοδιοικητικών και κοινωνικών φορέων που ασχολούνται τόσο με το προσφυγικό όσο με σχετικούς επιστημονικούς τομείς (κοινωνικές και παιδαγωγικές επιστήμες, διοίκηση/management, διαπολιτισμική εκπαίδευση, κα)

   

Η σημερινή σύνθεση των φιλοξενούμενων

Το Welcommon καλωσόρισε τους πρώτους φιλοξενούμενους του στις 12 Οκτωβρίου 2016. Πρόσφυγες που επιλέγονται με βάση ένα σύνολο κριτηρίων από την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες και την Υπηρεσία Ασύλου, με προτεραιότητα σε ευάλωτες ομάδες, όπως γυναίκες σε εγκυμοσύνη, οικογένειες με (πολλά) παιδιά, ηλικιωμένοι, άτομα με αναπηρία κα φιλοξενούνται σήμερα σε χωριστά δωμάτια – σε οικογενειακή βάση – και σε αξιοπρεπείς συνθήκες. Η πλειοψηφία είναι οικογένειες από Συρία, με την μεγάλη πλειοψηφία να είναι παιδιά (από 65-80% κατά διαστήματα), που συνοδεύονται συχνά από έναν από τους δύο γονείς μόνο, συνήθως την μητέρα.

Σε ένα σύνολο 162 φιλοξενούμενων στο Welcommon προσφύγων (στις 11/12/2016), τα παιδιά ηλικίας μέχρι 18 ετών είναι 91:

10 μωρά μέχρι 1 χρόνου

11 παιδιά από 1,5 έως 3 χρόνων

17 παιδιά από 3,5 έως 6 χρόνων

33 παιδιά από 6,5 έως 12 χρόνων

20 παιδιά και νέοι/ες από 12,5 έως 18 χρόνων

Φιλοξενούμε, επίσης, 6 εγκύους, από τις οποίες κάποιες είναι ηλικίας 16-18 χρόνων

        

(Μη τυπική) εκπαίδευση και δημιουργική απασχόληση

Με δεδομένο το μεγάλο αριθμό παιδιών που φιλοξενούνται, των τεράστιων δυσκολιών να συμμετάσχουν στο τυπικό εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας μας και του γεγονότος ότι δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση για πολλά χρόνια είναι σημαντικό για εκπαιδευτικούς, κοινωνικούς και λόγους προστασίας των ίδιων των παιδιών να αναπτύξουμε εμείς ένα πρότυπο εκπαιδευτικό πρόγραμμα που θα καλύψει όλα τα παιδιά αλλά και τους ενηλίκους.

Επιδιώκουμε όλα τα παιδιά και για όσο μένουν στο Welcommon να συμμετέχουν σε ένα ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό πρόγραμμα ανάλογα με την ηλικία τους που θα παρέχει αφενός βασικές γνώσεις, δεξιότητες και ικανότητες ανάλογες με αυτές που παρέχει ένα τυπικό εκπαιδευτικό σύστημα καθώς και επιπλέον ικανότητες και κοινωνικές δεξιότητες στο πλαίσιο δημιουργικών δραστηριοτήτων, επισκέψεων, παιχνιδιού κα.

  

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει:

(α) εκπαίδευση εκπαιδευτών (τόσο των επαγγελματιών όσο και των εθελοντών) σε συστηματική βάση εφόσον εμπλέκονται στο πρόγραμμα

(β) δραστηριότητες μη τυπικής και δημιουργικής εκπαίδευσης για παιδιά με χωρισμό τους ανά ηλικιακή κατηγορία (βρεφονηπιακός σταθμός, νηπιαγωγείο, τάξεις δημοτικού (σαν να είναι 3θέσιο), τάξεις γυμνασίου / λυκείου.

    

Κοινωνική ένταξη – κατάρτιση – ένταξη στην εργασία

Στόχος είναι στο άμεσο μέλλον το Welcommon:

Να προσφέρει ευκαιρίες απασχόλησης, ιδιαίτερα σε όσους/ες παραμένουν περισσότερο καιρό στην Ελλάδα ή τους παρέχεται άσυλο στη χώρα μας: Ανάδειξη των δεξιοτήτων και ικανοτήτων των φιλοξενούμενων, μέσα από τη συμμετοχή στη λειτουργία της δομής και σε συνεργασία με άλλους οργανισμούς και δομές.

Μεταξύ άλλων επιδιώκουμε να δημιουργήσουμε και μια βάση δεδομένων με επαγγελματικά βιογραφικά προσφύγων εντός και εκτός δομής ώστε να εργαστούν σε επιχειρήσεις που αναζητούν εργαζόμενους με συγκεκριμένα προσόντα και δεξιότητες.

Βασικός μας στόχος είναι να συμβάλλουμε και στην δημιουργία κοινωνικών επιχειρήσεων με τη συμμετοχή Ελλήνων και προσφύγων/ μεταναστώνγια παράδειγμα σε τομείς:

  • Μεταποίησης και επαναχρησιμοποίησης ρούχων και παπουτσιών, που θα προσφέρει θέσεις εργασίας τόσο σε πρόσφυγες όσο και στον ντόπιο πληθυσμό, καθώς και είδη ένδυσης σε προσιτές τιμές.
  • Ενοικίασης προϊόντων, όπως βρεφικά είδη (κούνιες, μάρσιπποι κλπ.), είδη για ΑΜΕΑ, ειδικός εξοπλισμός για χρόνια πάσχοντες (συσκευές οξυγόνου, ειδικά κρεβάτια, αμαξίδια κλπ) σε προσιτές τιμές.
  • Ενεργειακής αναβάθμισης κατοικιών, ιδιαίτερα ατόμων που βιώνουν ενεργειακή φτώχεια
  • Πολυεθνικό εστιατόριο ή/και παντοπωλείο.

