Η Λιουμπλιάνα στον δρόμο για μια κοινωνία μηδενικών αποβλήτων

 

Επένδυση σε πιο πράσινες πόλεις

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αναδημοσίευση άρθρου από το http://ec.europa.eu/environment/news/efe/articles/2016/5/article_20160503_04_el.htm

 

Καθώς η ΕΕ επιτείνει τις προσπάθειες να ενθαρρύνει την κυκλική οικονομία, οι πόλεις όλης της Ευρώπης δεν χρειάζεται να κοιτάξουν μακρύτερα από τη Λιουμπλιάνα για να εμπνευστούν όσον αφορά τον τρόπο μείωσης των αποβλήτων και χρήσης πόρων με ευφυέστερο τρόπο.

Η Πράσινη Εβδομάδα, από τις 30 Μαΐου έως τις 3 Ιουνίου, επικεντρώνεται στην «Επένδυση για ένα πιο πράσινο μέλλον». Λάβετε μέρος στη συζήτηση: Green Week 2016 

Η πρωτεύουσα της Σλοβενίας, η οποία είναι η Πράσινη Πρωτεύουσα της Ευρώπης φέτος, είναι η πρώτη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα που βρίσκεται κοντά στο να πετύχει μια κοινωνία μηδενικών αποβλήτων, όπου προϊόντα και πόροι ανακυκλώνονται ή επαναχρησιμοποιούνται και σχεδόν τίποτα δεν καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής. Αυτό αποτελεί αξιόλογη επιτυχία, η οποία συντελέστηκε κατά τη διάρκεια της προηγούμενης δεκαετίας, όπου υπεύθυνοι χάραξης πολιτικών, επιχειρήσεις και πολίτες συνεργάστηκαν για να δημιουργήσουν ένα πιο βιώσιμο αστικό περιβάλλον.

«  Οι μελλοντικές γενιές έχουν δικαίωμα να έχουν ένα υγιές περιβάλλον και αυτό πρέπει να το διασφαλίσουμε.»  

«Μέχρι πρόσφατα, με μεγάλη χαρά αποκαλούσαμε την πρωτεύουσά μας «Λευκή Λιουμπλιάνα». Σήμερα, όταν πολλές πόλεις έχουν περισσότερη ρύπανση από ποτέ, η Λιουμπλιάνα είναι καθαρότερη και πιο πράσινη από ποτέ, επομένως είμαστε υπερήφανοι που είμαστε σε θέση να αναφερόμαστε σε αυτήν ως Πράσινη Πρωτεύουσα της Ευρώπης», δήλωσε ο σλοβένος πρωθυπουργός, Miro Cerar. «Οι βελτιώσεις που δρομολογήθηκαν στη Λιουμπλιάνα τα τελευταία χρόνια αποδεικνύουν ότι τα περιβαλλοντικά μέτρα δεν αποτελούν δαπάνη, αλλά αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής.»

Η Λιουμπλιάνα, για να γιορτάσει το βραβείο της, θα αναλάβει τον ρόλο του πρέσβη βιώσιμης αστικής ανάπτυξης, ανταλλάσσοντας και προωθώντας καλές πρακτικές που αποδεδειγμένα έχουν θετικό αντίκτυπο τόσο στο αστικό περιβάλλον όσο και στην ποιότητα ζωής.

«Ο τίτλος της Πράσινης Πρωτεύουσας της Ευρώπης για το 2016 μας αξίζει και με το παραπάνω και φέρει μαζί του πολλές ευθύνες. Η μέριμνα για το αστικό περιβάλλον σημαίνει μέριμνα για την υγεία και ευεξία των ανθρώπων που ζουν στις πόλεις μας. Δείξατε ότι με σωστές επενδύσεις καταλήγετε σε εξαιρετικά αποτελέσματα» είπε ο Karmenu Vella, αρμόδιος για θέματα περιβάλλοντος, θαλάσσιας πολιτικής και αλιείας.

