parajumpers sale duvetica jas moncler jas polo ralph lauren sale goedkope nike air max canada goose sale moncler jassen mbt nederland gucci riem parajumpers jassen uggs kopen parajumpers jas michael kors tassen woolrich jas woolrich jassen uggs nederland nike air max goedkoop timberland laarzen duvetica jassen canada goose jas woolrich jas dames
adidas superstar adidas yeezy viagra generico timberland boots women ralph lauren outlet timberland zür.ch adidas stan smith femme nike air max 90 blancas gafas oakley baratas adidas yeezy nike huarache mbt baratos michael kors bolsos adidas nmd australia adidas gazelle homme nike air force dam nike presto timberland boots ireland levitra generika louis vuitton neverfull
Χρήσιμες συνδέσεις

18 Απρίλιος 2019

     prasinoi-logo-green         

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ:

                                                                                                                                                        Του Νίκου Χρυσόγελου

Πρώην ευρωβουλευτής των Πράσινων,

Συμπρόεδρος των ΠΡΑΣΙΝΩΝ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ

@chrysogelos

www.chrysogelos.gr

 

To άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στις 19.1.2019 στο TVXS https://tvxs.gr/news/ellada/makedoniko-ena-problima-poy-anazita-lyseis-alla-gkremizei-karieres 

Όταν τον Μάιο 2013 ως ευρωβουλευτής των Πράσινων είχα υπερψηφίσει, έστω με μερικές επιφυλάξεις, την ‘Έκθεση του Βρετανού Σοσιαλδημοκράτη Ρίτσαρντ Χιούιτ “Έκθεση προόδου του 2012 για την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας”, κρίνοντας ότι ήταν μια καλή βάση για την επίλυση του προβλήματος, αρκετοί μου επιτέθηκαν. Τότε ήμουν ο μόνος Έλληνας ευρωβουλευτής που τόλμησε να τοποθετηθεί θετικά σε ένα ψήφισμα που κατά τα άλλα ήταν πολύ υποστηρικτικό στην προσπάθεια εξεύρεσης μιας δίκαιας και ισορροπημένης συμβιβαστικής λύσης στο θέμα της ονομασίας της ΠΓΔΜ αλλά και της εξάλειψης των εθνικισμών και του αλυτρωτισμού. Ορισμένοι έλληνες συνάδελφοι (που εξακολουθούν να παίζουν ρόλο στα πολιτικά πράγματα της χώρας) δεν τόλμησαν τότε να υπερψηφίσουν, φοβούμενοι τις αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας. Ήξεραν, όμως, ότι δεν μπορούσαν να πείσουν τους υπόλοιπους ευρωβουλευτές για τα ανορθολογικά επιχειρήματα του πολιτικού κόσμου μας για το θέμα. Το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας ήταν χαρακτηριστικό: 505 υπέρ, 61 κατά, 14 λευκά. Ήμουν, όμως, ο μόνος έλληνας ευρωβουλευτής ανάμεσα στους 505 που την είχε υπερψηφίσει γιατί ήταν ένα εν δυνάμει εργαλείο για την δίκαιη επίλυση του προβλήματος μέσα από έναν συμβιβασμό.

Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι στην διακοινοβουλευτική συνάντηση Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Κοινοβουλίου ΠΓΔΜ που πραγματοποιήθηκε 22 και 23 Μαΐου 2013 στο Στρασβούργο, το κείμενο συμπερασμάτων υπερψηφίστηκε ομόφωνα από όλους τους ευρωβουλευτές (Έλληνες και ξένους) όλων των πολιτικών ομάδων και τους βουλευτές της ΠΓΔΜ που συμμετείχαν. Στη συνάντηση αυτή συμμετείχαν αρκετοί Έλληνες ευρωβουλευτές, μεταξύ των οποίων και εγώ (ως εισηγητής για θέματα ενέργειας και περιβάλλοντος). "Η για πρώτη φορά ομόφωνη ψήφιση κειμένου δείχνει ότι θα μπορούσαν να υπάρξουν, κάτω από ορισμένες συνθήκες και σε ευρωπαϊκό πλαίσιο, πνεύμα καλής θέλησης και πρωτοβουλίες για πραγματική επίλυση των διαφορών" είχα δηλώσει τότε.

Από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 μέχρι σήμερα ένα τόσο κεντρικό θέμα - που έχει ρίζες πίσω στον 19ο αιώνα, όταν γίνονταν προσπάθεια συγκρότησης κρατών στη βάση εθνικών μύθων και καθαρότητας - αντιμετωπίστηκε με προχειρότητα και συχνά με καιροσκοπισμό. Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ δεν έχουμε εκπλαγεί, λοιπόν, από την μικροκομματική διαχείριση του «Μακεδονικού» και σήμερα. Είναι ένα θέμα που κυριάρχησε στις αρχές της δεκαετίας του ’90 με πολλά στοιχεία ανορθολογικότητας και εθνικιστικών υπερβολών και στην γειτονική και στην δική μας χώρα. Γρήγορα περιθωριακές ομάδες και πολιτικοί αντιλήφθηκαν ότι μπορούσαν να κερδοσκοπήσουν εκλογικά εκμεταλλευόμενοι το θυμικό των πολιτών και την απουσία μιας σοβαρής, ψύχραιμης και τεκμηριωμένης πολιτικής συζήτησης.

Μια αντιπαράθεση με …ιστορία

Το «Μακεδονικό» έπρεπε να έχει λυθεί ήδη στις αρχές της δεκαετίας του ’90, πριν οι δύο κοινωνίες μπολιαστούν με εθνικιστικές υπερβολές που δεν διευκολύνουν την υιοθέτηση μιας έντιμης και ισορροπημένης συμβιβαστικής λύσης.

Ένας συμβιβασμός δεν είναι ποτέ τέλειος. Πρέπει να αντιλαμβανόμαστε, όμως, ότι είναι η μόνη δυνατότητα επίλυσης τόσο πολύπλοκων θεμάτων, όπως η ονομασία μιας χώρας που μοιράζεται μέρος μιας γεωγραφικής περιοχής χωρίς, με το όνομά της και τον εθνικό της μύθο, να διεκδικεί μοναδικότητα στον γεωγραφικό και ιστορικό χώρο. Ένας έντιμος συμβιβασμός σε αυτό το θέμα δεν πρέπει ν’ αφήνει κάποια από τις κοινωνίες με την αίσθηση της ήττας και της ταπείνωσης, γιατί σε αντίθετη περίπτωση δεν θα είναι σταθεροποιητικός μακροχρόνια.

Η Συμφωνία για την εξεύρεση μια συμβιβαστικής λύσης για το όνομα της γειτονικής χώρας είναι στα (λίγα) θετικά της διακυβέρνησης Α. Τσίπρα (με την καθοριστική όμως υποστήριξη των Ευρωπαίων και των Αμερικανών). Αλλά αυτό δεν θα ήταν εφικτό αν ο Ζάεφ δεν άλλαζε τους συσχετισμούς.

Δυστυχώς, η Ελλάδα έκανε αργά στροφή από τον ακραίο λαϊκισμό κι εθνικισμό του «Η Μακεδονία είναι μία και Ελληνική» στον ρεαλισμό της σύνθετης ονομασίας, όταν όμως κυριαρχούσε πλέον ο Γκρουέφσκι στην γειτονική χώρα. Η χώρα μας είχε χάσει την ευκαιρία για μια ισορροπημένη λύση που προσέφερε το Πακέτο Πινέιρο στις αρχές της δεκαετίας του ‘90. Έτσι μέχρι πρόσφατα ήταν αδύνατη η συζήτηση για έναν έντιμο συμβιβασμό.

Ευτυχώς που σήμερα ένας ευρωπαϊκά προσανατολισμένος πολιτικός όπως ο Ζάεφ κατάφερε μέσα σε λίγο χρόνο να ανατρέψει μια κατάσταση που έμοιαζε μη αναστρέψιμη, αξιοποιώντας το χαρτί της ευρωπαϊκής κι ευρω-ατλαντικής προοπτικής της χώρας, ακριβώς αυτό που μια χούφτα άνθρωποι είχαμε υποστηρίξει ξεκάθαρα και στην Ελλάδα, έστω κι αν πολλοί μας επιτέθηκαν άγρια.

Αν οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ήμασταν στην ελληνική Βουλή, θα ψηφίζαμε έστω και με μια κριτική προσέγγιση την συμφωνία, χωρίς αυτό να υπονοούσε ή να έδινε ψήφο εμπιστοσύνης στη σημερινή κυβέρνηση, γιατί είμαστε μια πολιτική δύναμη που μπορεί να προωθεί πολιτικές και να τοποθετείται με γνώμονα το συμφέρον της κοινωνίας και της χώρας, να συμβάλλει στην επίλυση προβλημάτων έχοντας μια στρατηγική αυτόνομης πολιτικής πορείας, όχι συνιστώσας σε κάποιο κόμμα.

Οι ευθύνες της αντιπολίτευσης για ανιστόρητες θέσεις

Όλος αυτός ο παραλογισμός που κυριαρχεί αυτόν τον καιρό αποδεικνύει την παρακμή του πολιτικού μας συστήματος. Η στάση της αντιπολίτευσης είναι ακατανόητη, ιδιαίτερα όταν έχει διαχειριστεί στο παρελθόν πλευρές της υπόθεσης και δεν κατάφερε να πετύχει κάτι καλύτερο παρά το εμπάργκο, τις καταγγελίες και κάθε είδους προσπάθεια που κατέβαλε (1).

Η γλώσσα της γειτονικής χώρας είναι επίσημη, δημόσια καταγεγραμμένη στον ΟΗΕ ήδη από το 1945. Είναι σημαντικό ότι στην συμφωνία διευκρινίζεται ότι έχει σλαβικές ρίζες. Το Ελληνικό κράτος έχει, όμως, εκδώσει σχετικό βιβλίο στα μέσα της δεκαετίας του 1920 για να διδάσκεται στα σχολεία, ενώ σημαντικοί λογοτέχνες όπως η Πηνελόπη Δέλτα και ο Στρατής Μυριβήλης, ακόμα και ο Μακεδονομάχος Παύλος Μελάς αναφέρονται σε μια …γλώσσα «που μιλούσαν οι ντόπιοι».

Πώς είναι δυνατόν να αναφέρεται η αντιπολίτευση στο θέμα ισχυριζόμενη ότι «παραχωρήθηκε η Μακεδονική γλώσσα», όταν οι αρχαίοι Μακεδόνες δεν μιλούσαν φυσικά μια τέτοια γλώσσα;

Πώς είναι δυνατόν 25 και χρόνια μετά, να επανέρχονται πολιτικές δυνάμεις στην ισοπεδωτική και ζημιογόνα για τη χώρα άρνηση μιας συμβιβαστικής λύσης;

Πώς είναι δυνατόν αντί να επιλύσουμε το ζήτημα να κινδυνεύουμε να πέσουμε σε βαθύ διχασμό με όρους πολεμικής αντιπαράθεσης;

Οι ευθύνες της κυβέρνησης για την διαχείριση με μικρότητα ενός μεγάλου θέματος

Παρά την θαρραλέα στάση προώθησης συμβιβασμού στο θέμα, που πρέπει κανείς να του αναγνωρίσει, η διαχείριση της υπόθεσης από τον πρωθυπουργό Α. Τσίπρα είχε το στοιχείο της μικροκομματικής τακτικής. Αντί να επιδιώξει μια ευρεία συμμαχία που θα στήριζε στο κοινοβούλιο και στην κοινωνία την συμβιβαστική λύση, για την οποία δεν είχαν στο ελάχιστο προετοιμαστεί οι πολίτες, διαχειρίστηκε το θέμα με τρόπο ώστε να προκαλέσει διχασμό στην αντιπολίτευση και βαθιά πόλωση. Θα μπορούσε να καλέσει τα δημοκρατικά κόμματα και να διαμορφώσει μια ευρεία συμμαχία ώστε να ενημερωθεί σωστά και η κοινωνία. Να προσκαλέσει σε ουσιαστικό διάλογο χωρίς επιθετικές κορώνες φορείς και κόμματα ώστε να αναλυθούν τα θέματα αλλά και τα αντιμετωπιστούν τα στερεότυπα κάθε πλευράς. Υπάρχουν τόσα άλλα θέματα στα οποία υπάρχει πολιτική αντιπαράθεση, δεν υπήρχε λόγος σε ένα τόσο δύσκολο θέμα να ανοίξει ο πρωθυπουργός μέτωπο αντιπαράθεσης. Στο ζήτημα αυτό έπρεπε να εξασφαλίσει ευρύτατη πολιτική και κοινωνική υποστήριξη. Ενώ η πρωτοβουλία επίλυσης ήταν σωστή, η κυβέρνηση την διαχειρίστηκε με μικρο-κομματική αντίληψη.