Η απασχόληση 

Αυτή τη στιγμή, στο Welcommon απασχολούνται επαγγελματικά 28 άτομα στους εξής τομείς:  

-Υποδοχή

-Διερμηνεία / πολιτισμική διαμεσολάβηση

-Ασφάλεια – φύλαξη κτιρίου σε 24ωρη βάση

-Κοινωνική και ψυχολογική υποστήριξη

-Πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας

-Συντήρηση κτηρίου

– Διαχείριση Ανθρώπινου Δυναμικού κι εθελοντών

– Management/Διοίκηση

– Γραμματειακή υποστήριξη /προμήθειες-συμβάσεις

Επιδιώκουμε να διασφαλίσουμε περισσότερους πόρους για να αυξήσουμε με βιώσιμο τρόπο την απασχόληση σε κοινωνικά χρήσιμες και αναγκαίες υπηρεσίες και δραστηριότητες.

           

Οι εθελοντές μας:

Τη λειτουργία του Welcommon στηρίζουν σε καθημερινή βάση περίπου 20 εθελοντές/ριες από την Ελλάδα και διάφορες άλλες χώρες (Γερμανία, Ισπανία κα) που κατατάσσονται σε 2 κατηγορίες:

  • Ασκούμενοι ή εκπαιδευόμενοι (πρακτική άσκηση σε αρμοδιότητες που σχετίζονται με το αντικείμενο, ερευνητές πανεπιστημιακού επιπέδου κα)
  • Εθελοντές αλληλεγγύης με διάφορες ειδικότητες (γλώσσες, απασχόληση παιδιών, κατασκευές, μουσική, χορός, ζωγραφική, φωτογραφία, κεραμική). 

Οικονομικοί πόροι

Τα βασικά κόστη λειτουργίας του Welcommon  καλύπτονται σε ποσοστό 80% από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω της συνεργασίας του «Ανέμου Ανανέωσης» με την  «Εταιρεία Ανάπτυξης και Τουριστικής Προβολής Αθηνών ΑΕ» (ΕΑΤΑ) και στο πλαίσιο του προγράμματος μετεγκατάστασης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες. Για την επιδιόρθωση και τον εξοπλισμό του κτιρίου βοήθησαν με δωρεές υλικών (χρώματα, υλικά, έπιπλα, συσκευές, λαμπτήρες, χαλιά κα) ένα σύνολο φορέων, επιχειρήσεων και πολιτών, ενώ σημαντικός αριθμός εθελοντές συμμετείχε σε πολλές εργασίες με αποτέλεσμα το κόστος επιδιόρθωσης να παραμείνει πολύ χαμηλό και οι εργασίες να ολοκληρωθούν μέσα σε λιγότερο από 1,5 μήνα, παρά το τεράστιο έργο που έπρεπε να γίνει.

Όμως, οι δωρεές και χορηγίες είναι απαραίτητες προκειμένου να καλυφθούν τα υπόλοιπα κόστη αλλά και να ενταθούν κι επεκταθούν οι δράσεις κοινωνικής ένταξης, μη-τυπικής /άτυπης  εκπαίδευσης, οι υπηρεσίες υγείας, η συντήρηση και η περιβαλλοντική διαχείριση του κτιρίου.

       

Αν κρίνετε ότι αξίζει να υποστηρίξετε το έργο μας, μπορεί να μας ενισχύσετε με μια μικρή ή μεγαλύτερη δωρεά ή χορηγία στους τραπεζικούς λογαριασμούς

Άνεμος Ανανέωσης:

Pireaus Bank: GR8301720180005018077868253

Eurobank: GR7202602440000180200876471

Αναφέροντας ότι πρόκειται για το πρόγραμμα Welcommon

Για επικοινωνίαΑυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.  ή Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

unnamed

Χθες τα παιδιά-πρόσφυγες που φιλοξενούμε στο #Welcommon οργάνωσαν αποχαιρετιστήριο πάρτι για τις γερμανίδες εθελόντριες μας, την Lena, την Jara, την Clara, τη Χριστίνα που ήταν μαζί μας από τις 1 Σεπτέμβρη. Φοιτήτριες στο #HochschuleDarmstand της Γερμανίας, σε μια ανώτατη σχολή με σπουδές κοινωνικής πολιτικής, σπουδάζουν social workers με εξειδίκευση σε μετανάστες/πρόσφυγες. Οι 4 αυτές εθελόντριες (μέσα από το πρόγραμμα Erasmus+) είχαν την ευκαιρία, στο πλαίσιο των σπουδών τους, να έρθουν σε εμάς και να συμμετάσχουν τόσο στην προετοιμασία του χώρου φιλοξενίας όσο και στην λειτουργία του. 

lena ramia

#ΆνεμοςΑνανέωσης επιδιώκει την συστηματική συνεργασία με πανεπιστήμια και φορείς από την Ελλάδα και άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Επιδιώκουμε να παίξουμε και το ρόλο γέφυρας μεταξύ των φορέων αυτών με στόχο την ανταλλαγή εμπειριών και καλύτερης εκπαίδευσης στις νέες προκλήσεις της εποχής. 
 
