Επιδοτούμε την καταστροφή του κλίματος και της υλικής βάσης της ζωής αντί να ενισχύσουμε με τα χρήματα αυτά την μετάβαση σε μια πιο οικολογικά και κοινωνικά υπεύθυνη οικονομία!

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ θεωρούμε ότι οι κοινωνίες πρέπει να επενδύσουν στην μετάβαση από την σημερινή οικονομία της καταστροφής και των ανισοτήτων σε μια οικονομία που θα διασφαλίζει την κοινωνική συνοχή, την προστασία του περιβάλλοντος, την υπεύθυνη οικονομία για όλες τις γενιές, σημερινές κι επόμενες.

Αυτή η μετάβαση είναι εφικτή και μπορεί να συγκεντρώσει την υποστήριξη της μεγάλης πλειοψηφίας της κοινωνίας, δεν είναι κάτι που αφορά μειοψηφίες. Στην μετάβαση αυτή κεντρικό ρόλο αποτελεί η αλλαγή του παραγωγικού και καταναλωτικού μοντέλου, με θέμα αιχμής μια οικονομία που δεν θα ανατρέπει βίαια το κλίμα, αλλά θα το προστατεύει, ώστε σταδιακά να ισορροπήσει ξανά μετά από πολλές εκατονταετίες, αλλά και θα διασφαλίζει την προσαρμογή στα νέα κλιματικά δεδομένα.

Πολλοί αδιαφορούν σήμερα τόσο για το κοινωνικό και περιβαλλοντικά κόστος της κλιματικής αλλαγής ή δεν το έχουν συνειδητοποιήσει αλλά οι πιο πολλοί αγνοούν ότι η υποστήριξη της μετάβασης της οικονομίας θα μας κοστίσει πολύ πιο λίγο από αυτά που πληρώνουμε σήμερα για να επιδοτείται η «βρώμικη» παραγωγή, η διατήρηση των ορυκτών καυσίμων που καταστρέφουν την υλική βάση της ζωής πάνω στον μικρό μας πλανήτη.

Δεν είναι απλώς κάποιοι οικολόγοι ή επιστήμονες που έχουν υπολογίσει το οικονομικό κόστος της καταστροφικής για το περιβάλλον επιδότησης των ορυκτών καυσίμων.  Το ύψος των επιδοτήσεων στα ορυκτά καύσιμα είναι της τάξης των 112 δις Ευρώ ετησίως σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Δηλαδή επιδοτούμε ετησίως με εκατοντάδες δις ευρώ την καταστροφή μας!!!!

Τώρα έρχεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή που υπολογίζει ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο χρειάζονται ετησίως 180 δις ευρώ επιπλέον της διαθέσιμης χρηματοδότησης για να επιτευχθούν οι στόχοι για την προστασία του κλίματος και την προσαρμογή στα νέα κλιματικά δεδομένα σύμφωνα με εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

https://ec.europa.eu/info/business-economy-euro/banking-and-finance/sustainable-finance_en

Ένα ποσό όχι ιδιαίτερα μεγάλο αν το συγκρίνει μάλιστα με το ύψος της επιδότησης των ορυκτών καυσίμων.  Χωρίς να υπολογίσουμε τι μας κοστίζει σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο η αύξηση της συχνότητας και της έντασης των ακραίων καιρικών φαινομένων σε συνδυασμό με την κατάρρευση των υποδομών που δεν αντέχουν τις αυξανόμενες πιέσεις πλέον από την κλιματική αλλαγή αλλά και τα ανθρώπινα θύματα από τα φαινόμενα αυτά. 