Οι τακτικισμοί αυτοί δεν συγκροτούν μια διαφορετική πολιτική, δυστυχώς επαναλαμβάνονται και σε άλλα θέματα. Αυτοί οι τακτικισμοί είναι που μετέτρεψαν έναν ψεκασμένο (Καμμένος) σε "πολιτικό αρχηγό" που μπορούσε να καθορίζει πολιτικές εξελίξεις. Η πολιτική των τακτικισμών είχε ως αποτέλεσμα να εκδιωχθεί στην πραγματικότητα, για χάρη του Π. Καμμένου, ο Υπουργός Εξωτερικών που χειρίστηκε το θέμα, ο οποίος (Καμμένος) έφυγε τώρα από την κυβέρνηση και σηκώνει τη σημαία της «πατριωτικής ανταρσίας, της απόρριψης της Συμφωνίας και της κατεδάφισης της κυβέρνησης (στην οποία συμμετείχε μέχρι πριν από λίγες ημέρες). Θα έλεγε κάποιος ότι πλέον οι γελοιογράφοι δεν μπορούν να σκεφθούν κάτι πιο αστείο από την σημερινή πολιτική πραγματικότητα!

Είναι δίκαιη η συμβιβαστική λύση για την δική μας πλευρά;

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ θεωρούμε ότι όπως και κάθε συμβιβασμός, έτσι και η Συμφωνία των Πρεσπών και οι τροπολογίες στο Σύνταγμα της γειτονικής χώρας, αποτελούν μια σχετικά ικανοποιητική βάση επίλυσης μιας μακροχρόνιας και συναισθηματικά φορτισμένης αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο κοινωνιών. Η αλλαγή του ονόματος σε Βόρεια Μακεδονία και η υιοθέτηση από μια μεγάλη πλειοψηφία 81 βουλευτών των αλλαγών άρθρων του Συντάγματος που περιορίζουν δραστικά θέματα «αρχαιοποίησης» κι εκμετάλλευσης της ιστορίας αλλά κι αλυτρωτισμού, αν και σήμερα θεωρούνται «δεδομένα», έμοιαζαν μακρινά όνειρα μερικά χρόνια πριν.

Στα Βαλκάνια όπου κυριαρχούν ακόμα οι εθνικισμοί, ο Ζάεφ κατάφερε να διαλύσει στην πραγματικότητα το πανίσχυρο κάποτε - χάρη και στους δικούς μας ...εθνικιστές - VMRO, το εθνικιστικό κόμμα που απέδειξε ότι ο εθνικισμός είναι ένα καλό εργαλείο πλουτισμού ορισμένων. Θυμίζουμε ότι ο πρώην αρχηγός του κατηγορείται ότι πήρε μίζες από όλη αυτή την γελοιότητα με τα αγάλματα του Μεγαλέξανδρου. Όμως, αυτός ο φυγόδικος, πλέον, πολιτικός που αξιοποίησε στο έπακρο τα λάθη μας και τα εθνικιστικά συνθήματα («η Μακεδονία είναι μία και Ελληνική») για να κυριαρχεί επί μακρόν στη χώρα του, είχε μια πολύ σκληρή εθνικιστική στάση, όπως γνωρίζουν καλά και οι έλληνες πολιτικοί που βρέθηκαν απέναντί του, δεν έκανε ούτε βήμα πίσω, ακόμα και όταν του ασκήθηκαν έντονες πιέσεις από τον διεθνή παράγοντα.

Το μπαλάκι είναι τώρα στην ελληνική πλευρά. Έχουμε φτάσαμε κοντά σε μια σχετικά ισορροπημένη συμφωνία. Τώρα είναι η ώρα των επιλογών. Είτε θα χαράξουμε μια νέα στρατηγική για να κατοχυρώσουμε τα «κεκτημένα» και να συνεργαστούμε μακροπρόθεσμα ώστε να εξαλειφθούν οι όποιες εθνικιστικές ανοησίες στην γειτονική χώρα μέσω της αλληλο-γνωριμίας και του αμοιβαίου σεβασμού, είτε θα απορρίψουμε τη Συμφωνία με ότι κινδύνους συνεπάγεται αυτό.

Θα μπορούσε να είναι καλύτερη η συμφωνία των Πρεσπών; Πιθανόν, αν είχαμε αποδεχθεί το Πακέτο Πινέιρο το 1992 πριν συμβούν όσα συνέβησαν από τότε, πριν ξεκινήσει η εθνικιστική υστερία στην γειτονική χώρα. Αλλά τότε, σύσσωμο το πολιτικό σύστημα στη χώρα μας αδυνατούσε να δει ποιο ήταν το πραγματικό συμφέρον της χώρας μας, και παρασύρονταν σε μια εθνικιστική υστερία που αδυνατούσε να κατανοήσει οποιοσδήποτε νοήμων άνθρωπος.

Θα μπορούσε η λύση να είναι καλύτερη αν είχαν αξιοποιηθεί ευρωπαϊκά κείμενα και πολιτικές, για παράδειγμα οι εκθέσεις του Ευρωκοινοβουλίου, όπως η “Έκθεση προόδου του 2012 για την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας” του Βρετανού Σοσιαλδημοκράτη Ρίτσαρντ Χιούιτ που είχε υπερψηφίσει το Ευρωκοινοβούλιο το 2013.

Θα μπορούσε να υπάρχει καλύτερη συμφωνία στο θέμα του ονόματος, όπως πχ το Νέα Μακεδονία, ή η γλώσσα να ονομάζονταν «Macedonski”, αντί «Macedonian”.

Οι καλόπιστοι ή κακόπιστοι επικριτές της Συμφωνίας των Πρεσπών θα πρέπει, όμως, να σκέφτονται πάντα ότι μόλις λίγα χρόνια πριν έμοιαζε απίθανο να υπάρξει οποιαδήποτε συμβιβαστική συμφωνία που θα διασφάλιζε ότι το όνομα της γειτονικής χώρας δεν θα δημιουργούσε σύγχυση σε σχέση με την δική μας Μακεδονία. Οι ίδιοι οι επικριτές της Συμφωνίας στην δημόσια συζήτηση είχαν επικεντρώσει εδώ και 25 χρόνια κυρίως στο θέμα της ονομασίας ως το σύμβολο του «αλυτρωτισμού», άρα είχαν θεωρήσει δευτερεύοντα άλλα θέματα.

Με το βλέμμα στραμμένο προς το μέλλον, όχι προς το παρελθόν

Το πιο καθοριστικό ήταν και παραμένει ως ζητούμενο, ο συνδυασμός της συμβιβαστικής λύσης για την ονομασία με μια μακροχρόνια πολιτική καλής γειτονίας, που θα βοηθήσει τη γειτονική χώρα να στραφεί στο μέλλον, αντί να προσπαθεί να συγκροτήσει την ταυτότητά της στη βάση μιας “αρχαιοποίησης” που δεν έχει ιστορική βάση. Και που θα την κάνει καλό εταίρο μας σε μια περιοχή όπου υπάρχει σκληρός ανταγωνισμός μεταξύ μεγάλων διεθνών παιχτών όπως είναι η Ρωσία και οι ΗΠΑ.

Όσοι ισχυρίζονται ότι μπορούμε ως χώρα να απορρίψουμε την Συμφωνία των Πρεσπών και να διαπραγματευτούμε στο μέλλον μια καλύτερη, κρύβονται πίσω από το δάκτυλο τους. Κάνουν πολιτική χωρίς στοιχειώδη τεκμηρίωση δεδομένων, θεωρούν υλοποιήσιμη μια εξωπραγματική επιθυμία τους, αν και δεν τα κατάφεραν τόσα χρόνια.

Αν δεν “περάσει” η Συμφωνία κατά την ψηφοφορία στην ελληνική Βουλή, δεν θα υπάρξει καλύτερη λύση στο μέλλον. Και η γειτονική χώρα θα ονομαστεί οριστικά σκέτο «Μακεδονία», ενώ αλυτρωτικές κι εθνικιστικές πολιτικές θα επιστρέψουν πολύ πιο δυνατές. Ας μην έχουμε αυταπάτες. Ο κίνδυνος δεν αφορά μόνο το όνομα της γειτονικής χώρας, αλλά το μέλλον μιας χώρας στα σύνορά μας που θα μετατραπεί σε «εχθρό», δεν πρόκειται να την έχουμε ως καλό γείτονα κι εταίρο.

Η συμβιβαστική λύση θα έπρεπε να έχει μεγάλη κοινωνική και πολιτική υποστήριξη. Κυβέρνηση και αντιπολίτευση ευθύνονται για την ακραία πόλωση. Η ακραία επιχειρηματολογία είτε από την πλευρά της ΠΓΔΜ είτε από την δική μας πλευρά δεν έγινε αποδεκτή ποτέ σε διεθνές επίπεδο. Τα κόμματα έπρεπε να έχουν προετοιμάσει την κοινωνία για τον συμβιβασμό. Έτσι δεν θα κινδύνευαν κι αυτά και κυρίως δεν θα υιοθετούσαν καταστροφικές πολιτικές για τη χώρα από την αγωνία μήπως ξεπεραστούν από εθνικιστικά και ακροδεξιά μορφώματα. Η αντιμετώπιση τέτοιων κινδύνων δεν μπορεί να βασίζεται σε μια στρατηγική υιοθέτησης του λόγου τους, αλλά, αντιθέτως, πρέπει να βασίζεται στην ανάδειξη, μέσω δημοκρατικού διαλόγου και επιχειρημάτων, των πραγματικών δεδομένων, στερώντας τους το γόνιμο εδάφος που δημιουργεί ο φόβος και η άγνοια, ότι δηλαδή διευκολύνει την ανάπτυξη των δυνάμεων αυτών.

Με την προϋπόθεση ότι έχουμε ως Ελλάδα μια δυναμική συμμετοχή και ενεργό ρόλο, τα Βαλκάνια θα μπορούσαν να μετατραπούν από πεδίο αντιπαράθεσης σε χώρο πρότυπο συνεργασίας και καλής γειτονίας. Απουσιάζει προς το παρόν μια τέτοια δύναμη από τα Βαλκάνια που θα αλλάξει το παιχνίδι. Θέλουμε και μπορούμε, όμως, ως κοινωνία να παίξουμε αυτόν τον ρόλο για λόγους ειρήνης, καλής γειτονίας, οικονομικής προοπτικής και βιωσιμότητας, με το βλέμμα στραμμένο προς το μέλλον;

(1) Σημειώσεις:

-  1945: δηλώνεται ως επίσημη γλώσσα της “Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας” η “Μακεδονική. Το ελληνικό κράτος έχει εκδώσει το 1925 το βιβλίο “ABECEDAR” για την διδασκαλία της γλώσσας σε “ντόπιους”.

- Ο Κ. Καραμανλής υπογράφει στις 18 Ιουνίου 1959, διακρατική συμφωνία με την τότε Γιουγκοσλαβία, όπου αναφέρεται και η "Λαϊκή Δημοκρατία της Μακεδονίας".