Η φιλοξενία και συνεργασία πολλών εθελοντών από διάφορες χώρες στο #Welcommon (από μερικές εβδομάδες μέχρι ένα 4μηνο), η πρόσφατη επίσκεψη δικτύωσης στο Βερολίνο που οργάνωσε ο #ΑνεμοςΑνανέωσης σε συνεργασία με το #RespectforGreece, η φιλοξενία στο χώρο μας από 23/12 έως 7/1/2017 άλλων 14 εθελοντών και ειδικών σε θέματα προσφύγων, από την Καταλονία αυτή τη φορά, είναι μερικά από τα πρακτικά βήματα αυτής για τη γέφυρα συνεργασίας που χτίζουμε. 

Είμαστε ανοικτοί σε οργανωμένη συνεργασία με φορείς και εκπαιδευτικά ιδρύματα, για να μάθουμε ο ένας από τον άλλο, για να βελτιώσουμε την τεχνογνωσία και την αποτελεσματικότητα σε θέματα φιλοξενίας προσφύγων, ένταξης, εκπαίδευσης, απασχόλησης, συνεργασίας με τις τοπικές κοινωνίες.

Δουλεύοντας με πρόσφυγες στο Βερολίνο και στην Αθήνα
Καλές πρακτικές και ανταλλαγή εμπειριών
Βερολίνο 21-25 Νοεμβρίου 2016

Η επίσκεψη στο Βερολίνο για θέματα προσφύγων

Επιδιώκοντας την ανάπτυξη από τα κάτω μιας ευρύτερης συνεργασίας μεταξύ φορέων και πολιτών από το Βερολίνο και την Αθήνα που εργάζονται με τους πρόσφυγες, οργανώθηκε από κοινού, από τον “Άνεμο Ανανέωσης”, την γερμανική πρωτοβουλία “RESPECT FOR GREECE” και το “Bildungswerk του Ιδρύματος Heinrich Boell”, επίσκεψη στο Βερολίνο υπό τον γενικό τίτλο: “Συνεργαζόμενοι στο προσφυγικό στην Αθήνα και στο Βερολίνο. Παραδείγματα καλών πρακτικών“.

Στο πλαίσιο της επίσκεψης αυτής, την εβδομάδα 21-25 Νοεμβρίου 2016, προγραμματίστηκε μια σειρά δραστηριοτήτων, δημόσιων εκδηλώσεων, συναντήσεων και συζητήσεων με διαφορετικούς ανθρώπους, φορείς, υπηρεσίες, εκπαιδευτικά ιδρύματα, καλλιτέχνες, πολιτικούς και πρόσφυγες ώστε να ανταλλάξουμε εμπειρίες και καλές πρακτικές και να οικοδομήσουμε συνεργασίες σε θέματα φιλοξενίας, εκπαίδευσης, κοινωνικής ένταξης, καλλιτεχνικής έκφρασης προσφύγων.

Στην αποστολή που οργάνωσε από ελληνικής πλευράς ο ΑΝΕΜΟΣ ΑΝΑΝΕΩΣΗΣ συμμετείχαν από την Αθήνα 7 άτομα που εκπροσωπούν διαφορετικές πλευρές της ενασχόλησης με το προσφυγικό: από τον κοινωνικό συνεταιρισμό «Άνεμος Ανανέωσης» και το κέντρο προσωρινής φιλοξενίας και κοινωνικής ένταξης προσφύγων WELCOMMON (Νίκος Χρυσόγελος, Πολύνα Γκιόκα), τον Δήμο Αθηναίων (Μαρία Ηλιοπούλου, αντιδήμαρχος για το παιδί, Αντιγόνη Κοτανίδη, σύμβουλος δημάρχου για προσφυγικό/μεταναστευτικό), την δημόσια εκπαίδευση (Μαρία Δημοπούλου, υπεύθυνη ΠΕ Πρωτοβάθμιας Α’ Αθήνας), το Πολιτιστικό Κέντρο Anasa (Σάντρα Δόμβρου) και την Υπηρεσία Ασύλου (Ελένη Πετράκη).

Δεκάδες εθελοντές και φίλοι/ες της πρωτοβουλίας “Respect for Greece” βοήθησαν στην πραγματοποίηση αυτής της πολύ σημαντικής «ανταλλαγής», μεταξύ των οποίων κι έλληνες κι ελληνίδες που μένουν χρόνια στο Βερολίνο ή μετακόμισαν πρόσφατα εκεί.

Συνάντηση με καλλιτέχνες που συνεργάζονται με πρόσφυγες
Δευτέρα 21 Νοεμβρίου
Συνάντηση με καλλιτέχνες που διοργανώνουν projects στα οποία εμπλέκονται ενεργά πρόσφυγες (παιδιά και ενήλικες) με στόχο την κοινωνική τους ένταξη

Το κέντρο φιλοξενίας BelAhr

Η συνάντηση έγινε στον τελευταίο όροφο του ξενώνα προσφύγων που στεγάζεται στο 16όροφο ξενοδοχείο BelΑhr. Το ξενοδοχείο 3 αστέρων ήταν κλειστό για 2 χρόνια. Σύμφωνα με νόμο που ισχύει, ο δήμος μπορεί να χρησιμοποιήσει κλειστά κτήρια για τις ανάγκες του και στη συνέχεια να τα παραδώσει ξανά στους ιδιοκτήτες μετά από συγκεκριμένο χρονικό διάστημα που συμφωνείτε μεταξύ τους. Έτσι ο Δήμος του Βερολίνου χρησιμοποίησε το κλειστό ξενοδοχείο ως ξενώνα για πρόσφυγες.