 
Όταν πριν από μερικά χρόνια οι επιστήμονες και οι οικολόγοι προειδοποιούσαμε ότι η κλιματική αλλαγή μετακινεί -μεταξύ άλλων – τις ζώνες των ασθενειών πολλοί θεωρούσαν ότι είναι «οι γνωστές κινδυνολογίες των οικολόγων». Πολλοί διεθνείς οργανισμοί. μεταξύ των οποίων και η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (Π.Ο.Υ.),προειδοποιούν για τις σημαντικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία και στα δημόσια οικονομικά της υγείας, . Μία από τις προβλέψεις ήταν ότι στο δικό μας εύκρατο κλίμα θα μετακινηθούν ασθένειες όπως ο ιός του Δυτικού Νείλου, επειδή η θερμοκρασία ανεβαίνει και τα κουνούπια επιβιώνουν περισσότερο αλλά και – μέσω των αεροπορικών πτήσεων και των μετακινήσεων – εγκαθίστανται κοντά στα αεροδρόμια πρώτα και μετά εξαπλώνονται.
 
Ίσως δεν έχουν συνειδητοποιήσει πολλοί ότι μπαίνουμε σε μια εποχή αυξημένης επικινδυνότητας λόγω κλιματικής αλλαγής. Το θέμα της κλιματικής αλλαγής αλλάζει τα πάντα: οικονομία, υγεία, γεωργία, ενέργεια, κοινωνικές πολιτικές, τεχνικές υποδομές, μετανάστευση, περιβάλλον, δάση, υδατικοί και φυσικοί πόροι…
 
Στην ελληνική πολιτική σκηνή είναι όμως απλώς μια φτηνή δικαιολογία όταν συμβαίνει μια καταστροφή, που αμέσως μετά ξεχνιέται. Αντί να επανασχεδιάσουμε τα πάντα λαμβάνοντας υπόψη την κλιματική αλλαγή. Αντί να επισπεύσουμε την αλλαγή της οικονομίας που σήμερα δημιουργεί το πρόβλημα, αντί να αλλάξουμε το καταναλωτικό μοντέλο, αντί να προσαρμόσουμε τις υποδομές στην νέα πραγματικότητα αλλά και σε αυτά που έρχονται τα επόμενα χρόνια, διαχωρίζουμε την συζήτηση: φόβος για την «φύση που εκδικείται (ηλίθια αντίληψη πιστεύω, δεν είναι η φύση που εκδικείται αλλά ο άνθρωπος και οι επιλογές του που δημιουργεί το πρόβλημα και εισπράττει τις επιπτώσεις) από τη μία, και συνέχιση του ίδιου μοντέλου από την άλλη (σαν να μην συμβαίνει τίποτα). Το πιο χαρακτηριστικό είναι οι κατά καιρούς φούσκες της κυβέρνησης για την κλιματική αλλαγή, το γεγονός ότι ο Κ. Μητσοτάκης θυμάμαι (ανάλογα πως ξύπνησε) ότι ήταν στην Επιτροπή Περιβάλλοντος της Βουλής, ενώ ο τομέας ποιότητας ζωής και περιβάλλοντος του ΚΙΝΑΛ προτρέπει «γρήγορη εκμετάλλευση των υδρογοναθράκων πριν αναγκαστούμε να σταματήσουμε την εξόρυξή τους!!!!!!!», ενώ κάμποσοι έχουν αναγάγει το κλίμα και τις ΑΠΕ ως την μεγαλύτερη «συνωμοσία του κεφαλαίου!
 
Ο Nicolas Hulot, N_Hulot παραιτήθηκε από υπουργός περιβάλλοντος και αλληλεγγύης στη Γαλλία γιατί θεωρούσε ότι δεν γίνονταν πολλά – αν και ο Γάλλος πρόεδρος έχει αναλάβει πρωτοβουλίες για το κλίμα – και ζήτησε να περάσουμε από τα λόγια στις πράξεις.
 
Δεν μπορώ να μην σχολιάσω – κατά αντιπαράθεση – τις δηλώσεις του Σωκράτη Φάμμελου (αναπλ υπουργός περιβάλλοντος, μου είναι συμπαθής κατά τα άλλα) ότι η Ελλάδα πρωτοστατεί στις περιβαλλοντικές συμφωνίες διεθνώς! Μήπως ζω/ζούμε σε άλλη χώρα που πρωτοστατεί στην ενεργειακή μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στην εξοικονόμηση και στις ΑΠΕ, στην ανακύκλωση, στην προστασία της βιοποικιλότητας, στην πράσινη οικονομία, στην προστασία των δασών, στην απεξάρτηση της γεωργίας από τα χημικά, στην ενθάρρυνση της μετακίνησης με μαζικά μέσα μεταφοράς- ποδήλατα, στην ενσωμάτωση τελικά της κλιματικής και οικολογικής διάστασης (και της κοινωνικής) σε όλες τις πολιτικές, και δεν το έχω καταλάβει;