- 2 Δεκεμβρίου 1991, ο Αντώνης Σαμαράς συνυπογράφει ως υπουργός εξωτερικών την απόφαση για την διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και την διαδοχή της από τις Δημοκρατίες, ενώ εκδίδεται και ο Κανονισμός του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου 3567/91, όπου αναγνωρίζεται η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και αναφέρονται ρητά τα κράτη που δημιουργούνται, μεταξύ άλλων η "Δημοκρατία της Μακεδονίας", 

(ΚΑΝΟΝΙΣΜΟΣ (ΕΟΚ) αριθ. 3567/91 ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ της 2ας Δεκεμβρίου 1991
περί του καθεστώτος που εφαρμόζεται στις εισαγωγές προϊόντων καταγωγής των Δημοκρατιών
της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, της Κροατίας, της Μακεδονίας και της Σλοβενίας" 

  • Η γλώσσα της ΠΓΔΜ συζητήθηκε και στην 3η Συνδιάσκεψη για την Τυποποίηση των Γεωγραφικών Ονομάτων (111/16 National Standardization), που πραγματοποιήθηκε την Αθήνα το 1977 έστω και για προχωρήσει για λόγους τυποποίησης (standardization) ο μεταγραμματισμός των γεωγραφικών ονομάτων (transliteration) με λατινικά γράμματα βάσει συστημάτων μεταγραμματισμού. Στην Συμφωνία των Πρεσπών αναγνωρίζεται ότι “η γλώσσα αυτή ανήκει στην ομάδα των νοτιο-σλαβικών γλωσσών”

(2) Χάρτες με την "Μακεδονία" σε διαφορετικούς χρόνους

 

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ χαιρετίζουν την έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, κατά την ολομέλεια του της Τετάρτης 16ης Ιανουαρίου 2019, του νομοθετικού ψηφίσματος σχετικά με το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο+, για την επόμενη προγραμματική περίοδο 2021-2027.

Η τελική απόφαση μετά τις τροπολογίες που ψήφισαν οι ευρωβουλευτές ανοίγει τον δρόμο για τον «τριμερή διάλογο» μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Επιτροπής και του Συμβουλίου, ο οποίος θα ξεκινήσει τους επόμενους μήνες, ώστε να οριστικοποιηθεί το πλαίσιο. Έχει μια σειρά θετικών επιλογών ιδιαίτερα ως προς την κοινωνική οικονομία, που είχαν προταθεί από ευρωπαϊκά δίκτυα και φορείς.

Σύμφωνα με την απόφαση,  η κοινωνική οικονομία δεν περιορίζεται πλέον, στην πιο περιορισμένη έννοια της «κοινωνικής επιχείρησης», αλλά αναφέρεται πλέον ως τομέας που πρέπει να υποστηριχθεί για την ικανότητά της να αντιμετωπίσει διαφορετικές ανάγκες και πολιτικές. Στο παρελθόν ο ρόλος της αναφέρονταν σε ευρωπαϊκά κείμενα αρκετά περιοριστικά, κυρίως ως προς την ικανότητά της να συμβάλλει στην δημιουργία θέσεων εργασίας και στην ένταξη μειονεκτούντων ατόμων. Ο ορισμός που παρέχεται για την κοινωνική οικονομία συγκλίνει πλέον προς αυτόν που εκφράζουν τα ευρωπαϊκά δίκτυα κοινωνικής οικονομίας (Social Economy Europe, REVES), η Ευρωπαϊκή Οικονομική Και Κοινωνική Επιτροπή κα. Ευρέως πλέον τονίζεται ο ρόλος της στην προώθηση της οικολογικής μετάβασης, στην ενίσχυση της κοινωνικής καινοτομίας, στον μετασχηματισμό οικονομικών και παραγωγικών τομέων κα.

Ο Κανονισμός που θα αποτυπώσει την απόφαση αυτή θα είναι ο πρώτος Κανονισμός της ΕΕ που θα παρέχει έναν σαφή ορισμό του τομέα της κοινωνικής οικονομίας, ενώ θα αποσαφηνίζεται και η αρχή της «εταιρικής σχέσης», η οποία ορίζεται τόσο ως κάθετη (με τα διάφορα επίπεδα δημόσιων αρχών) όσο και ως οριζόντια, που θα πρέπει να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο τόσο στις φάσεις προγραμματισμού όσο και στην υλοποίηση του Κοινωνικού Ταμείου στην επόμενη προγραμματική περίοδο (2021-2027).

Το νομοθετικό ψήφισμα αναφέρεται και στον Ευρωπαϊκό «Κώδικα Δεοντολογίας για την Εταιρική Σχέση» ως μέσο που θα αποσαφηνίζει το πλαίσιο κανόνων για συνεργασίες μεταξύ της κεντρικής και περιφερειακής/τοπικής διοίκησης και των φορέων κοινωνικής οικονομίας και θα εφαρμοστεί περαιτέρω στη νέα περίοδο προγραμματισμού.

Η «Κοινοτικά Κατευθυνόμενη Τοπική Ανάπτυξη» (CLLD) καλείται να υποστηρίζει πολιτικές χωρίς αποκλεισμούς, με την ενσωμάτωση και συμμετοχή ευάλωτων και μειονεκτούντων ομάδων τόσο στη διακυβέρνηση όσο και στο περιεχόμενο της δράσης. Επιπλέον, το εργαλείο αυτό θα πρέπει να εφαρμόζεται τόσο στις αγροτικές όσο και στις αστικές περιοχές.

Τώρα είναι σημαντικό να δεσμευτούν οι εθνικές κυβερνήσεις να υποστηρίξουν τις θέσεις του Ευρωκοινοβουλίου  κατά την συζήτηση στο Συμβούλιο. Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ καλούμε την ελληνική κυβέρνηση να ανοίξει έναν ουσιαστικό και δομημένο, όχι τυπικό, διάλογο με το χώρο της κοινωνικής κι αλληλέγγυας οικονομίας ώστε να ενσωματωθούν στη νομοθεσία και στον σχεδιασμό οι προβλέψεις του νομοθετικού ψηφίσματος για την νέα προγραμματική περίοδο του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου.

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ εκφράζουμε την λύπη μας για την τραγική κατάσταση στην οποία έχει βρεθεί η Βρετανική κοινωνία και η μεγάλη αυτή χώρα εξαιτίας του Brexit. Στην Βρετανική Βουλή των Κοινοτήτων οι βουλευτές απέρριψαν με μεγάλη πλειοψηφία – κατά 432, υπέρ 202 – την Συμφωνία Αποχώρησης και Πολιτικής Διακήρυξης την οποία είχε διαπραγματευτεί η Τερέζα Μέι για την έξοδο της χώρας από την ΕΕ. Η απόφαση είναι εξευτελιστική για την Βρετανίδα πρωθυπουργό, μια και παρόμοιο καταποντισμό δεν έχει υποστεί ποτέ μέχρι σήμερα πρωθυπουργός. Στο αποτέλεσμα συνεισέφεραν διαφορετικοί παράγοντες και συχνά ιδιοτελείς πολιτικές επιλογές, μετατρέποντας σε κεντρικό θέμα όχι το τι θα γίνει με τη χώρα, αλλά το τι θα γίνει με την Βρετανίδα πρωθυπουργό, αν θα υποστηριχθεί ή εκδιωχθεί. Προς το παρόν φαίνεται να μην είναι κεντρικό πολιτικό θέμα το που οδηγείται η χώρα, αλλά να κυριαρχούν άλλα δευτερεύοντα, ως προς αυτό, ζητήματα (πώς θα εξαναγκαστεί η Μέι σε παραίτηση, πώς θα προκηρυχθούν εκλογές κα).

Φυσικά το πιο κρίσιμο θέμα τόσο για την Βρετανική κοινωνία και τους πολίτες άλλων καταγωγών που ζουν, εργάζονται ή σπουδάζουν εκεί αλλά και για την υπόλοιπη Ευρώπη είναι το πώς θα γίνει η έξοδος της Βρετανίας από την ΕΕ και ο περιορισμός– όσο αυτό είναι δυνατόν – των επιπτώσεων που θα προκύψουν για τη ζωή των πολιτών, ποιο θα είναι το μέλλον αυτής της χώρας αλλά και πώς θα διασφαλιστεί η ελεύθερη κυκλοφορία πολιτών από και προς την Βρετανία.

Ο επικεφαλής των διαπραγματεύσεων για το Brexit Michel Barnier αλλά κι άλλοι αξιωματούχοι της ΕΕ επανέλαβαν ότι «η Συμφωνία Αποχώρησης είναι ο καλύτερος και ο μόνος εφικτός συμβιβασμός με βάση τις απαιτήσεις που έθεσε στο τραπέζι η βρετανική κυβέρνηση». Ο Frans Timmermans εκ μέρους της Επιτροπής επισήμανε ότι «η ΕΕ δε θα αποδεχθεί την αμφισβήτηση συμφωνηθέντων κατευθυντήριων γραμμών, συμπεριλαμβανομένης της ειρηνευτικής διαδικασίας και των συνόρων στην Ιρλανδία ή των δικαιωμάτων των πολιτών». Ο συντονιστής του Ευρωκοινοβουλίου στις διαπραγματεύσεις για το Brexit,  Guy Verhofstadt κάλεσε «σε διακομματικό διάλογο τους Βρετανούς πολιτικούς ώστε να χτίσουν μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία ικανή να ξεπεράσει το αδιέξοδο και ίσως να επανεξετάσεις τις «κόκκινες γραμμές» του Ηνωμένου Βασιλείου».

Η Βρετανική κυβέρνηση και το κοινοβούλιο θα πρέπει τώρα να ενημερώσουν την ΕΕ με ποιο τρόπο θα φτάσουν σε Συμφωνία και τι είδους σχέση επιθυμούν να έχουν με την ΕΕ. Όλες οι ενδείξεις συνηγορούν στο ότι η Βρετανία αντί να ανακτήσει την δυνατότητα να αποφασίζει μόνη της («θέλουμε τη χώρα μας πίσω») – όπως ισχυρίζονταν οι φανατικοί του Brexit – οδεύει προς μια μεγάλη καταστροφή, κυριαρχεί βαθύς διχασμός στην κοινωνία, υπάρχει κίνδυνος αποχώρησης τμημάτων της (πχ Σκωτία, θέματα με την Β. Ιρλανδία) και αποδεικνύεται – και εκ του αποτελέσματος – ότι όσοι παρέσυραν την κοινωνία στο Brexit όχι μόνο δεν ήξεραν τι σημαίνει αυτό και αδιαφορούσαν για τις συνέπειες, αλλά και συνειδητά ψεύδονταν για πολλά θέματα.

Η έξοδος της Βρετανίας από την ΕΕ θα έχει φυσικά συνέπειες, όχι μόνο οικονομικές, για την ΕΕ και τις υπόλοιπες χώρες, σε καμία περίπτωση, όμως, δεν θα είναι τόσο δραματικές όσο στην ίδια τη Βρετανία. Η Melania Ciot εκ μέρους της ρουμανικής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ δήλωσε ότι «η ΕΕ εντείνει τις προετοιμασίες και τη δημιουργία σχεδίου έκτακτης ανάγκης». Η κοινή στάση των 27 ίσως δείχνει ότι παρά τις τεράστιες διαφορές που υπάρχουν σήμερα και μέσα στην ΕΕ, είναι κατανοητό ότι η διάλυση της ΕΕ θα ήταν καταστροφική για τις 27 κοινωνίες. Οι εθνικιστές και λαϊκιστές κατάφεραν, όμως, να καταστρέψουν μια μεγάλη χώρα, όπως η Βρετανία. Το άτακτο Brexit είναι όλο και πιο κοντά. Οι πολιτικοί της Βρετανίας αποδείχθηκαν πολύ κατώτεροι των περιστάσεων.