 

Στον τελευταίο όροφο (penthouse) “στεγάζονται” διάφορα projects που οργανώνονται από ομάδες καλλιτεχνών όπως to SALONwelcome και το ZUsammenKUNFT. Η επίσκεψη στο χώρο μας βοήθησε να συνειδητοποιήσουμε ότι η δομή αυτή αν και είναι διαφορετική σε σχέση με το Welcommon (επικεντρώνει στη διαμονή κυρίως ενώ έχει κι εστιατόριο, μόνο στον τελευταίο όροφο υπάρχει χώρος για συναντήσεις καλλιτεχνών), αλλά έχει παρόμοιους κανόνες σε θέματα φύλαξης (με πολύ περισσότερο προσωπικό), επισκέψεων (συγκεκριμένο ωράριο όπως και εμείς), καταγραφής στοιχείων στην είσοδο καθώς και γενικευμένης απαγόρευσης καπνίσματος στο εσωτερικό του. Μας έκανε εντύπωση που δεν κυκλοφορούσαν καθόλου παιδιά σε ασανσέρ παρόλο ότι στο κτίριο διαμένουν 400 άτομα. Την ευθύνη λειτουργίας του έχει ο Ερυθρός Σταυρός με χρηματοδότηση από τον Δήμο Βερολίνου.

SALONwelcome:

H λέξη SALON σημαίνει τόπος συνάντησης, αλληλο-εκπαίδευσης και ενδυνάμωσης. Οι καλλιτέχνες που συμμετέχουν, ζουν και δουλεύουν στο Βερολίνο, ενώ κάποιοι δουλεύουν εθελοντικά με πρόσφυγες και κάποιοι άλλοι μέσω προγραμμάτων. Οι συναντήσεις μεταξύ των καλλιτεχνών και των προσφύγων γίνονται μια φορά το μήνα και σε αυτές γίνεται παρουσίαση και συζήτηση για τη δουλειά του καθενός/μιας. Στόχος είναι από τις συναντήσεις αυτές να προκύψουν ομάδες μουσικών, ζωγράφων, σχεδιαστών μόδας ή εικονογράφησης βιβλίων που θα συνεργαστούν σε καλλιτεχνικά πρότζεκτς ή/και θα δουλέψουν μαζί με άλλους πρόσφυγες κάθε ηλικίας με στόχο την ένταξή τους. Για παράδειγμα η εκμάθηση της γερμανικής γλώσσας μπορεί να γίνει μέσω διάφορων δημιουργικών δραστηριοτήτων όπως η ζωγραφική, η κεραμική, η φωτογραφία, ο κινηματογράφος αλλά ακόμα και η μαγειρική και το ράψιμο. Μερικές ενδιαφέρουσες δραστηριότητες είναι
- το εικονολεξικό (Picture Dictionary) που δημιουργήθηκε από ομάδα καλλιτεχνών και παιδιών που μένουν σε ξενώνα.
- η συλλογή με παιδικά τραγούδια (γερμανικά και συριακά)
- το φιλμ που γυρίστηκε ολόκληρο -σενάριο, σκηνοθεσία, κινηματογράφηση κλπ- από παιδιά (γερμανάκια και προσφυγόπουλα) σε μόλις 10 μέρες

ZUsammenKUNFT:

Η πρωτοβουλία αυτή είναι βασισμένη σε ένα λογοπαίγνιο, παίζει με τις λέξεις ZUSAMMEN (μαζί) και ZUKUNFT (μέλλον). Στεγάζεται στο κτήριο House of Statistics στην Alexanderplatz που ήταν κλειστό για 8 χρόνια και στόχος είναι η δημιουργία κοινωνικής στέγασης για πρόσφυγες, φοιτητές, ηλικιωμένους κα καθώς και χώρων για καλλιτεχνικές, πολιτιστικές, εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Στα 75.000 τετρ. μέτρα του κτηρίου θα ζουν μαζί πρόσφυγες και Γερμανοί. Η πρωτοβουλία αυτή είναι αποτέλεσμα συνεργασίας πολλών φορέων που ασχολούνται με διαφορετικά αντικείμενα.

Από τα προβλήματα που αναδείχθηκαν, είναι αφενός οι περιορισμοί στην μετακίνηση προσφύγων από μια περιοχή στην άλλη, που δυσκολεύουν τη συμμετοχή τους σε καλλιτεχνικές εκθέσεις όσο και την πρόσβαση στην εκπαίδευση.

Ένταξη των προσφύγων στο εκπαιδευτικό σύστημα
Τρίτη 22 Νοεμβρίου (πρωί)

Επίσκεψη σε δύο σχολεία ένα δημοτικό και ένα γυμνάσιο στο οποίο λειτουργούν τάξεις ένταξης (welcome classes), και πιο συγκεκριμένα στα σχολεία Lenau (δημοτικό) στην περιοχή Kreuzberg και Robert Blum (Gymnasium) στην περιοχή Schoeneberg.