Δεν πρωτοτυπούμε αν επαναλάβουμε ως ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ότι η κλιματική αλλαγή είναι εδώ πλέον και αυτό επηρεάζει όχι μόνο την ζωή μας και το περιβάλλον αλλά και τα οικονομικά της ενέργειας και την οικονομία γενικότερα. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου η εξάρτηση από τον λιγνίτη είναι μεγάλη, το κόστος της ενέργειας θα εκτιναχθεί, μεταξύ άλλων, κι εξαιτίας της ανόδου των «δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου  του άνθρακα».

Η χρήση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας συμβάλει καθοριστικά στην ανατροπή του κλίματος, στην αύξηση της συχνότητας κι έντασης των ακραίων καιρικών φαινομένων, μεταξύ άλλων και στην συχνότητα των άγριων πυρκαγιών (wild fires), στην αύξηση της μέσης θερμοκρασίας, στο λιώσιμο των πάγων καθώς και στην ένταση της ξηρασίας σε διάφορες περιοχές του πλανήτη. Η επίδραση της αλλαγής του κλίματος στην καθημερινή ζωή των πολιτών είναι πλέον φανερή, αφού πολλοί επιστήμονες συνδέουν πλέον ευθέως την κλιματική αλλαγή με τις μεγάλες καταστροφές. Σε κάθε περίπτωση πάντως οι συνέπειες θα είναι πιο καταστροφικές σε περιοχές και κοινωνίες που δεν έχουν προετοιμαστεί ή δεν έχουν τα μέσα να προετοιμαστούν για την αύξηση της έντασης κι συχνότητας των ακραίων φαινομένων. Μαζί με το κοινωνικό κόστος μεγάλο είναι πλέον και το οικονομικό κόστος από τις ζημιές που προκαλούνται, σύμφωνα με τις εκθέσεις του ΟΗΕ. Τώρα, όμως, φαίνεται να ξεφεύγει και το κόστος της ενέργειας, λόγω της ανόδου των δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Οι υψηλές θερμοκρασίας σε μεγάλες περιοχές του πλανήτη, ιδιαίτερα στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, έχουν προκαλέσει μεγάλη αύξηση στα κόστη αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα στο σχετικό χρηματιστήριο, φτάνοντας σε υψηλό 7ετίας. Για πρώτη φορά από το 2011, οι τιμές των «δικαιωμάτων» έφτασαν τα 18,03 ευρώ ο τόνος εκπεμπόμενου διοξειδίου του άνθρακα μέσα στον πρώτο εξάμηνο του 2018, από τα 5,6 Ευρώ ο τόνος που ήταν το 2017.  Η πρόβλεψη είναι ότι μέσα στα επόμενα χρόνια, το κόστος θα φτάσει και τα 30 ευρώ ο τόνος.

Ίσως ο μέσος πολίτης δεν μπορεί να συλλάβει αυτήν την εξέλιξη και δεν ξέρει ίσως να διαβάσει στον λογαριασμό της ΔΕΗ που λαμβάνει τι σημαίνει η αναφορά σε «Κόστος Δικαιωμάτων Εκπομπών CO2». Στην πράξη, όμως, αυτό ήδη φάνηκε κι αφορά στην