Καμία εναλλακτική πρόταση δεν φαίνεται στον ορίζοντα. Μια εναλλακτική – την οποία όμως εκτός των κινήσεων πολιτών και των Πράσινων καμία άλλη πολιτική δύναμη δεν θέτει προς το παρόν στην πολιτική συζήτηση, παρά τις τεράστιες κινητοποιήσεις με αυτό το αίτημα – θα ήταν να κληθούν οι πολίτες τώρα που είναι φανερές οι συνέπειες τις εξόδου να απαντήσουν μέσα από ένα νέο δημοψήφισμα στο ερώτημα αν θέλουν να βγει η Βρετανία από την ΕΕ αποδεχόμενοι τις επιπτώσεις και το κόστος που έχει αυτή ή να παραμείνει. Το θέμα έθεσε η επικεφαλής της κυβέρνησης της Σκωτίας Νίκολα Στέρτζον που ζήτησε από την πρωθυπουργό της Βρετανίας «να διακόψει τη διαδικασία του Brexit προκειμένου να διεξαχθεί νέο δημοψήφισμα».  Μια τέτοια επιλογή, όμως, θα απαιτούσε πολιτικούς που θέτουν το συμφέρον της κοινωνίας πάνω από το στενό κομματικό ή ιδιοτελές συμφέρον.  Υπάρχουν σήμερα στη Βρετανία;

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ δεν έχουμε εκπλαγεί από την μικροκομματική διαχείριση του «Μακεδονικού», ενός θέματος που έχει ρίζες πίσω στον 19ο αιώνα, όταν γίνονταν προσπάθεια συγκρότησης κρατών στη βάση εθνικών μύθων και καθαρότητας. Είναι ένα θέμα που κυριάρχησε στις αρχές της δεκαετίας του ’90 με πολλά στοιχεία ανορθολογικότητας και εθνικιστικών υπερβολών και στην δική μας χώρα και στην γειτονική. Γρήγορα περιθωριακές ομάδες και πολιτικοί αντιλήφθηκαν ότι μπορούσαν να κερδοσκοπήσουν εκλογικά εκμεταλλευόμενοι το θυμικό των πολιτών και την απουσία μιας σοβαρής, ψύχραιμης και τεκμηριωμένης πολιτικής συζήτησης.

Μια αντιπαράθεση με …ιστορία

Το «Μακεδονικό» έπρεπε να έχει λυθεί ήδη στις αρχές της δεκαετίας του ’90, πριν οι κοινωνίες μπολιαστούν με εθνικιστικές υπερβολές που δεν διευκολύνουν την υιοθέτηση  μιας έντιμης και ισορροπημένης συμβιβαστικής λύσης. Ένας συμβιβασμός δεν είναι ποτέ τέλειος. Πρέπει να αντιλαμβανόμαστε, όμως, ότι είναι η μόνη δυνατότητα επίλυσης τόσο πολύπλοκων θεμάτων, όπως η ονομασία μιας χώρας που μοιράζεται μέρος μιας γεωγραφικής περιοχής χωρίς με το όνομά της και τον εθνικό της μύθο να διεκδικεί μοναδικότητα στον γεωγραφικό και ιστορικό χώρο. Ένας έντιμος συμβιβασμός σε αυτό το θέμα δεν πρέπει ν’ αφήνει κάποια από τις κοινωνίες με την αίσθηση της ήττας και της ταπείνωσης, γιατί σε αντίθετη περίπτωση - αν δεν είναι ισορροπημένος δηλαδή -  δεν θα είναι σταθεροποιητικός μακροχρόνια.

Η Συμφωνία για την εξεύρεση μια συμβιβαστικής λύσης για το όνομα της γειτονικής χώρας είναι στα (λίγα) θετικά της διακυβέρνησης Τσίπρα (με την καθοριστική όμως υποστήριξη των Ευρωπαίων και των Αμερικανών). Αλλά αυτό δεν θα ήταν εφικτό αν ο Ζάεφ δεν άλλαζε τους συσχετισμούς. Δυστυχώς, η Ελλάδα έκανε αργά στροφή στον ρεαλισμό, όταν κυριαρχούσε πλέον ο Γκρουέφσκι. Είχε χάσει την ευκαιρία για μια ισορροπημένη λύση που προσέφερε το Πακέτο Πινέιρο στις αρχές της δεκαετίας του ‘90.  Ευτυχώς που ένας πολιτικός όπως ο Ζάεφ κατάφερε μέσα σε λίγο χρόνο να ανατρέψει μια κατάσταση που έμοιαζε μη αναστρέψιμη, αξιοποιώντας το χαρτί της ευρωπαϊκής κι ευρωατλαντικής προοπτικής της χώρας του, ακριβώς αυτό που μια χούφτα άνθρωποι είχαν υποστηρίξει ξεκάθαρα και στην Ελλάδα, έστω κι αν πολλοί τους επιτέθηκαν. Αν οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ήμασταν στην ελληνική Βουλή, θα ψηφίζαμε έστω και με μια κριτική προσέγγιση, την συμφωνία, χωρίς αυτό να υπονοούσε ή να έδινε ψήφο εμπιστοσύνης στην σημερινή κυβέρνηση. Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ είναι μια πολιτική δύναμη που μπορεί να προωθεί πολιτικές και να τοποθετείται με γνώμονα το συμφέρον της κοινωνίας και της χώρας, να συμβάλλει στην επίλυση προβλημάτων έχοντας μια στρατηγική αυτόνομης πολιτικής πορείας, όχι συνιστώσας σε κάποιο κόμμα. 

Οι ευθύνες της αντιπολίτευσης για ανιστόρητες θέσεις

Η στάση της αντιπολίτευσης είναι ακατανόητη, ιδιαίτερα όταν έχει διαχειριστεί στο παρελθόν πλευρές της υπόθεσης και δεν κατάφερε να πετύχει κάτι καλύτερο. Η γλώσσα της γειτονικής χώρας είναι επίσημη, δημόσια καταγεγραμμένη στον ΟΗΕ ήδη από το 1945. Είναι σημαντικό ότι στην συμφωνία διευκρινίζετε ότι έχει  σλαβικές ρίζες. Το Ελληνικό κράτος έχει, όμως, εκδώσει σχετικό βιβλίο στα μέσα της δεκαετίας του 1920 για να διδάσκεται στα σχολεία, ενώ σημαντικοί λογοτέχνες όπως η Πηνελόπη Δέλτα και ο Στρατής Μυριβήλης, ακόμα και ο Μακεδονομάχος Παύλος Μελάς αναφέρονται σε μια …γλώσσα «που μιλούσαν οι ντόπιοι». Πώς είναι δυνατόν να αναφέρεται η αντιπολίτευση στο θέμα ισχυριζόμενη ότι «παραχωρήθηκε η Μακεδονική γλώσσα», όταν οι αρχαίοι Μακεδόνες δεν μιλούσαν φυσικά μια τέτοια γλώσσα;

Οι ευθύνες της κυβέρνησης για διαχείριση με μικρότητα ενός μεγάλου θέματος

Όμως και η διαχείριση της υπόθεσης από τον πρωθυπουργό Α. Τσίπρα είχε το στοιχείο της μικροκομματικής τακτικής. Αντί να επιδιώξει μια ευρεία συμμαχία που θα στήριζε στο κοινοβούλιο και στην κοινωνία την συμβιβαστική λύση, για την οποία δεν είχαν στο ελάχιστο προετοιμαστεί οι πολίτες, διαχειρίστηκε το θέμα με τρόπο ώστε να προκαλέσει διχασμό στην αντιπολίτευση και βαθιά πόλωση. Θα μπορούσε να καλέσει τα δημοκρατικά κόμματα και να διαμορφώσει μια ευρεία συμμαχία ώστε να ενημερωθεί σωστά και η κοινωνία. Να προσκαλέσει σε ουσιαστικό διάλογο, χωρίς επιθετικές κορώνες, φορείς και κόμματα ώστε να αναλυθούν τα θέματα αλλά και τα αντιμετωπιστούν τα στερεότυπα κάθε πλευράς. Υπάρχουν τόσα άλλα θέματα στα οποία υπάρχει πολιτική αντιπαράθεση, δεν υπήρχε λόγος σε ένα τόσο δύσκολο θέμα να ανοίξει ο πρωθυπουργός μέτωπο αντιπαράθεσης. Στο ζήτημα αυτό έπρεπε να εξασφαλίσει ευρύτατη πολιτική και κοινωνική υποστήριξη. Ενώ η πρωτοβουλία επίλυσης ήταν σωστή, η κυβέρνηση την διαχειρίστηκε με μικρο-κομματική αντίληψη. Οι τακτικισμοί αυτοί δεν συγκροτούν μια διαφορετική πολιτική, δυστυχώς επαναλαμβάνονται και σε άλλα θέματα. Αυτοί οι τακτικισμοί είναι που μετέτρεψαν έναν ψεκασμένο (Καμμένος) σε "πολιτικό αρχηγό" που μπορούσε να καθορίζει πολιτικές εξελίξεις.

Είναι δίκαιη η συμβιβαστική λύση για την δική μας πλευρά;

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ θεωρούμε ότι όπως και κάθε συμβιβασμός, έτσι και  η Συμφωνία των Πρεσπών και οι τροπολογίες στο Σύνταγμα της γειτονικής χώρας, αποτελούν μια σχετικά ικανοποιητική βάση επίλυσης μιας μακροχρόνιας και συναισθηματικά φορτισμένης αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο κοινωνιών. Η αλλαγή του ονόματος - όσο κι αν την θεωρούμε σήμερα «δεδομένη» - σε Βόρεια Μακεδονία και οι υιοθέτηση από μια μεγάλη πλειοψηφία  81 βουλευτών των αλλαγών άρθρων του Συντάγματος που περιορίζουν δραστικά θέματα «αρχαιοποίησης» κι εκμετάλλευσης της ιστορίας αλλά κι αλυτρωτισμού, δεν ήταν εφικτό να συμβούν μερικά χρόνια πριν.

Θεωρούμε σημαντικό ότι ο Ζάεφ κατάφερε να διαλύσει στην πραγματικότητα το πανίσχυρο κάποτε - χάρη και στους δικούς μας ...εθνικιστές - VMRO, το εθνικιστικό κόμμα που απέδειξε ότι ο εθνικισμός είναι ένα καλό εργαλείο πλουτισμού ορισμένων. Θυμίζουμε ότι ο πρώην αρχηγός του κατηγορείται ότι πήρε μίζες από όλη αυτή την γελοιότητα με τα αγάλματα του Μεγαλέξανδρου. Όμως, αυτός ο πολιτικός που αξιοποίησε στο έπακρο τα λάθη μας και τα εθνικιστικά συνθήματα («η Μακεδονία είναι μία και Ελληνική»), είχε μια πολύ σκληρή εθνικιστική στάση, όπως γνωρίζουν καλά και οι έλληνες πολιτικοί που βρέθηκαν απέναντί του, και δεν έκανε ούτε βήμα πίσω, ακόμα και όταν του ασκήθηκαν έντονες πιέσεις από τον διεθνή παράγοντα.

Το μπαλάκι είναι τώρα στην ελληνική πλευρά. Κινδυνεύουμε, όμως, με ένα βαθύ διχασμό με όρους πολεμικής αντιπαράθεσης, όταν έχουμε φτάσαμε κοντά σε μια σχετικά ισορροπημένη συμφωνία. Θα μπορούσε να είναι καλύτερη η συμφωνία των Πρεσπών; Πιθανόν, αν είχαμε αποδεχθεί το Πακέτο Πινέιρο το 1992 πριν συμβούν όσα συνέβησαν από τότε, πριν ξεκινήσει η εθνικιστική υστερία στην γειτονική χώρα. Αλλά τότε, σύσσωμο το πολιτικό σύστημα στη χώρα μας αδυνατούσε να δει ποιο ήταν το πραγματικό συμφέρον της χώρας μας, και παρασύρονταν σε μια εθνικιστική υστερία που αδυνατούσε  να κατανοήσει οποιοσδήποτε νοήμων άνθρωπος.

Πώς είναι δυνατόν 25 και χρόνια μετά, να επανέρχονται πολιτικές δυνάμεις στην ισοπεδωτική και ζημιογόνα για τη χώρα άρνηση μιας συμβιβαστικής λύσης;

Θα μπορούσε η λύση να είναι καλύτερη αν είχαν αξιοποιηθεί ευρωπαϊκά κείμενα και πολιτικές, όπως αυτά που έχουν αναδειχθεί μέσα από εκθέσεις του Ευρωκοινοβουλίου, όπως για παράδειγμα η “Έκθεση προόδου του 2012 για την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας” του Βρετανού Σοσιαλδημοκράτη Ρίτσαρντ Χιούιτ που είχε υπερψηφίσει από το Ευρωκοινοβούλιο το 2013.

Θα μπορούσε να υπάρχει καλύτερη συμφωνία στο θέμα του ονόματος, όπως πχ το Νέα Μακεδονία, ή η γλώσσα να ονομάζονταν «Macedonski”, αντί «Macedonian”.