Robert Blum Gymnasium

 

Παρακολουθήσαμε τα μαθήματα στις τάξεις υποδοχείς (το πώς γίνεται το μάθημα της γλώσσας αλλά και της μαθηματικών με διαδραστικό τρόπο), ενώ μιλήσαμε με τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς. Οι τάξεις υποδοχής αποτελούνται από άτομα διαφόρων εθνικοτήτων και υπάρχει πρόγραμμα γλώσσας, μαθηματικών κα στα γερμανικά με τη χρήση βιβλίων και οπτικο-ακουστικού υλικού. Η κοινή γλώσσα είναι γερμανικά για όλα τα παιδιά ώστε εξοικειώνονται μιλώντας μεταξύ τους και με τους εκπαιδευτικούς στα γερμανικά.

  

Μας έκανε εντύπωση ο τρόπος που μάθαιναν τα παιδιά τη σχέση θετικών κι αρνητικών αριθμών. Επειδή πολλά παιδιά δυσκολεύονταν να κατανοήσουν γιατί το -7 είναι μικρότερο από το +7 ή γιατί το -3 είναι μεγαλύτερο από το -7, η εκπαιδευτικός χρησιμοποίησε το παράδειγμα του πόσα χρήματα ή τι χρέος έχει κάποιος για να κατανοήσουν τα παιδιά από διαφορετικές χώρες τη σχέση μεταξύ αρνητικών και θετικών αριθμών καθώς και την διάταξή τους στον άξονα αρνητικοί-θετικοί αριθμοί.

  

Είχαμε, επίσης, την ευκαιρία να συζητήσουμε με τους εκπαιδευτικούς σχετικά με την εμπειρία τους, τον τρόπο που επιλέγονται τα παιδιά που συμμετέχουν στα προγράμματα welcome classes (είτε βρίσκονται σε camp είτε σε κατοικίες κοντά στην περιοχή του σχολείου), το εκπαιδευτικό/παιδαγωγικό πλαίσιο και το υλικό που χρησιμοποιείται. Διαπιστώσαμε, επίσης, το μεγάλο ενδιαφέρον που υπάρχει για συστηματική συνεργασία μεταξύ σχολείων και εκπαιδευτικών από τις δύο πόλεις (Βερολίνο κι Αθήνα).

 

Το Γυμνάσιο το οποίο επισκεφθήκαμε συμμετέχει στο «δίκτυο σχολείων χωρίς ρατσισμό», και σε πολλές άλλες δράσεις, όπως πχ για το κλίμα, τον πολιτισμό, την εξάλειψη των διακρίσεων, ενώ συνεργάζεται και με το πανεπιστήμιο.

   

Όπως μας ενημέρωσαν, αντιπροσωπεία της ΟΛΜΕ είχε επισκεφθεί προσφάτως το γυμνάσιο αυτό.

Εκπαίδευση προσφύγων (παιδιών και νέων) – ένταξη στο εκπαιδευτικό σύστημα
Τρίτη 22 Νοεμβρίου μεσημέρι

Δεκάδες Γερμανοί εκπαιδευτικοί αλλά κι εκπρόσωποι μη κυβερνητικών κι εθελοντικών οργανώσεων και ειδικοί συμμετείχαν στη συζήτηση για την εκπαιδευτική ένταξη των παιδιών και νέων προσφύγων.

 

Εκ μέρους της ελληνικής αντιπροσωπείας, η Μαρία Δημοπούλου παρουσίασε τα προγράμματα που αφορούν την επίσημη/τυπική εκπαίδευση των παιδιών προσφύγων, ενώ η Μαρία Ηλιοπούλου το πρόγραμμα «Ανοικτά Σχολεία» που υλοποιεί ο Δήμος Αθηναίων.

Ενδιαφέρουσα είναι η συνεργασία εθελοντών που πηγαίνουν στα σχολεία και βοηθούν τα παιδιά με την ανάγνωση κειμένων και υποστηρικτική διδασκαλία.

Συναυλία ενίσχυσης του WELCOMMOΝ στο δημαρχείο του Βερολίνου
Τρίτη 22 Νοεμβρίου απόγευμα

Συναυλία ενημέρωσης και υποστήριξης για το WELCOMMON διοργανώθηκε στο Βερολίνο, την Τρίτη 22 Νοεμβρίου, στην Aίθουσα Eκδηλώσεων του Kοινοβουλίου (Festsaal dew Rathauses) στο Charloteenburg. Συμμετείχαν, σε μια πολύ ωραία βραδιά, οι πιανίστες Μάριος Παπαδόπουλος (Φιλαρμονική της Οξφόρδης) και Lennart Speer (Muenchen), με έργα Beethoven, Schubert, Γεωργιάδη.

   

Η εκδήλωση διοργανώθηκε από ένα σύνολο 16 φορέων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, κοινωνικών κι ανθρωπιστικών οργανώσεων, ιατρικών ενώσεων, των κομμάτων της πλειοψηφίας του Δήμου (Σοσιαλδημοκράτες, Πράσινοι και Αριστερά) με πρωτοβουλία της κίνησης πολιτών “Respect for Greece”, με την οποία συνεργάζεται στενά ο “Άνεμος Ανανέωσης”.

Την συναυλία χαιρέτισε ο Δήμαρχος της περιοχής Charlottenburg-Wilmersdorf, Reinhard Naumann, υπό την αιγίδα του οποίου ήταν, καθώς και εκπρόσωπος του Έλληνα πρέσβης ΘΔασκαρώλη, ενώ παραβρέθηκε και η Αντιδήμαρχος για το Παιδί του Δήμου Αθηναίων, Μαρία Ηλιοπούλου. Ο Νίκος Χρυσόγελος εκ μέρους του «ΑΝΕΜΟΥ ΑΝΑΝΕΩΣΗΣ» και η Hilde Schramm εκ μέρους της πρωτοβουλίας “Respect for Greece” μίλησαν για την συνεργασία και το πρόγραμμα WELCOMMON.