Η παραδειγματική προσέγγιση της πρωτεύουσας της Σλοβενίας για τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων και την ανάπτυξη μιας τοπικής κυκλικής οικονομίας είναι πολύπλευρη. Μια τέτοια στρατηγική διευκολύνει την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση, βελτιώνει τον διαχωρισμό και την επεξεργασία των αποβλήτων και ενθαρρύνει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις να μειώσουν κατ' αρχάς τον όγκο αποβλήτων που δημιουργούν.

Μεταξύ των πέντε τελικών υποψηφίων για την Πράσινη Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2016, η Λιουμπλιάνα ήταν η μόνη πόλη που δεν είχε αποτεφρωτή απορριμμάτων ούτε σχέδια να κατασκευάσει έναν. Αντιθέτως, στρέφεται σε εναλλακτικές λύσεις, μεταξύ άλλων ένα συνολικό σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων, το οποίο σημείωσε σημαντική πρόοδο προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης μια κοινωνίας μηδενικών αποβλήτων.

«Σήμερα, όταν πολλές πόλεις έχουν περισσότερη ρύπανση από ποτέ, η Λιουμπλιάνα είναι καθαρότερη και πιο πράσινη από ποτέ.»  

Η πόλη ενθαρρύνει ενεργά την ανακύκλωση προϊόντων μέσω του δημόσιου κέντρου της επαναχρησιμοποίησης —ένα κατάστημα κατάλληλα εξοπλισμένο με μεταχειρισμένα έπιπλα— όπου κατά μέσο όρο 75 προϊόντα ανταλλάσσονται κάθε μέρα, 100 πωλούνται και άλλα συλλέγονται και επισκευάζονται. Η πρωτοβουλία, την οποία υλοποιεί η δημόσια εταιρεία διαχείρισης αποβλήτων Snaga, επεκτείνεται τώρα σε όλη τη Σλοβενία. Επίσης, αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού προγράμματος της Λιουμπλιάνα με σκοπό τη διδασκαλία της σημασίας της δημιουργικότητας, της καινοτομίας, της κοινωνικής επιχειρηματικότητας και της πράσινης οικονομίας στους νέους.

Περισσότερη επαναχρησιμοποίηση, λιγότερα απόβλητα

Μέσα από τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση σε σχέση με την επαναχρησιμοποίηση προϊόντων και πόρων, οι κάτοικοι της Λιουμπλιάνα έχουν μειώσει τον όγκο των αποβλήτων που χρησιμοποιούν κατά 15 % τα τελευταία 10 χρόνια. Και το 2014, σε κάθε πολίτη, αναλογούσαν, κατά μέσο όρο, 283 κιλά αποβλήτων, τα οποία ισοδυναμούν με 41 % λιγότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Τα εύκολα προσβάσιμα σημεία ανακύκλωσης και αποκομιδής αποβλήτων μαζί με την αποκομιδή πόρτα πόρτα για ορισμένα είδη αστικών απορριμμάτων διασφαλίζουν ότι περίπου τα δύο τρίτα των αποβλήτων των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων στη Λιουμπλιάνα ανακυκλώνονται ή λιπασματοποιούνται. Συνεπώς, η ποσότητα των ανακτημένων υλικών στην πόλη αυξήθηκε από τα 16 κιλά ανά άτομο το 2004 στα 145 κιλά το 2014, μειώνοντας τον όγκο των σκουπιδιών που καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής κατά 59 %.

Την αποκομιδή και τον διαχωρισμό χειρίζεται η Snaga, η οποία εξασφαλίζει τη λειτουργία μιας από τις πιο σύγχρονες μονάδες διαχείρισης αποβλήτων στην Ευρώπη. Το περιφερειακό κέντρο διαχείρισης αποβλήτων, που αναπτύχθηκε εκτός της Λιουμπλιάνα με τη στήριξη των Ταμείων Συνοχής της ΕΕ, είναι το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό έργο της Σλοβενίας.Τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ χορήγησαν 78 εκατομμύρια EUR για την αναβάθμισή του.