Οι καλόπιστοι ή κακόπιστοι επικριτές της Συμφωνίας των Πρεσπών θα πρέπει, όμως, να σκέφτονται πάντα ότι μόλις λίγα χρόνια πριν έμοιαζε απίθανο να υπάρξει οποιαδήποτε συμβιβαστική συμφωνία που θα διασφάλιζε ότι το όνομα της γειτονικής χώρας δεν θα δημιουργούσε σύγχυση σε σχέση με την δική μας Μακεδονία.

Με το βλέμμα στραμμένο όχι προς το παρελθόν αλλά προς το μέλλον

Το πιο καθοριστικό ήταν και είναι η συμβιβαστική λύση για την ονομασία να συνδυαστεί με μια μακροχρόνια πολιτική καλής γειτονίας, που θα βοηθήσει την γειτονική χώρα να στραφεί στο μέλλον, αντί να προσπαθεί να συγκροτήσει την ταυτότητά της στη βάση μιας “αρχαιοποίησης” που δεν έχει ιστορική βάση. Και που θα την κάνει καλό εταίρο μας σε μια περιοχή όπου υπάρχει σκληρός ανταγωνισμός μεταξύ μεγάλων διεθνών παιχτών όπως είναι η Ρωσία και οι ΗΠΑ.

Όσοι ισχυρίζονται ότι μπορούμε ως χώρα να απορρίψουμε την Συμφωνία των Πρεσπών και να διαπραγματευτούμε στο μέλλον μια καλύτερη, κρύβονται πίσω από το δάκτυλό τους. Αν τώρα δεν “περάσει” η Συμφωνία  κατά την ψηφοφορία στην ελληνική Βουλή, δεν θα υπάρξει καλύτερη λύση στο μέλλον.  Και η γειτονική χώρα θα ονομαστεί οριστικά σκέτο «Μακεδονία», ενώ αλυτρωτικές κι εθνικιστικές πολιτικές θα επιστρέψουν πολύ πιο δυνατές. Η χώρα μας θα απομονωθεί πλήρως. Θα έχουμε αυτοκτονήσει χωρίς να το καταλάβουμε. Ο κίνδυνος δεν αφορά μόνο το όνομα της γειτονικής χώρας, αλλά το μέλλον μιας χώρας που θα είναι τότε «εχθρός» και όχι εταίρος στα σύνορά μας. 

Η συμβιβαστική λύση θα έπρεπε να έχει μεγάλη κοινωνική και πολιτική υποστήριξη. Η ακραία επιχειρηματολογία είτε από την πλευρά της ΠΓΔΜ είτε από την δική μας πλευρά δεν έγινε αποδεκτή ποτέ σε διεθνές επίπεδο. Χαρακτηριστικά είναι τα αποτελέσματα σχετικών ψηφοφοριών στο Ευρωκοινοβούλιο. Η ‘Έκθεση του Βρετανού Σοσιαλδημοκράτη Ρίτσαρντ Χιούιτ “Έκθεση προόδου του 2012 για την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας”, για παράδειγμα, είχε υιοθετηθεί με 505 υπέρ, 61 κατά, ενώ υπήρξαν και 14 λευκά. Ο μόνος Έλληνας ευρωβουλευτής που την είχε ψηφίσει, έστω με μερικές επιφυλάξεις, ήταν ο Νίκος Χρυσόγελος, συμπρόεδρος σήμερα των ΠΡΑΣΙΝΩΝ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ.

Με την προϋπόθεση ότι έχουμε ως Ελλάδα μια δυναμική συμμετοχή και ενεργό ρόλο, τα Βαλκάνια θα μπορούσαν να μετατραπούν από πεδίο αντιπαράθεσης σε χώρο πρότυπο συνεργασίας και καλής γειτονίας. Απουσιάζει προς το παρόν μια τέτοια δύναμη στα Βαλκάνια που θα αλλάξει το παιχνίδι. Θέλουμε και μπορούμε ως κοινωνία να παίξουμε αυτόν τον ρόλο για λόγους ειρήνης, καλής γειτονίας, οικονομικής προοπτικής και βιωσιμότητας, με το βλέμμα στραμμένο προς το μέλλον;

Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Η έκρηξη ενός ηφαιστείου μπορεί να επηρέασε την εξέλιξη της τέχνης, ιδιαίτερα της ζωγραφικής και της ποίησης;

H Κραυγή” (The Scream, στα Νορβηγικά “Skrik”, στα Γερμανικά “Der Schrei der Natur” - Η Κραυγή της Φύσης”) είναι ένα πολύ γνωστό έργο ζωγραφικής του Νορβηγού εξπρεσιονιστή ζωγράφου Edvard Munch (1893).

Ο καλλιτέχνης απεικονίζει ένα εμβληματικό πρόσωπο με μεγάλη αγωνία και εκφραστικότητα, που θεωρείται ότι συμβολίζει την αγωνία του σύγχρονου ανθρώπου. Όμως ο πίνακας έχει ως φόντο ένα κατακόκκινο -πορτοκαλί ηλιοβασίλεμα, κάτι που δεν δικαιολογείται από τα χρώματα που έχει ο ουρανός στην Νορβηγία. Το έργο αυτό είναι μέρος μιας συνολικότερης εργασίας του ζωγράφου με τίτλο "The Frieze of Life," που συνδέεται με προσωπικές εμπειρίες του Ε. Munch που επηρέασαν τον καλλιτέχνη, όπως ο θάνατος της μητέρας του το 1868 και της αδελφής του το 1877. Τα έργα αυτά δημιουργήθηκαν στην δεκαετία του 1890, αλλά μερικά αυτά ξεκίνησαν προηγούμενες δεκαετίες, όπως για παράδειγμα πιστεύεται για την “Κραυγή”.

Ο Edvard Munch είχε δηλώσει ότι εμπνεύστηκε αυτό το έργο κατά την διάρκεια ενός περιπάτου με φίλους του όταν είδε αυτά τα χρώματα του ουρανού κι αισθάνθηκε μια «άπειρη κραυγή περνώντας μέσα από τη φύση». Οι μελετητές έχουν εντοπίσει το σημείο της βόλτας σε ένα φιόρδ με θέα στο Όσλο και έχουν προτείνει διάφορες εξηγήσεις για τον αφύσικο - για την περιοχή - ουρανό.

Περίπου την ίδια εποχή, ένας Βρετανός καλλιτέχνης, ο William Ashcroft παρήγαγε μετά το 1883 πάρα πολλά σχέδια με εντυπωσιακά κόκκινα ηλιοβασιλέματα γύρω από την Chelsea στην Αγγλία, απεικονίζοντας τον ουρανό που έβλεπε να φλέγεται.

Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες

Η εικόνα ίσως περιέχει: σύννεφο και ουρανός Î— εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Ορισμένες επιστημονικές δημοσιεύσεις αποδίδουν τα έντονα αυτά χρώματα στη ζωγραφική στην επίδραση που είχε η έκρηξη το 1883 του ηφαιστείου Κρακατούα στον ουρανό του μισού σχεδόν πλανήτη. Εκείνη η έκρηξη ευθύνεται για 38-40000 θανάτους στην Ινδονησία και μεγάλες καταστροφές σε κατοικίες, λιμάνια και εγκαταστάσεις, Είχε, όμως, όπως φαίνεται, κι άλλες επιπτώσεις, λιγότερο ορατές και μάλλον θετικές. Επηρέασε την τέχνη.

Η έκρηξη του ηφαιστείου απελευθέρωσε στην ατμόσφαιρα τεράστιες ποσότητες ηφαιστειακής τέφρας που σκοτείνιασε τον ουρανό σε μια τεράστια έκταση, για αρκετούς μήνες, από τον Αύγουστο 1883 μέχρι τον Φεβρουάριο 1884. Η τέφρα “δημιούργησε” εντυπωσιακά σκηνικά, ηλιοβασιλέματα με βαθύ ζωηρό κόκκινο, σε όλο τον κόσμο για πολλούς μήνες. Ήταν σαν να είχε πάρει ξαφνικά φωτιά ο ουρανός. Μάλιστα σε ορισμένες περιοχές των ΗΠΑ (ιδιαίτερα στην Νέα Υόρκη) η πυροσβεστική δέχτηκε κλήσεις από πολίτες που πίστεψαν ότι κάπου είχαν ξεσπάσει πυρκαγιές. Η τέφρα από την έκρηξη του ηφαιστείου δημιούργησε επίσης γύρω από τον ήλιο ένα “δαχτυλίδι”, που ονομάστηκε το “Δαχτυλίδι του Επισκόπου” (Bishop's Ring ), ενώ στο λυκόφως έδινε ένα ηφαιστειογενές μoβ χρώμα.

Εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν ακόμα φωτογραφικές μηχανές που θα μπορούσαν να αποτυπώσουν σε φιλμ αυτά τα έντονα χρώματα. Φαίνεται όμως ότι αυτό επηρέασε την ζωγραφική, Ιδιαίτερα το ρεύμα των εξπρεσιονιστών.

Σε μια επιστημονική δημοσίευση το 2004, ο Donald Olson, καθηγητής φυσικής κι αστρονομίας στο Texas State University, και οι συνάδελφοι του, αναφέρουν ότι “Για αρκετά χρόνια μετά την έκρηξη, διαπιστώνονται αναφορές ότι το φεγγάρι φαίνονταν μπλε και μερικές φορές πράσινο. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι μερικά από τα σύννεφα τέφρας αποτελούνταν από σωματίδια με διάσταση περίπου 1 μm - μέγεθος που επιτρέπει να διαχέεται έντονα το κόκκινο φως, κι επιτρέπει ταυτόχρονα να περάσουν κι άλλα χρώματα. Έτσι το φεγγάρι μέσα από τα σύννεφα αναδύονταν με μπλε, και μερικές φορές με πράσινο χρώμα”. Πρότεινε μάλιστα την ιδέα ότι μέσα από παρόμοια έργα ζωγραφικής όπως αυτό του Ε. Munch, απεικονίζονταν ο ουρανός πάνω από την Νορβηγία μήνες μετά την έκρηξη.

Όμως η έκρηξη του ηφαιστείου φαίνεται ότι επηρέασε όχι μόνο τη ζωγραφική αλλά και την ποίηση. Σε διάφορες επιστημονικές καταγραφές της εποχής αναφέρονται πληροφορίες όχι μόνο για την μεγάλη καταστροφή και τους χιλιάδες ανθρώπους που βρήκαν τραγικό θάνατο από την έκρηξη και το τσουνάμι που ακολούθησε, αλλά και για την πορεία που ακολούθησε το σύννεφο τέφρας που ελευθερώθηκε από το ηφαίστειο. Ήδη από τον Αύγουστο 1883 τεράστιες ποσότητες τέφρας ελευθερώνονταν από το ηφαίστειο στην ατμόσφαιρα. Μέσα σε λίγες εβδομάδες, το σύννεφο στην στρατόσφαιρα μετακινήθηκε από τους τροπικούς προς τους πόλους. Προς τα τέλη Οκτωβρίου 1883 ο περισσότερος κόσμος, μεταξύ άλλων η Βρετανία, έβλεπαν λυρικά ηλιοβασιλέματα, τα οποία προκαλούσαν τα χρώματα που δημιουργούσε η ηφαιστειακή τέφρα. “Όλο τον Νοέμβριο και Δεκέμβριο του 1883 ο ουρανός φλέγονταν από χρώματα κόκκινα της magenta, πράσινα, μπλε, πορτοκαλί, χρώματα διαφορετικά από αυτά του ηλιοβασιλέματος”, έγραφε ο ποιητής Hopkins, σε μια αναλυτική έκθεσή του 2000 λέξεων που τμήμα της δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, τον Ιανουάριο 1884. Αν και ο Hopkings δεν γνώριζε τότε ποια ήταν η αιτία αυτών των αλλαγών στον ουρανό, καταγράφει σε ένα ιδιαίτερο ρεπορτάζ αλλά δίνοντας του μορφή ραψωδίας, αυτά που βλέπει:

Above the green in turn appeared a red glow, broader and burlier in make; it was softly brindled, and in the ribs or bars the colour was rosier, in the channels where the blue of the sky shone through it was a mallow colour. Above this was a vague lilac. The red was first noticed 45º above the horizon, and spokes or beams could be seen in it, compared by one beholder to a man’s open hand. By 4.45 the red had driven out the green, and, fusing with the remains of the orange, reached the horizon. By that time the east, which had a rose tinge, became of a duller red, compared to sand; according to my observation, the ground of the sky in the east was green or else tawny, and the crimson only in the clouds. A great sheet of heavy dark cloud, with a reefed or puckered make, drew off the west in the course of the pageant: the edge of this and the smaller pellets of cloud that filed across the bright field of the sundown caught a livid green. At 5 the red in the west was fainter, at 5.20 it became notably rosier and livelier; but it was never of a pure rose. A faint dusky blush was left as late as 5.30, or later. While these changes were going on in the sky, the landscape of Ribblesdale glowed with a frowning brown. (from G. M. Hopkins, “The Remarkable Sunsets”, Nature 29 (3 January 1884), pp. 222-23)

Κι άλλοι ποιητές (Algernon Swinburne, Robert Bridges, Alfred Tennyson) επηρεάστηκαν από τις ασυνήθιστες εικόνες του ουρανού που φλέγονταν εκείνη την εποχή, μετά την έκρηξη του ηφαιστείου, αλλά το έργο του ποιητή Hopking αναγνωρίζεται ως το πιο ολοκληρωμένο και ποιοτικό για το θέαμα αυτό.

