Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ είμαστε σταθερά υπέρ της επίλυσης των προβλημάτων, όχι της διαιώνισής τους. Η Συμφωνία που επιτεύχθηκε μεταξύ των δύο πρωθυπουργών Ελλάδας και ΠΓΔ Μακεδονίας με την συμβολή των Ηνωμένων Εθνών μπορεί να μην είναι τέλεια αλλά θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μια νέα στρατηγική συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών (και ευρύτερα στα δυτικά Βαλκάνια) στη βάση σχέσεων καλής γειτονίας, ειρήνης, ανοικτών συνόρων, αλληλοσεβασμού.

Το κύριο πρόβλημα της Συμφωνίας είναι ότι επικεντρώνεται κυρίως στο παρελθόν, προσπαθεί να βρει συμβιβασμούς που αφορούν την εθνική συγκρότηση που συνέβη σε άλλες χώρες και περιοχές τον 19ο και τον 20ο αιώνα και ελάχιστα αφορά τον 21ο αιώνα. Είναι όμως αναγκαίο κακό να επιλυθούν με συμβιβασμό θέματα του παρελθόντος για να προχωρήσουμε στα θέματα του παρόντος και του μέλλοντος. Η οικολογική διαχείριση των Πρεσπών θα μπορούσε να είναι ένα πρώτο έστω βήμα για την ανάπτυξη μιας συνεργασίας που θα βασίζεται σε σύγχρονες αντιλήψεις που υπερβαίνουν τους πολέμους, τον εθνικισμό και τον απομονωτισμό, καταστάσεις που χαρακτήρισαν τα Βαλκάνια για πολλές δεκαετίες.

Σε ένα συμβιβασμό καμία πλευρά δεν μπορεί να είναι ικανοποιημένη 100%. Έτσι και σε αυτή την περίπτωση. Το σημαντικό είναι να μην νοιώθει καμία κοινωνία ηττημένη γιατί αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε άσχημες καταστάσεις στο μέλλον ανεξαρτήτως τι προβλέπει η συμφωνία. Προφανώς είναι σημαντικό το ότι βρέθηκε μια συμβιβαστική σύνθετη ονομασία (Βόρεια Μακεδονία) και ότι γίνεται προσπάθεια να εξαλειφθούν από τις επίσημες πολιτικές ο αλυτρωτισμός και εθνικισμός. Η ανάπτυξη, όμως, πνεύματος συνεργασίας και αλληλοσεβασμού, η απομόνωση των εθνικιστών κι από τις δύο πλευρές, η αίσθηση ότι πράγματι ήταν ένας καλός συμβιβασμός και καμία κοινωνία δεν υπέστη ήττα και ταπείνωση θα απαιτήσει χρόνο, διαμόρφωση νέας κουλτούρας και ανάπτυξη κοινών δράσεων ώστε να διαμορφωθεί μέσα στις δυο κοινωνίες η αναγκαία δυναμική ότι έχουμε να κερδίσουμε μέσα από την συνεργασία.

Η επίλυση των προβλημάτων με την γειτονική μας χώρα με τρόπο που ανοίγει προοπτικές σχέσεων καλής γειτονίας και συνεργασίας, που στρέφεται προς το μέλλον κι όχι προς το παρελθόν, θα έπρεπε να είχε γίνει στις αρχές της δεκαετίας του ‘90 υπό καλύτερες συνθήκες και πριν γενιές πολιτών και στις δύο χώρες μεγαλώσουν με εθνικιστικές ιδέες.

Το πακέτο Πινέιρο στις αρχές της δεκαετίας του ‘90 προσέφερε αυτό το πλαίσιο, και ίσως ήταν καλύτερο από την σημερινή Συμφωνία. Όμως σύμπαν το ελληνικό πολιτικό σύστημα υιοθέτησε, τότε, παράλογες αντιλήψεις (ελάχιστες οι φωτεινές εξαιρέσεις) που έδωσαν χώρο και εξέθρεψαν τον εθνικισμό και στις δύο πλευρές. Πολλοί έχτισαν καριέρες πάνω στην απολυτότητα ακόμα και αν αυτό έκανε μεγάλη ζημιά στη χώρα μας. Άλλοι οργάνωναν μπουκοτάζ την ίδια στιγμή που οργανώνονταν το λαθρεμπόριο και η μαύρη αγορά, επισκέπτονταν μαζικά το καζίνο, εισέδυσαν στην αγορά της γειτονικής χώρας.