Η μονάδα είναι σε θέση να παράγει 25 000 τόνους διαχωρισμένες δευτερογενείς πρώτες ύλες και πράσινη ενέργεια. Διασφαλίζει, χρησιμοποιώντας υπερσύγχρονη τεχνολογία, ότι μόνο γύρω στο 5-10 % των αποβλήτων που φτάνει σε αυτήν καταλήγει σε χώρο υγειονομικής ταφής. Όλα τα υπόλοιπα, από το χαρτί και τα πλαστικά μέχρι το γυαλί και το μέταλλο, ανακυκλώνονται. Οι οργανικές ύλες είτε αποτελούν αντικείμενο επεξεργασίας για να γίνουν βιοαέριο ώστε να ηλεκτροδοτηθεί η μονάδα είτε μετατρέπονται σε λίπασμα για τους χώρους πρασίνου της Λιουμπλιάνα. Με τη σειρά του αυτό μειώνει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, όπως το μεθάνιο, που απελευθερώνονται κατά την αποσύνθεση των οργανικών αποβλήτων σε χώρους υγειονομικής ταφής, και αποτρέπει τη ρύπανση των υπόγειων υδάτων.

Η Λιουμπλιάνα έχει θέσει φιλόδοξους στόχους για το μέλλον. Η πόλη στοχεύει στην αύξηση της χωριστής αποκομιδής αποβλήτων στο 75 % και τη μείωση των ετήσιων υπολειμματικών αποβλήτων σε 60 κιλά ανά άτομο έως το 2025, διασφαλίζοντας το διαρκές καθεστώς της ως παραδειγματική πράσινη πόλη στο μέλλον.

Όπως τόνισε και ο επίτροπος Vella: «Οι μελλοντικές γενιές έχουν δικαίωμα να έχουν ένα υγιές περιβάλλον και αυτό πρέπει να το διασφαλίσουμε.»

agdimitrios3small

Σεμινάριο εκπαίδευσης κι ενδυνάμωσης των Δήμων και της κοινωνίας των πολιτών σε θέματα βιωσιμότητας και πράσινης οικονομίας

Η βελτίωση της ζωής των πολιτών αλλά και της απόδοσης του Δήμου είναι κοινή υπόθεση τόσο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης όσο και των δημοτών. Στο πλαίσιο αυτό ο Δήμος Αγίου Δημητρίου σε συνεργασία με το Δίκτυο Ελληνικών Πράσινων Πόλεων, τον κοινωνικό συνεταιρισμό «Άνεμος Ανανέωσης» και το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Ελλάδας διοργάνωσαν την Παρασκευή, 23 Οκτωβρίου 2015, ένα σημαντικό σεμινάριο με θέμα «Εκπαίδευση και Ενδυνάμωση των Δήμων και της Κοινωνίας των Πολιτών σε θέματα βιωσιμότητας και πράσινης οικονομίας».

Στο σεμινάριο συμμετείχαν πολιτικά και διοικητικά στελέχη της αυτοδιοίκησης, δημοτικοί σύμβουλοι της συμπολίτευσης και της αντιπολίτευσης, επιστημονικό προσωπικό του Δήμου, επαγγελματικοί, κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί φορείς, νέοι κι εκπαιδευτικοί από τον Δήμο Αγ. Δημητρίου.

Στόχος του σεμιναρίου ήταν η ενδυνάμωση των γνώσεων, των ικανοτήτων καθώς και της τοπικής συνεργασίας μεταξύ των στελεχών του Δήμου και της κοινωνίας των πολιτών σε θέματα συμμετοχικού σχεδιασμού, σύνταξης, υλοποίησης και παρακολούθησης σχεδίων βιώσιμης περιφερειακής και τοπικής ανάπτυξης, στο πλαίσιο της οικολογικής, κοινωνικής και οικονομικής αειφορίας / βιωσιμότητας.

agdimitrios1

 

Συμπεράσματα σεμιναρίου

Βασικά συμπεράσματα που προέκυψαν από το σεμινάριο:

Οι νέοι ρόλοι τους οποίους αναλαμβάνει ο Δήμος την εποχή της κρίσης σε κοινωνικά θέματα και στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και της ποιότητας ζωής απαιτούν ενεργή συμμετοχή των πολιτών, συνεργασίες και συνέργειες με φορείς, εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση και του στελεχιακού δυναμικού του Δήμου αλλά και των φορέων της περιοχής.