Η ομιλία του προέδρου της ΔΕ του ΑΝΕΜΟΥ ΑΝΑΝΕΩΣΗΣ Νίκου Χρυσόγελου κατά την τελετή απονομής του βραβείου European Citizen’s Prize στο Ευρωκοινοβούλιο, στις 9 Οκτωβρίου 2018. Είναι η 4η διάκριση που λαμβάνει ο ΑΝΕΜΟΣ ΑΝΑΝΕΩΣΗΣ για το έργο του.

  

Είναι μεγάλη τιμή που ο  ΑΝΕΜΟΣ ΑΝΑΝΕΩΣΗΣ επιλέχθηκε για το European Citizen’s Prize.

To european project στην πραγματικότητα γεννήθηκε την ημέρα που τερματίστηκε ο 2ος Παγκόσμιος Πόλεμος, 8 Μαΐου 1945.  Πρέπει να θυμόμαστε τις εικόνες ανθρώπων που επέζησαν μέσα στα ερείπια αλλά και είχαν το κουράγιο να χορέψουν με πάθος το τέλος του καταστροφικού αυτού πολέμου. Κάποιοι ονειρεύτηκαν το τέλος της εποχής των πολέμων και την δημιουργία μιας Ευρώπης της ειρήνης.

   

73 χρόνια μετά πολλοί έχουν ξεχάσει τη φρίκη των πολέμων ή έχουν απογοητευτεί από την σημερινή Ευρωπαϊκή Ένωση. Το κοινό μας σπίτι, το ευρωπαϊκό οικοδόμημα, θέλει πραγματικά ανακαίνιση. Δεν αρκεί το επιχείρημα ότι η ΕΕ συμβάλλει στην απουσία πολέμου, πρέπει να κάνουμε περισσότερα για να αναζωογονηθεί το european project: μεγαλύτερη ενοποίηση, αλληλοκατανόηση – αλληλοσεβασμός, κοινωνική συνοχή, κανένας μόνος- πίσω, οικονομία πιο υπεύθυνη, πράσινη, βιώσιμη, περισσότερες ευκαιρίες για τους νέους, ευνοϊκές συνθήκες για υγιή γήρανση, αναζωογόνηση του κοινωνικού μοντέλου, προστασία του κλίματος και του πλανήτη.

Εμείς, ο Άνεμος Ανανέωσης έχουμε επιλέξει να είμαστε μέρος των αλλαγών που θέλουμε να δούμε να πραγματοποιούνται. Γιαυτό οι δράσεις και οι δραστηριότητες μας στοχεύουν στην  αναζωογόνηση του κοινωνικού μοντέλου μέσα από καινοτομίες που επιδιώκουμε, στην στροφή της οικονομίας σε κυκλική / πράσινη κατεύθυνση, στην μετατροπή προβλημάτων σε ευκαιρία για λύσεις, στην αλληλο-γνωριμία και την συνεργασία, στον διάλογο και στην ενσωμάτωση της κοινωνικής και περιβαλλοντικής διάστασης στην οικονομία.

   

  

Η Ευρώπη αλλά και κάθε κοινωνία έχει βιώσει την προσφυγιά σε διαφορετικές φάσεις. Το πρόβλημα στις ευρωπαϊκές κοινωνίες δεν είναι ο μεγάλος αριθμός προσφύγων αλλά ο φόβος μπροστά στο διαφορετικό. Απουσιάζει συχνά η καινοτομία που μπορεί να βοηθήσει στην ένταξη, στην μετατροπή αυτής της πρόκλησης σε ευκαιρία, προς όφελος των κοινωνιών αυτών, για βιώσιμη ευημερία όλων. Αναπτύξαμε ένα τέτοιο κέντρο ολοκληρωμένης υποστήριξης και προετοιμασίας για ένταξη 600 προσφύγων σε μια σύγχρονη ευρωπαϊκή κοινωνία, ένα μοντέλο ενδυνάμωσης μέσα από την κοινότητα, πρόσφυγες από 22 εθνότητες που μιλούσαν 14 διαφορετικές γλώσσες και διαλέκτους ένιωσαν ότι είναι μέλη της ίδιας κοινότητας, της κοινότητας του WELCOMMON (WELCOME in Common).

  

Κάτι τέτοιο δεν μπορεί να επιτευχθεί με αυτοματισμό, δεν είναι αυτονόητο αφού υπάρχουν βιώματα (οι περισσότεροι πρόσφυγες προέρχονται από χώρες και κοινωνίες όπου δεν είναι σεβαστή η διαφορετικότητα, η δημοκρατία, η ελευθερία, η ανοχή), στερεότυπα, ιστορικές ή θρησκευτικές αντιπαλότητες, ανισότητα και ρόλοι με βάση το φύλο και την σεξουαλικότητα. Κι όμως, γιορτάσαμε όλοι και όλες μαζί με κάθε ευκαιρία, οργανώσαμε μαθήματα γλώσσας αλλά και επισκέψεις σε μουσεία και γκαλερί, μιλήσαμε για τέχνη αλλά και είδαμε πολύ κινηματογράφο, ζωγραφίσαμε, τραγουδήσαμε, ανεβάσαμε θέατρο.

Δεν καταφέραμε να διατηρήσουμε αυτό το μοντέλο γιατί δεν υπήρχαν πόροι για τέτοιες καινοτόμες δράσεις ούτε σε ευρωπαϊκό ούτε σε εθνικό επίπεδο, αν και το παράδειγμα μας θεωρήθηκε ένα από τα πιο καινοτόμα, κι ενδεικτικό για το πώς θα μπορούσε να συμβάλλει η κοινωνική οικονομία στην παροχή υπηρεσιών προς ευάλωτες ομάδες, όχι μόνο πρόσφυγες, αλλά και στην ένταξη προσφύγων, μεταναστών αλλά και άλλων ομάδων που έχουν μείνει πίσω σε μια εποχή ραγδαίων εξελίξεων.

      

400 εκπρόσωποι φορέων15 πανεπιστήμια, 100ντάδες εκπρόσωποι πόλεων, κοινωνικοί και διεθνείς οργανισμοί, βουλευτές και ευρωβουλευτές μας επισκέφθηκαν και συνεχίζουν να μας επισκέπτονται για να συζητήσουμε για το WELCOMMON, ενώ μας βοήθησαν στο έργο αυτό όχι μόνο οι 30 περίπου εργαζόμενοι αλλά και πάνω από 240 εθελοντές από πολλές χώρες που έδωσαν κομμάτι από τον εαυτό τους σε αυτή την κοινή υπόθεση.

Ίσως το πιο σημαντικό είναι, όμως, αυτό που συμβαίνει στις σελίδες των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ανθρώπων που φιλοξενήσαμε ως πρόσφυγες, που αναπολούν αυτές τις στιγμές που έζησαν κι έρχονται και επανέρχονται με ευχαρίστηση κι θετικές αναμνήσεις, συνεχίζουν να ανεβάζουν φωτογραφίες εκείνης της εποχής της ζωής τους. Το γεγονός ότι όταν έφευγαν συχνά έκλαιγαν από συγκίνηση, συχνά επιστρέφουν να δουν το κτίριο, αν και πλέον δεν υπάρχει το WELCOMMON ως κέντρο για πρόσφυγες, γιατί το θεωρούν ακόμα ως το “σπίτι” τους, την κοινότητά τους.

Ναι αυτή είναι μια Ευρώπη που όλοι αναγνωρίζουν και σέβονται, μια Ευρώπη της υπευθυνότητας, της αλληλεγγύης, της καινοτομίας, της συνοχής, του αλληλοσεβασμού, μια μικρογραφία του πώς μπορεί να είναι η σημερινή κι αυριανή Ευρώπη με την συνεισφορά όλων μας.

Δεν μπορέσαμε να συνεχίσουμε το πρόγραμμά μας γιατί δεν υπάρχουν ευέλικτα εργαλεία για να χρηματοδοτηθούν παρόμοιες καινοτόμες πολιτικές, αν και προσπαθήσαμε να βρούμε προγράμματα, δωρεές, πηγές που να μπορούν να στηρίξουν λύσεις που είναι σε αυτή τη φάση out of the box, αλλά θα μπορούσαν να αποτελέσουν μέρος ενός σχεδίου για ένταξη ευάλωτων ομάδων στην κοινωνική και οικονομική εξέλιξη.

 

Δεν το βάλαμε κάτω. Δημιουργήσαμε έναν καινοτόμο ξενώνα, τον WELCOMMON HOSTEL, που συνδυάζει κοινωνική επιχειρηματικότητα, βιώσιμα μοντέλα τουρισμού με δράσεις κοινωνικής ένταξης προσφύγων κι ευάλωτων ομάδων, επαγγελματική ένταξη, ενίσχυση της κοινωνικής και πράσινης οικονομίας. Κάναμε πράξη την έννοια της κυκλικής οικονομίας, αφού επαναχρησιμοποιήσαμε αναβαθμίζοντας πολλά έπιπλα και αντικείμενα στη βάση μιας καλλιτεχνικής και λειτουργικής αντίληψης για το πώς μπορεί να είναι ένας ξενώνας για νέους και νέες, ένας χώρος φιλόξενος για ανθρώπους με κοινωνικά, καλλιτεχνικά και οικολογικά ενδιαφέροντα.

Πέντε (5) όροφοι έχουν λιτά αλλά όμορφα δωμάτια για τουρίστες που ενδιαφέρονται για την δημιουργική πλευρά της Αθήνας, την κοινωνική και πολιτιστική ζωή, την κοινωνική οικονομία, το περιβάλλον. Δύο (2) όροφοι, όμως, χρησιμοποιούνται για μαθήματα γλώσσας, μαγειρικής, ζωγραφικής, κηπουρικής, για παιδιά, έφηβους και ενήλικες πρόσφυγες, με την βοήθεια δεκάδων εθελοντών και την συνεργασία οργανώσεων από διάφορες ευρωπαϊκές χώρες αλλά και εκτός ΕΕ. Δημιουργούμε κοινότητες όπου συμμετέχουν τουρίστες, φοιτητές, εθελοντές, πρόσφυγες, εργαζόμενοι.

     

Στο μέλλον προετοιμάζουμε εργαστήρια για ντόπιους, μετανάστες και πρόσφυγες για επαγγελματική ένταξη. Δεν είμαστε απλώς Ευρωπαίοι πολίτες, συνεργαζόμαστε με άλλους Ευρωπαίους, με φορείς, πανεπιστήμια, εθελοντές ζώντας πραγματικά μια Ευρώπη της συνεργασίας, της ανταλλαγής, της αλληλοβοήθειας.