Στέγαση προσφύγων και εμπλοκή της γειτονιάς
Τετάρτη 23 Νοεμβρίου (πρωί)
Επίσκεψη σε δύο ξενώνες φιλοξενίας προσφύγων

Ο ένας ξενώνας, τον οποίο επισκεφθήκαμε βρίσκεται στο Kreuzberg και διοικείται από το Diakonisches Werk (οργάνωση της εκκλησίας). Ο δεύτερος ξενώνας, Nachbarschaftshaus (= σπίτι γειτονιάς, πρόκειται για είδος ξενώνα) φιλοξενεί μόνο γυναίκες με τα παιδιά τους, βρίσκεται στο Schöneberg, διοικείται από την ΜΚΟ. Τα έξοδα λειτουργίας τους καλύπτονται από την τοπική κυβέρνηση (Senate).

Diakonisches Werk
Ο ξενώνας που διοικείται από το Diakonisches Werk λειτουργεί περίπου 100 χρόνια και φιλοξενεί πρόσφυγες μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο συνεχώς. Οι πρόσφυγες μένουν σε χωριστά δωμάτια και έχουν οι ίδιοι την πλήρη ευθύνη για το θέμα φαγητού, καθαριότητας, εκπαίδευσης και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης. Στον ξενώνα φιλοξενούνται περίπου 150 άτομα για διάστημα ενός έως τρία χρόνια, μέχρι να βρουν σπίτι (παίρνει χρόνο) και εργασία. Κατά μέσον όρο το μέγεθος της οικογένειας που φιλοξενείται σε κάθε δωμάτιο είναι 1-3 άτομα. Οι τουαλέτες και οι μικρές κουζίνες είναι κοινόχρηστες.

       

Nachbarschaftshaus
Ο συγκεκριμένος ξενώνας έχει δυναμικότητα 50 ατόμων, όμως αυτή τη στιγμή φιλοξενεί 53 γυναίκες μαζί με τα παιδιά τους. Ζουν σε χωριστά δωμάτια τα οποία δεν έχουν ιδιωτικό μπάνια. Οι τουαλέτες και τα ντουζ είναι κοινόχρηστα, όπως και οι κουζίνες στις οποίες μαγειρεύει η κάθε γυναίκα το γεύμα για την οικογένειά της. Οι γυναίκες λαμβάνουν επίδομα για την διατροφή, την ένδυση και άλλα έξοδά τους. Ο ξενώνας παρέχει στέγαση και βασική υποστήριξη στο να μάθουν τη γλώσσα, να βρουν δουλειά και στη συνέχεια σπίτι. Επειδή όμως η εύρεση κατοικίας είναι δύσκολη, αρκετοί πρόσφυγες μένουν σε αντίστοιχους ξενώνες έως και 2 χρόνια. Το προσωπικό του ξενώνα αποτελείται από 4 γυναίκες (2η γενιά μεταναστών). Φύλαξη υπάρχει μόνο τη νύχτα από γυναίκα φύλακα. Οι εθελοντές είναι αμέτρητοι! όλοι μένουν στη γειτονιά και μόλις άνοιξε έτρεξαν να δηλώσουν τι δραστηριότητα μπορούν να οργανώσουν. Το αποτέλεσμα ήταν οι γυναίκες να μην έχουν καθόλου ελεύθερο χρόνο και το προσωπικό αναγκάστηκε να μειώσει όσο μπορούσε τις δραστηριότητες που οργάνωναν οι εθελοντές.

Καλές πρακτικές στέγασης στην Αθήνα και το Βερολίνο
Τετάρτη 23 Νοεμβρίου (απόγευμα):
Αναλυτική παρουσίαση του WELCOMMON και παρουσίαση των μοντέλων στέγασης από εκπρόσωπο του Συμβουλίου Προσφύγων του Βερολίνου.

Με πρωτοβουλία του Bildungswerk Berlin του ινστιτούτου Heinrich Boell (που ήταν ο 1 από τους συν-διοργανωτές της επίσκεψης) πραγματοποιήθηκε μια συνάντηση εργασίας για την παρουσίαση του WELCOMMON. Στη συζήτηση που ακολούθησε τονίστηκε ο σημαντικός ρόλος που μπορεί να παίξουν οι γείτονες στη στήριξη των δομών στέγασης κι ένταξης. Για να είναι υποστηρικτικοί οι γείτονες, όπως τονίστηκε, θα πρέπει να γνωρίζουν τι γίνεται στη γειτονιά τους. Πρώτα θα πρέπει να ενημερωθούν αυτοί και μετά τα ΜΜΕ και το ευρύτερο κοινό για να κάνουν τη δομή υπόθεση της γειτονιάς τους.

Επαγγελματική εκπαίδευση προσφύγων – συμβουλευτική – ένταξη στην εργασία
Πέμπτη 24 Νοεμβρίου, πρωί

Συμβουλευτική και επαγγελματική εκπαίδευση προσφύγων

Πολύ ενδιαφέρουσες συναντήσεις και συζητήσεις σε θέματα επαγγελματικής εκπαίδευσης προσφύγων με δημόσιες δομές κατάρτισης, συμβουλευτικά κέντρα, κυβερνητικούς υπαλλήλους και μη κυβερνητικές οργανώσεις που υλοποιούν παρόμοιες δράσεις. Επισκεφθήκαμε τη σχολή εκπαίδευσης για μηχανικούς αυτοκινήτων, μηχανών και ποδηλάτων καθώς κι εκπαίδευσης σε ξύλο και χαλιά στο Oberstufenzentrum fuer Kraftfahrzeug-technik in Charlottenburg στο Βερολίνο.