Η κλιματική αλλαγή, η αναγέννηση των γειτονιών, η βιώσιμη μετακίνηση στις πόλεις, η αντιμετώπιση της φτώχειας και της ανεργίας, η ενίσχυση της τοπικής οικονομίας, η συνοχή (αντί για διάλυση) της κοινωνίας μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο μέσα από την συνεργασία, την διαβούλευση, τη συμμετοχή πολιτών και στελεχών αυτοδιοίκησης. Αυτό προϋποθέτει όμως κατανόηση της πραγματικότητας, ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών, καλή γνώση των ευκαιριών, των αδυναμιών, των κινδύνων και των δυνατοτήτων - προκλήσεων μπροστά στις οποίες βρίσκονται οι τοπικές κοινωνίες.

agdimitrios2

 

Το σεμινάριο άνοιξε η Δήμαρχος Μαρία Ανδρούτσου. Η Αντιδήμαρχος Προστασίας Περιβάλλοντος και Ποιότητας Ζωής, Αικατερίνη Ασημακοπούλου, παρουσίασε τις κύριες κατευθύνσεις του Σχεδίου Δράσης για την Αειφόρο Ενέργεια του Δήμου Αγίου Δημητρίου.

Ακολούθησαν οι εισηγήσεις:

·                    Εισηγητής Ν. Χρυσόγελος, Πρόεδρος ΚΟΙΝ.Σ.ΕΠ. «Άνεμος Ανανέωσης»

Προστασία κλίματος και προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή. Παγκόσμια διάσκεψη για το κλίμα, COP21, Παρίσι, Δεκέμβριος 2015”.

·                    Εισηγητής: Ηλίας Σαββάκης, Γενικός Γραμματέας Δήμου Αγ. Δημητρίου

Βελτίωση Ενεργειακής Συμπεριφοράς”.

Μια σημαντική ενότητα του σεμιναρίου αφορούσε στον “συμμετοχικό σχεδιασμό και το  πώς ο Δήμος παίζει ρόλο καταλύτη για τη συμμετοχή των πολιτών και των τοπικών φορέων στο σχεδιασμό, υλοποίηση, παρακολούθηση και αξιολόγηση σχεδίων τοπικής βιωσιμότητας”

·                    Εισήγηση Ν. Χρυσόγελος, Άννυ Μητροπούλου

Συζητήθηκαν, επίσης, οι αλλαγές που έχουν γίνει στους Κανονισμούς και τις προτεραιότητες των Ευρωπαϊκών Διαρθρωτικών και Επενδυτικών Ταμείων για την περίοδο 2014-2020, ενώ αναλύθηκαν οι στόχοι και οι άξονες προτεραιότητας του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος Αττικής 2014-2020 καθώς και κοινωνικά και οικολογικά καινοτόμες προσεγγίσεις στα θέματα της ενέργειας, του περιβάλλοντος και της αναγέννησης των πόλεων.

Οι συμμετέχοντες μετά την ολοκλήρωση της ενότητας των εισηγήσεων, χωρίστηκαν σε δυο ομάδες και κάθε ομάδα ανάλαβε να επεξεργαστεί από ένα θέμα:

(α) Σχεδιάζοντας ένα πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας και εφαρμογής ΑΠΕ για κτίριο του Δήμου με συμμετοχή της κοινότητας

(β) Σχεδιάζοντας ένα πρόγραμμα εξοικονόμησης ενέργειας σε επίπεδο κατοικιών και γειτονιάς

Με αυτό τον πολύ δημιουργικό τρόπο δούλεψαν από κοινού υπάλληλοι του Δήμου, εκπαιδευτικοί, νέοι, ενεργοί πολίτες αλλά και μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου τα δύο αυτά θέματα, και η δημιουργικότητα αποτυπώθηκε και στα σχέδια που διαμόρφωσαν και παρουσίασαν οι δυο ομάδες στο τέλος του σεμιναρίου. Το συντονισμό των δύο εργαστηρίων είχαν ο Νίκος Χρυσόγελος και η Αντιδήμαρχος Προστασίας Περιβάλλοντος & Ποιότητας Ζωής Αικατερίνη Ασημακοπούλου.