Μπορεί μόνο 5 από τους 260 + πλέον εθελοντές να ήρθαν κοντά μας μέσω του Erasmus+ αλλά είναι μια σημαντική παρακαταθήκη, μεταφέρουν αυτό το πνεύμα συνεργασίας στην Ευρώπη μαζί με τους υπόλοιπους εθελοντές.

Παρά τις δυσκολίες, προχωράμε χάρη στην αλληλεγγύη πολλών ανθρώπων και φορέων όπως είναι η γερμανική πρωτοβουλία πολιτών Respect for Greece, ευρωπαϊκά Foundation, φορείς και δίκτυα κοινωνικής αλληλεγγύης. Συνεργαζόμαστε από την πρώτη μέρα λειτουργίας μας με ευρωπαϊκά δίκτυα, για θέματα κοινωνικής οικονομίας, ενεργειακής μετάβασης, προστασίας του κλίματος, όπως το Social Economy Europe, το Rre-use, το CICOPA/CECOP, το ENSIE, το REScoop, είμαστε ενεργά μέλη άλλων, όπως πχ του REVES.

Είναι Ευρωπαϊκά εργαλεία, όπως η European Climate Initiative του Γερμανικού Υπουργείου Περιβάλλοντος που μας έχει βοηθήσει να συνεργαστούμε με φορείς και πανεπιστήμια από την Γερμανία και την Ισπανία για να προωθήσουμε δράσεις στα σχολεία για προστασία του κλίματος και εξοικονόμηση ενέργειας, να επεξεργαστούμε προτάσεις για να βελτιωθεί η εκπαίδευση των νέων ώστε να μπορούν να εργαστούν για την ενεργειακή μετάβαση και την εξοικονόμηση ενέργειας.

 

Προσπαθούμε να κάνουμε το κοινό μας ευρωπαϊκό σπίτι σύγχρονο, κοινωνικό, πράσινο, λιγότερο καταστροφικό για το περιβάλλον και το κλίμα. Δεν είμαστε μόνοι, προσπαθούν πολλοί για να αναζωογονηθεί το ευρωπαϊκό όνειρο και να συνεπάρει ξανά τους ευρωπαίους πολίτες. Νοιώθουμε μεγάλη ευθύνη παραλαμβάνοντας αυτό το βραβείο και θα εντείνουμε τις προσπάθειες μας για να σταθούμε επάξια απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις των καιρών μας. Είμαστε πολίτες, είμαστε ενεργοί πολίτες, είμαστε ενεργοί Ευρωπαίοι πολίτες.

Ευχαριστούμε

Του Νίκου Χρυσόγελου

Προέδρου της ΚΟΙΝΣΕΠ ΑΝΕΜΟΣ ΑΝΑΝΕΩΣΗΣ

Image result for COP24

Η συνδιάσκεψη για το κλίμα COP24 που έλαβε χώρα μεταξύ 3 και 14 Δεκεμβρίου 2018 στο Κατόβιτσε της Πολωνίας, είχε ως αποτέλεσμα την επίτευξη μιας συμφωνίας στην οποία  αναφέρονται ανά θεματική ενότητα τα καθήκοντα κάθε χώρας (rulebook), σχετικά με τη μείωση των εκπομπών αερίων που ευθύνονται για το «φαινόμενο του θερμοκηπίου» και την κλιματική αλλαγή.

Οι συνομιλίες του Κατοβίτσε διεξήχθησαν εν μέσω εντεινόμενης ανησυχίας μεταξύ της επιστημονικής κοινότητας για το ότι το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής εξελίσσεται ταχύτερα από την ανταπόκριση των κυβερνήσεων σε αυτό.  Εδώ και λίγες εβδομάδες, οι επιστήμονες της Διακυβερνητικής Επιτροπής του ΟΗΕ για την Αλλαγή του Κλίματος (IPPC/Giec) σήμαναν συναγερμό: η πρόσφατη έκθεσή της Επιτροπής ανέφερε πως, ενώ είναι δυνατό η κλιματική αλλαγή να αντιμετωπισθεί αν η παγκόσμια θερμοκρασία αυξηθεί έως 1,5 βαθμό Κελσίου στο τέλος του αιώνα σε σύγκριση με την προβιομηχανική εποχή, αυτό θα απαιτούσε μια τεράστια προσπάθεια από τη διεθνή οικονομία, στην οποία θα έπρεπε να περιληφθεί και η εγκατάλειψη των ορυκτών καυσίμων.

Έτσι, για να παραμείνει ο πλανήτης στον +1,5 βαθμό Κελσίου, θα απαιτηθεί μείωση κατά 50% μέχρι το 2030 των εκπομπών του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) σε σχέση με το 2010, την στιγμή που οι δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει οι χώρες, παραπέμπουν σε άνοδο κατά 3 βαθμούς Κελσίου, με τις θύελλες, τα κρούσματα ξηρασίας και τις πλημμύρες που θα συνοδεύουν αυτήν την εξέλιξη.

Οι προσπάθειες να ενταχθούν  τα παραπάνω συμπεράσματα στο τελικό κείμενο της διάσκεψης του Κατοβίτσε, απέβησαν άκαρπες αφού οι πετρελαιοεξαγωγές χώρες που συμμετείχαν (ΗΠΑ, Ρωσία, Σαουδική Αραβία, Κουβέιτ) μπλόκαραν την επικύρωση της έκθεση της IPCC, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από τις πιο ευάλωτες χώρες (Least Developed Countries, οι οποίες ήλπιζαν στην αναθεώρηση των στόχων μέχρι το 2020) και από περιβαλλοντικές οργανώσεις.

Όσο για την Πολωνία, ο πρόεδρος της οποίας υπερασπίσθηκε την βιομηχανία άνθρακα κατά την διάρκεια της Διάσκεψης, δέχθηκε επίσης έντονες επικρίσεις. Η χρηματοδότηση των πολιτικών για το Κλίμα αποτέλεσε την άλλη μεγάλη ανησυχία των φτωχών χωρών και κυρίως ο τρόπος οργάνωσης των πόρων που έχει υποσχεθεί να προσφέρει ο Βορράς από το 2025.

Στον αντίποδα, αξίζει να σημειωθεί πως την ώρα που οι χώρες του Βορρά έχουν υποσχεθεί ότι θα αυξήσουν σε 100 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως την χρηματική βοήθεια για το κλίμα μέχρι το 2020, ορισμένες χώρες όπως η Γερμανία ανακοίνωσαν νέες παροχές, κυρίως στο Πράσινο Ταμείο, ενώ η Παγκόσμια Τράπεζα υποσχέθηκε 200 δισεκατομμύρια δολάρια για την περίοδο 2021-2025.

Το πιο απροσδόκητο, οι κανόνες που αφορούν στους μηχανισμούς ανταλλαγής ποσοστώσεων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα αποσύρθηκαν από το τελικό κείμενο της συμφωνίας λόγω έντονων αμφισβητήσεων, των οποίων ηγήθηκε η Βραζιλία. Επίσης, από το τελικό κείμενο της συμφωνίας έχει παραλειφθεί προηγούμενη αναφορά σε συγκεκριμένες μειώσεις αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου μέχρι το 2030.

Σε κάθε περίπτωση και υπό τις παρούσες συνθήκες είναι θετικό το ότι υπήρξε μια συμφωνία παρά τις επιμέρους διαφορές.

Συμπερασματικά, το κύριο αποτέλεσμα της διάσκεψης του COP 24 ήταν ότι η διεθνής κοινότητα έδωσε  στην συμφωνία του Παρισιού τα εργαλεία που θα της δώσουν ζωή. Δηλαδή τα κράτη επικεντρώθηκαν στην επεξεργασία των κανόνων που θα επιτρέψουν την εφαρμογή της συμφωνίας του Παρισιού, αλλά δεν ανέλαβαν δεσμεύσεις για πιο φιλόδοξους στόχους ή για ταχύτερη δράση κατά της υπερθέρμανσης του πλανήτη, παρά τα σήματα συναγερμού και τις φυσικές καταστροφές που πλήττουν την Γη.

To COP25 θα πραγματοποιηθεί τον Δεκέμβριο του 2019 στο Σαντιάγκο της Χιλής το οποίο θα αφορά επιπλέον λήψη αποφάσεων για τη δράση των εμπλεκόμενων χωρών. Εντούτοις, πριν από την έναρξη της COP25, θα πραγματοποιηθεί στη Νέα Υόρκη διάσκεψη για την κλιματική αλλαγή, τον Σεπτέμβριο του 2019, κατά τη διάρκεια της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, η οποία θα αποτελέσει σημαντική ευκαιρία για να σχηματιστούν συμμαχίες και συνένωση δυνάμεων που θα είναι έτοιμες μέχρι το επόμενο COP.

Όσον αφορά στην Συμφωνία των Παρισίων (Paris Climate Deal) αξίζει να υπενθυμίσουμε ότι πρόκειται για μια παγκόσμια συμφωνία για την κλιματική αλλαγή που επιτεύχθηκε στις 12 Δεκεμβρίου 2015 στο Παρίσι. Η Συμφωνία αποτελεί ένα σχέδιο δράσης για τη συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη «αρκετά κάτω» από τους 2°C. Καλύπτει την περίοδο από το 2020 και μετά, ενώ τα κύρια στοιχεία της συνοψίζονται στα εξής:

  • μακροπρόθεσμος στόχος: οι κυβερνήσεις συμφώνησαν να συγκρατήσουν την αύξηση της μέσης θερμοκρασίας του πλανήτη αρκετά κάτω από τους 2°C πάνω από τα προβιομηχανικά επίπεδα και να συνεχίσουν τις προσπάθειες να την περιορίσουν στον 1,5°C,
  • συνεισφορές: πριν και κατά τη διάσκεψη των Παρισίων, οι χώρες υπέβαλαν ολοκληρωμένα εθνικά σχέδια κλιματικής δράσης με στόχο τη μείωση των εκπομπών τους,
  • φιλοδοξία: οι κυβερνήσεις συμφώνησαν να γνωστοποιούν ανά 5ετία τις συνεισφορές τους με σκοπό τον καθορισμό πιο φιλόδοξων στόχων,
  • διαφάνεια: δέχθηκαν επίσης να γνωστοποιούν μεταξύ τους και στο κοινό, την πρόοδό τους προς την επίτευξη των στόχων τους, με σκοπό την εξασφάλιση διαφάνειας και εποπτείας.
  • αλληλεγγύη: η ΕΕ και άλλες χώρες θα εξακολουθήσουν να παρέχουν χρηματοδότηση μέτρων αντιμετώπισης της αλλαγής του κλίματος, προκειμένου να βοηθήσουν τις αναπτυσσόμενες χώρες, τόσο να μειώσουν τις εκπομπές τους, όσο και να θωρακιστούν έναντι των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

Ο Άνεμος Ανανέωσης έλαβε 4 σημαντικές διακρίσεις για το έργο του μέσα σε 1,5 περίπου χρόνο

  • Το κέντρο φιλοξενίας και κοινωνικής ένταξης προσφύγων WELCOMMON (που λειτούργησε από 9/2016 μέχρι 2/2018) βραβεύθηκε στις 8 Ιουνίου 2017 με το βραβείο “Special Mention” award of the REVES Excellence Award 2017, που στοχεύει στις συνέργιες μεταξύ τοπικών/περιφερειακών αρχών και φορέων κοινωνικής οικονομίας, αναδεικνύοντας τα επιτεύγματα μέσα από μια τέτοια συνεργασία. Η επιτροπή αξιολόγησης των προτάσεων που είχαν υποβληθεί αποτελούνταν από εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής (European Economic and Social Committee), του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (European Parliament), της Επιτροπής Περιφερειών (Regional Committee) και της Social Economy Europe.

    

  • Η Γαλλική Ομοσπονδία Επιχειρήσεων Κοινωνικής Ένταξης (French Federation of Social Inclusion Enterprises) προσκάλεσε τον Άνεμο Ανανέωσης να συμμετάσχει στο εθνικό συνέδριο της 16-17 Νοεμβρίου 2017 στη Μασσαλία για να παρουσιάσει το κέντρο φιλοξενίας και κοινωνικής ένταξης προσφύγων WELCOMMON ως ένα καλό παράδειγμα κοινωνικής ένταξης στην περιοχή της Ευρω-Μεσογείου, “good example of social inclusion in Euro-Med area, όπως αναδείχθηκε μέσα από εκτενή έρευνα στις χώρες αυτές.