 

Μετά από ενημέρωσή τους στους χώρους φιλοξενίας από ειδικούς συμβούλους (η ειδική υπηρεσία έχει 40 συνεργάτες), οι πρόσφυγες που ενδιαφέρονται μπορούν να συμμετάσχουν, ανάλογα με τις ικανότητες και τα ενδιαφέροντά τους, σε προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης, έχοντας οικονομική βοήθεια για όσο χρόνο διαρκεί η εκπαίδευσή τους. Παράλληλα με την επαγγελματική κατάρτισή τους, πρέπει να παρακολουθούν και μαθήματα εκμάθησης της γερμανικής γλώσσας. Υπάρχει στενή συνεργασία δημόσιων φορέων και άλλων – Not for profit – φορέων.

Κεντρικό θέμα αυτών των συζητήσεων που είχαμε ήταν η προετοιμασία και προσαρμογή του γερμανικού μοντέλου επαγγελματικής κατάρτισης στις νέες ανάγκες και πραγματικότητες που δημιουργεί το μεγάλο ρεύμα προσφύγων, χωρίς να πέσει η ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης. Το θέμα των προσφύγων είναι πρόκληση και ευκαιρία για να γίνει το γερμανικό μοντέλο εκπαίδευσης και κατάρτισης πιο ευέλικτο κι αποτελεσματικό, μας τόνισαν όλοι οι συνομιλητές μας.

Ενδιαφέρον ο διάλογος ακόμα και οι διαφορετικές προσεγγίσεις: μερικοί ισχυρίζονταν ότι δεν δίνεται μεγάλο βάρος στην κατάρτιση των προσφύγων ενώ άλλοι υποστήριζαν με θέρμη ότι υπάρχουν σημαντικά προγράμματα και πολλά χρήματα τόσο από την ομοσπονδιακή κυβέρνηση όσο και από το κρατίδιο του Βερολίνου και τους Δήμους για την κατάλληλη κατάρτιση των νέων προσφύγων ιδιαίτερα στα τεχνικά επαγγέλματα αλλά και για την συνέχιση των σπουδών σε πανεπιστημιακό επίπεδο.

Στις ειδικότητες των μηχανικών αυτοκινήτων διαπιστώνεται ότι το μοντέλο εκπαίδευσης των Σύριων ήταν πολύ διαφορετικό από το Γερμανικό, ενώ συχνά οι τεχνίτες είναι εμπειρικοί και δεν έχουν την υπομονή να ακολουθήσουν το μεγάλης διάρκειας πρόγραμμα κατάρτισης και παράλληλα εκμάθησης της γλώσσας που ισχύει στη Γερμανία και συνδυάζει θεωρητική με πρακτική εκπαίδευση (σε χώρους εργασίας).

Πολύ ενδιαφέρον ήταν και ο τρόπος οργάνωσης της συζήτησης με τρόπο ώστε να συμμετέχουν πολλοί χωρίς όμως να μονολογούν. Χαρακτηριστική είναι η διάταξη των συμμετεχόντων σε κάθε κύκλο συζητήσεων.

Προετοιμασία και εισαγωγή προσφύγων στο Γερμανικό ακαδημαϊκο-πανεπιστημιακό σύστημα
Πέμπτη 24 Νοεμβρίου (απόγευμα)

Μια πολύ ενδιαφέρουσα συνάντηση και συζήτηση είχαμε με εκπροσώπους από ακαδημαϊκά ιδρύματα, φορείς mentoring και χρηματοδότησης (Garantie Fonds Hochschule), τη Γερουσία του Βερολίνου (Berlin Senat for Educations, Youth and Science) και ιδρύματα σχετικά με την προετοιμασία τόσο των πανεπιστημίων όσο και των προσφύγων για την ένταξη των προσφύγων στο γερμανικό ακαδημαϊκό – πανεπιστημιακό σύστημα. Συμμετείχαν εκπρόσωποι των πανεπιστημίων τεχνικών και κοινωνικών επιστημών: Alice-Salomon-Hochschule of Berlin, Technical University of Berlin, Free University of Berlin.

Τα Γερμανικά πανεπιστήμια προετοιμάστηκαν (και προετοίμασαν), άλλα πιο γρήγορα άλλα πιο αργά, ειδικά προπτυχιακά και μεταπτυχιακά προγράμματα για τους πρόσφυγες. Μεταξύ άλλων διαμόρφωσαν ένα στάδιο προετοιμασίας όπου οι πρόσφυγες που ενδιαφέρονται, μετά από ενημέρωσή τους στους χώρους φιλοξενίας από ειδικούς συμβούλους, μπορούν να έχουν καθεστώς «προ-φοιτητή» μέχρι να μάθουν με επάρκεια τη γλώσσα (C1 επίπεδο) και να μπορέσουν να αποφασίσουν αν ενδιαφέρονται για τις συγκεκριμένες σπουδές. Μέχρι τότε έχουν πρόσβαση στη βιβλιοθήκη και στα «προνόμοια» που έχουν οι φοιτητές, μπορούν να παρακολουθούν τα μαθήματα που τους ενδιαφέρουν και να έχουν πρόσβαση στο ίντερνετ, ενώ υπάρχουν χρηματο-οικονομικά εργαλεία που μπορούν να αξιοποιήσουν όσο έχουν το καθεστώς του «προ-φοιτητή». Στο πρόγραμμα έχουν ενταχθεί εκατοντάδες νέοι πρόσφυγες.