-Κατακόρυφη αύξηση του κόστους παραγωγής ενέργειας από τους λιγνιτικούς σταθμούς της ΔΕΗ, κάτι που διαπιστώθηκε και στο χρηματιστήριο ενέργειας μέσα στον Αύγουστο, με το κόστος του ρεύματος στην αγορά χονδρεμπορίου να είναι στα 60 ευρώ, και να ξεπερνάει το κόστος του ρεύματος από τις 4 ιδιωτικές μονάδες φυσικού αερίου για πολλές ώρες, αλλά και από την μονάδα της ΔΕΗ στο Αλιβέρι. Η ΔΕΗ είναι έτσι κι αλλιώς η ενεργειακή εταιρία με την μεγαλύτερη εξάρτηση από τον λιγνίτη, ενώ και η παραγωγή ενέργειας με βάση τον ελληνικό λιγνίτη είναι από τις πιο κοστοβόρες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, λόγω και της φτωχής ενεργειακής απόδοσής του. Στα επόμενα χρόνια είναι πιθανόν το κόστος της ενέργειας από λιγνιτικούς σταθμούς να εκτιναχθεί ακόμα περισσότερο.

- Διαμόρφωση αρνητικού κλίματος στην πώληση των μονάδων της ΔΕΗ που θα δημιουργήσει προβλήματα και στο ύψος του τιμήματος που περιμένει να πετύχει η κυβέρνηση και η ΔΕΗ (1-1,5 δις Ευρώ).

Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν μεγαλύτερα προβλήματα στην συνέχιση λειτουργίας των λιγνιτικών μονάδων ή πολύ περισσότερο επέκτασης του χρόνου ζωής παλιότερων μονάδων που θα έπρεπε να κλείσουν συντόμως. Οι λιγνιτικές μονάδες έχουν έτσι κι αλλιώς αυξημένα κόστη λειτουργίας που θέτουν θέμα βιωσιμότητά τους. Δεν είναι τυχαίο ότι η ΔΕΗ δέχεται εισηγήσεις για ακόμα μεγαλύτερη μείωση του προσωπικού (κατά 25-30%) αλλά και του κόστους των εργολάβων, ώστε να μειώσει τα κόστη λειτουργίας των λιγνιτικών μονάδων όσο κι αυτών του φυσικού αερίου.

Η εμμονή στα ορυκτά καύσιμα, ιδιαίτερα στο λιγνίτη, αφήνει την χώρα εκτεθειμένη σε ακραίες εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας, σε μεγάλη αύξηση στο κόστος ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις καθώς και σε αύξηση της ανεργίας στην πλήρως εξαρτημένη από τον λιγνίτη περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας (που έτσι κι αλλιώς έχει από τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο) αλλά και των άλλων περιοχών που στηρίζονται σχεδόν μονοδιάστατα στη ΔΕΗ, στο λιγνίτη ή και στο φυσικό αέριο.

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ είμαστε σταθερά προσανατολισμένοι σε μια στρατηγικής δίκαιης και ορθολογικής μετάβασης στην μεταλιγνιτική εποχή, με

  • στροφή σε (γιγαντιαία) προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας στα κτίρια και στις μεταφορές,
  • επικέντρωση στην ενεργειακή αποτελεσματικότητα στις επιχειρήσεις και στην οικονομία γενικότερα ώστε να μειωθεί το κόστος παραγωγής,
  • επεξεργασία κι εφαρμογή ολοκληρωμένου σχεδίου που θα στηρίξει τους νυν εργαζόμενους στις λιγνιτικές μονάδες αλλά και στους κατοίκους των λιγνιτικών περιοχών ώστε να μην σηκώσουν αυτοί το βάρος της λιγνιτικής εποχής αλλά και της μετάβασης (αναγκαστικά) στην μεταλιγνιτική εποχή.

Η δίκαιη κι έγκαιρη μετάβαση στην μεταλιγνιτική εποχή είναι αναγκαία, αν δεν θέλουμε ως κοινωνία να ζήσουμε τις άδικες και ισοπεδωτικές καταστάσεις της δεκαετίας χρεοκοπίας 2008-2018 επειδή το πολιτικό σύστημα δεν θέλησε και δεν μπόρεσε να επεξεργαστεί και να εφαρμόσει μια δίκαιη και ισορροπημένη πολιτική πρόληψης και διαχείρισης της δημοσιονομικής και οικονομικής κρίσης που όλοι έβλεπαν να έρχεται αλλά σφύριζαν αδιάφορα.