      

  • Ο Άνεμος Ανανέωσης επιλέχθηκε από το Ίδρυμα για τον Διαπολιτισμικό Διάλογο Anna Lindh Foundation και την Fondazione Mediterraneo ανάμεσα στις 3 πιο καλές πρακτικές προώθησης προγραμμάτων για πρόσφυγες που συνεισφέρουν στον διαπολιτισμικό διάλογο στην Ευρω-Μεσογειακή ζώνη one of the 3 best examples of projects for refugees contributing to the dialogue between the cultures in the Euro-med area (2017 Euro-Med Dialogue Award). Η τελετή έλαβε χώρα στο Tallinn της Εσθονίας (16/12/2017) με την υποστήριξη του Υπουργείου Εξωτερικών της Εσθονίας.
  • Σε μια συγκινητική τελετή στο χώρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στις 9 Οκτωβρίου 2018 ο Άνεμος Ανανέωσης βραβεύθηκε με το European Citizen’s Prize. Ο Άνεμος Ανανέωσης επιλέχθηκε μαζί με άλλους φορείς (συνολικά 50 πανευρωπαϊκά) για την απονομή του βραβείου για τις δραστηριότητες του, για «εξαιρετικά επιτεύγματα και δράσεις πολιτών, ομάδων και σωματείων που προάγουν την κοινωνική συνοχή και την αμοιβαία κατανόηση μεταξύ των πολιτών». Μεγάλη μας τιμή επίσης το γεγονός ότι ο πρόεδρος της ΔΕ του Ανέμου Ανανέωσης επιλέχθηκε μαζί με τον Ρουμάνο φιλόσοφο Mihai Sora να απευθύνουν ένα μήνυμα για την Ευρωπαϊκή ενοποίηση, την αμοιβαία κατανόηση και κοινωνική συνοχή στους συμμετέχοντες, στους ευρωβουλευτές και στα ΜΜΕ για την Ευρώπη και τους Ευρωπαίους πολίτες. κατά την τελετή βράβευσης. Είχε προηγηθεί λίγες μέρες πριν σχετική τελετή στο γραφείο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Αθήνα. 

           

 

 

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ εκφράζουμε την βαθιά μας λύπη για τα θύματα του τσουνάμι στην Ινδονησία μετά την έκρηξη του ηφαιστείου Κρακατάου.

 (AP Photo)

 (Photo by Semi / AFP)

Kαλούμε τους πολιτικούς, αυτοδιοικητικούς, επιστημονικούς και κοινωνικούς φορείς να κάνουν περισσότερα για την πρόληψη κινδύνων που προκύπτουν από πρόκληση τσουνάμι στο δικό μας χώρο. Θα έπρεπε να ακούσουμε τις προειδοποιήσεις των επιστημόνων, να αξιοποιήσουμε την συσσωρευμένη επιστημονική γνώση, να ενισχύσουμε την έρευνα, να ανταλλάξουμε εμπειρίες και να διδαχθούμε από τις πολλές καταστροφές που έχουν συμβεί στο παρελθόν τόσο σε μακρινούς τόπους και στην Μεσόγειο όσο και σε δικές μας περιοχές (Κρήτη, Αιγαίο, Κορινθιακός κα). Ο στόχος πρέπει να είναι η προετοιμασία και κατάλληλα μέτρα πρόληψης (δημιουργία ζωνών προστασίας, συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, σχέδια για προστασία των παράκτιων περιοχών, εκπαίδευση πληθυσμού) για τηνενίσχυση της προστασίας από τσουνάμι. Υπενθυμίζουμε ότι ένα τσουνάμι θα μπορούσε να προκληθεί υπό ορισμένες προϋποθέσεις είτε μετά από σεισμό ή έκρηξη ηφαιστείου είτε λόγω των απότομων αλλαγών θερμοκρασίας εξαιτίας της ανατροπής του κλίματος.

   

Το πρόσφατο τσουνάμι στην Ινδονησία είχε ύψος μόλις 2 έως 3 μέτρα αλλά προκάλεσε εκατοντάδες θύματα: πάνω από 400, εκατοντάδες σοβαρά τραυματισμένοι, δεκάδες αγνοούμενοι, χιλιάδες άστεγοι, κυρίως μεταξύ των πιο φτωχών κατοίκων παράκτιων περιοχών της Σουμάτρα και Ιάβα. Στις 28 Σεπτεμβρίου 2018, ένα τσουνάμι που προκλήθηκε από τον μεγάλο σεισμό (μεγέθους 7,5 Ρίχτερ) στονησί Σουλαουέζι άφησε πίσω του πάνω από 2.100 νεκρούς, πολλούς αγνοούμενους και περισσότερους από 200.000 άστεγους, κυρίως στην πόλη Πάλου και τα περίχωρά της.

Μια σειρά από τσουνάμι που προκλήθηκαν από την έκρηξη του ηφαιστείου Κρακατάου το 1883προκάλεσαν το θάνατο 36.000 ανθρώπων. Συμπληρώθηκαν εξάλλου 14 χρόνια από το καταστροφικότσουνάμι που προκλήθηκε στις 26 Δεκεμβρίου 2004 μετά από σεισμό στον Ινδικό, που σκότωσε πάνω από 228.000 ανθρώπους σε 14 χώρες.

  

Ίσως οι περισσότεροι αγνοούν ότι στην Μεσόγειο καταγράφεται το 10% των τσουνάμι που συμβαίνουν παγκοσμίως – διαχρονικά πάνω από 600 τσουνάμι – μερικά από τα οποία ήταν ιδιαίτερα καταστροφικά (Μάλτα, Κορινθιακός, Κρήτη). Οι επιστήμονες διαπιστώνουν ότι ένα πολύ μεγάλο τσουνάμι πλήττει την Μεσόγειο τουλάχιστον μια φορά κάθε αιώνα.

Τσουνάμι με κύμα ύψους 6-8 μέτρων έχουν πλήξει κατά καιρούς πολλές περιοχές της Μεσογείου, μεταξύ αυτών πολλές ελληνικές (Κορινθιακός 1965, Λήμνος 1968, Ιόνιο και Δωδεκάνησα 1948, Ιερισσός 1932 κα). Ένα από τα πιο μεγάλα στον ελλαδικό χώρο ήταν αυτό του 1956  στην Αμοργό που έπληξε πολλά νησιά του Αιγαίου με κύματα ύψους που μπορεί να έφτασαν και τα 10 μέτρα – ο σεισμός σκότωσε 53 άτομα και το τσουνάμι 3 άτομα – ενώ προκάλεσε ζημιές σε παράκτιες περιοχές και πέταξε βάρκες από τις παραλίες ψιλά σε βουνά (Φωτ. από «Περίεργος Κόσμος»).

 

Στην αρχαιότητα το τσουνάμι που σηκώθηκε από την έκρηξη του ηφαιστείου στην Σαντορίνη είναι πιθανόν να ευθύνεται για την καταστροφή του Μινωικού πολιτισμού. Πρώτες αναφορές για τσουνάμι βρίσκουμε στον Θουκυδίδη  αλλά και στον Ηρόδοτο.

Αλλά και μεγάλες πόλεις δέχθηκαν κατά καιρούς σημαντικά πλήγματα από τσουνάμι, όπως η Λισαβόνα(1775), η Κωνσταντινούπολη (1509) και η Μάλτα. Μάλιστα to 1775, τεράστια κύματα από τσουνάμιέπληξαν τη Λισαβόνα κι άλλες περιοχές της Πορτογαλίας προκαλώντας τεράστιες καταστροφές καθώς και τη Βρετανία, την Ισπανία, τη Γαλλία, τις ΗΠΑ, περιοχές της Αφρικής καθώς και την Κούβα (χάρτες πιο κάτω).

   

Είναι γεγονός ότι οι πιο αδύναμοι – όπως και στην περίπτωση της Ινδονησίας – πληρώνουν περισσότερο τις επιπτώσεις από την έλλειψη προετοιμασίας, αλλά είναι γεγονός ότι και πλούσιες περιοχές δεν μένουν χωρίς ζημιές και θύματα. Δεν ξεχνάμε το τσουνάμι στην Ιαπωνία το 2011 που οδήγησε στην μεγάλη πυρηνική καταστροφή στη Φουκουσίμα.

   

Είναι σημαντικό να μάθουμε να συνεργαζόμαστε με την παράκτια ζώνη και τη φύση, να δουλέψουμε σε συνεργασία με τη φύση όπως προτείνουν πλέον και διεθνείς Συμβάσεις(όπως το Πρωτόκολλο για την Παράκτια Ζώνη) ή Ευρωπαϊκές Οδηγίες (όπως η Οδηγία Πλαίσιο για τα Νερά κα) για να αντιμετωπίσουμε με πιο αποτελεσματικό τρόπο φαινόμενα όπως το τσουνάμι ή οι πλημμύρες καθώς και να περιορίσουμε τις επιπτώσειςαπό αυτά.

#πράσινες _λύσεις #greeninfrastructure #GoGreen

 

 

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ εκφράζουμε την ανησυχία μας για την τοποθέτηση εκρηκτικού μηχανισμού στα σκαλιά της εκκλησίας του Αγ. Διονυσίου στην Αθήνα, λίγες μέρες μετά την βομβιστική επίθεση εναντίον του ΣΚΑΙ και της Καθημερινής. Ευχόμαστε περαστικά στους δύο τραυματισθέντες.

Έχουμε επαναλάβει πολλά φορές ότι πλέον δεν αρκεί μια ανακοίνωση καταδίκης παρόμοιων ενεργειών και πράξεων. Χρειάζεται πολύ μεγαλύτερη προσπάθεια και σε πολλά επίπεδα – πολιτικό, κοινωνικό και καθημερινό – για να αντιμετωπιστεί μια περιρρέουσα ατμόσφαιρα βίας που έχει ριζώσει μέσα στην ελληνική κοινωνία, μια “κουλτούρα βίας” που εκφράζεται σήμερα με διαφορετικό τρόπο:

  • Ένα σημαντικό ποσοστό της κοινωνίας εκφράζεται μέσα από τη βία σε πολιτικό επίπεδο, την υποστηρίζει φραστικά αλλά και την ασκεί ακόμα και σε πολύ ακραίες εκδοχές (αφορά όχι μόνο την εγκληματική οργάνωση Χρυσή Αυγή αλλά κι άλλες τρομοκρατικές οργανώσεις).

  • Υπάρχουν “κοινωνικές” ομάδες και «οπαδοί» αθλητικών ομάδων που μπορεί να σκοτώσουν κάποιον άλλο γιατί είναι οπαδός άλλης ομάδας.

  • Υπάρχει βία μέσα στην οικογένεια, στις γειτονιές, στην καθημερινότητα, βία που ασκείται ενάντια στις πιο ευάλωτες ομάδες (γυναίκες, παιδιά, πρόσφυγες).

Δεν πρέπει να ανησυχούμε μόνο όταν δημοσιοποιείται ένας βιασμός ή μια δολοφονία ή μια απαγωγή ή μια βομβιστική ενέργεια. Πρέπει να διαμορφώσουμε πολιτικές και πρακτικές που θα περιορίσουν δραστικά αυτή την διάχυτη βία, μια εκδοχή της οποίας είναι οι βομβιστικές επιθέσεις και οι εγκληματικές ενέργειες.

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ έχουμε ξεκάθαρη άποψη: η βία δεν προσφέρει λύσεις, η κοινωνία πρέπει να συζητήσει ανοικτά το πώς θα εξοστρακίσει τη βία όχι μόνο στο πολιτικό αλλά και στο κοινωνικό και καθημερινό επίπεδο, πριν είναι πολύ αργά. Οι Πράσινοι Αλληλεγγύη υποστηρίζουμε μια γενναία καμπάνια μέσα στην κοινωνία για «περισσότερο συνοχή και λύσεις, αντί για μίσος και βία» και «καμία ανοχή στην βία»

#συνοχή_λύσεις_ΟΧΙ-μίσος_βία