Συνάντηση με αντιπροσωπεία του κοινοβουλίου του Βερολίνου

Παρασκευή 25 Νοεμβρίου

Μια πολύ ενδιαφέρουσα συνάντηση και γεύμα με τον πρόεδρο του νέου κοινοβουλίου του Βερολίνου και στελέχη των 3 κομμάτων (σοσιαλδημοκράτες, πράσινοι, αριστερά) που σχηματίζουν τη νέα κυβέρνηση είχαμε στο Κοινοβούλιο την Παρασκευή 25 Νοεμβρίου 2016.

Η συνάντησή μας αφορούσε στην ενδυνάμωση της συνεργασίας Αθήνας - Βερολίνου από τα κάτω, με αφορμή το προσφυγικό αλλά και ευρύτερα. Ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου ανταποκρίθηκε αμέσως στην πρόταση για την συνάντηση που του απηύθυναν εκ μέρους των διοργανωτών η γερμανική Πρωτοβουλία Respect for Greece, το Ινστιτούτο Heinrich Böll (Bildungswerk Berlin) και ο "Άνεμος Ανανέωσης".

O Πρόεδρος του Κοινοβουλίου του Βερολίνου Ralf Wieland

Στην συνάντησή μας, με στελέχη των κομμάτων που είχαν την ευθύνη για το τμήμα της αναλυτικής συμφωνίας σχηματισμού κυβέρνησης που αφορούσε στο προσφυγικό και την κοινωνική ένταξη προσφύγων αλλά και θα έχουν σχετικές θέσεις ευθύνης, συμμετείχαν: ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Ralf Wieland (σοσιαλδημοκράτες), η Uelker Radziwill, μέλος του προεδρείου της κοιν. Ομάδας των σοσιαλδημοκρατών, η Katina Schubert, επικεφαλής των DIE LINKE στο Βερολίνο, ο Daniel Wesener, επικεφαλής των Πράσινων στο Βερολίνο και της κοινοβουλευτικής ομάδας τους, η Canan Bayram, εκπρόσωπος των Πράσινων για θέματα κοινωνικής ένταξης, μετανάστευσης και πολιτικής για τους πρόσφυγες, ο Tilmer Peters και άλλα στελέχη από διάφορες επιτροπές (πχ διεθνών σχέσεων).

 

Εκ μέρους του “Ανέμου Ανανέωσης» συμμετείχε ο Νίκος Χρυσόγελος, ενώ στην ελληνική αποστολή συμμετείχαν, επίσης, η Αντιγόνη Κοτανίδη, σύμβουλος του Δημάρχου Αθηναίων για τα θέματα προσφύγων/ μεταναστών, η Ελένη Πετράκη, από την υπηρεσία ασύλου και η Σάντρα Δόμβρου, από το Πολιτιστικό Κέντρο Anasa. Επικεφαλής της αντιπροσωπείας του Respect for Greece ήταν η Hilde Schramm, πρώην πράσινη βουλευτής του κοινοβουλίου του Βερολίνου.

Στο κοινοβούλιο του Βερολίνου

Μεταξύ των προτάσεων στενής συνεργασίας από τα κάτω μεταξύ Βερολίνου - Αθήνας που κατατέθηκαν και συζητήθηκαν, ήταν η πρότασή μου για επίσκεψη μιας αντιπροσωπείας του κοινοβουλίου του Βερολίνου στην Αθήνα με τη συμμετοχή εκπροσώπων της κοινωνίας των πολιτών και θεσμικών φορέων που ασχολούνται με θέματα φιλοξενίας, εκπαίδευσης, ένταξης και απασχόλησης προσφύγων και μεταναστών και συναντήσεις με ανάλογους φορείς και κινήσεις. Πάνω σε αυτή την ιδέα θα δουλέψουμε το επόμενο διάστημα.

Συνεργασίες με πρωτοβουλίες και φορείς από τη Γερμανία για το προσφυγικό

Ο Άνεμος Ανανέωσης συνεργάζεται συστηματικά με ένα ευρύ δίκτυο φορέων και πρωτοβουλιών σε ευρωπαϊκό επίπεδο τόσο σε θέματα κοινωνικής επιχειρηματικότητας και κοινωνικής οικονομίας όσο και πράσινης οικονομίας, περιβάλλοντος και ενέργειας. Στο πλαίσιο του προγράμματος προσωρινής φιλοξενίας και κοινωνικής ένταξης προσφύγων, WELCOMMON, συνεργαζόμαστε συστηματικά, μεταξύ άλλων, με της γερμανική πρωτοβουλία "RESPECT FOR GREECE", τόσο σε θέματα ανταλλαγής εμπειριών και καλών πρακτικών όσο και συμμετοχής Γερμανών εθελοντών στις δραστηριότητές μας με έναν οργανωμένο και συστηματικό τρόπο.

Φιλοξενούμε, λοιπόν, από την αρχή του WELCOMMON, Γερμανούς εθελοντές μέσα από αυτή την συνεργασία μας που μας βοηθάνε τόσο σε πρακτικά θέματα όσο και στην κοινωνικο-ψυχολογική στήριξη και δημιουργική εκπαίδευση των φιλοξενούμενων προσφύγων.