Ακόμα και όταν η ελληνική πλευρά μετακινήθηκε προς ρεαλιστικές και λιγότερο εθνικιστικές απόψεις, και κατάφερε να μετριάσει με την Ενδιάμεση Συμφωνία θέματα αλυτρωτισμού και ακραίων εκδηλώσεων παραποίησης της ιστορίας στην γειτονική χώρα, αυτό δεν εξηγήθηκε στην κοινωνία, που προτιμούσε να κρύβει κάτω από το χαλί πολλά από τα θέματα, να θεωρεί ότι η «Μακεδονία είναι μία και ελληνική«, να μην δέχεται καμία σύνθετη ονoμασία αν και 140 χώρες αναγνώριζαν την γειτονική χώρα απλώς ως «Μακεδονία», ενώ εμείς ως “ΠΓΔ Μακεδονίας”.

Ελάχιστα ενημερωμένοι οι πολίτες αποδεχόντουσαν άκριτα απόψεις περί μη ύπαρξης «άλλης» γλώσσας την ίδια στιγμή που οι πολιτικοί διαπραγματεύονταν “αμετάφραστη” ονομασία (σε ποια ανύπαρκτη άραγε γλώσσα;), αγνοούσαν όσα έγραφαν γνωστοί λογοτέχνες όπως η Πηνελόπη Δέλτα, ο Στρατής Μυριβήλης ή ο Παύλος Μελάς, αδιαφορούσαν για το γεγονός ότι κρατικές στατιστικές κατέγραφαν κάποιους “περίεργους” κατοίκους στην Ελλάδα, ότι οι εθνικόφρονες χαρακτήριζαν τους αντιφρονούντες “μιάσματα και σλαβομακεδόνες”, ότι το ελληνικό κράτος είχε εκδώσει σχετικό βιβλίο “στην ανύπαρκτη γλώσσα” το 1928 αλλά, κυρίως, ότι μια “άγνωστη”, περιορισμένη γλώσσα εντάχθηκε στον κατάλογο του ΟΗΕ με τις λιγότερο ομιλούμενες γλώσσες που χρήζουν προστασίας για λόγους πολιτισμικούς και όχι εθνικιστικούς. Γιατί τις γλώσσες πρέπει να τις αποσυνδέσουμε από εθνικιστικές και μονοσήμαντες ερμηνείες και να τις αναγνωρίσουμε ως μέσα επικοινωνίας και πολιτισμού ανεξαρτήτως του πόσοι τις ομιλούν.

Και ενώ όλα αυτά τα θέματα τα διαχειρίστηκαν πολιτικά κόμματα που βρέθηκαν στην εξουσία για πολλά χρόνια (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ), σήμερα διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους γιατί η γεωπολιτική συγκυρία αλλά και η τόλμη κυρίως του πρωθυπουργού της ΠΓΔΜ προσφέρει για πρώτη φορά μετά από 27 χρόνια την δυνατότητα να υπάρξει ένας σχετικά δίκαιος συμβιβασμός. Πρέπει να παραδεχτούμε ότι δεν είναι μικρό βήμα από μια χώρα που έχει μια συνταγματική ονομασία και έχει αναγνωριστεί με αυτήν από 140 χώρες μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, η Κίνα και η Ρωσία, να κάνει πίσω και να δέχεται να αλλάξει αυτή την ονομασία της και να αναπτύξει καλύτερες σχέσεις με τους γείτονες της που ζητούν κάτι τέτοιο…Δεν είναι κάτι εύκολο και θα μπορούσε να οδηγήσει σε ακραία πόλωση μέσα στην ΠΓΔ Μακεδονίας, όπου έχουν ακόμα ισχυρή επιρροή εθνικιστικές δυνάμεις (συμπεριλαμβανομένου του προέδρου). Οι σχέσεις καλής γειτονίας και η ευρωπαϊκή προοπτική της γειτονικής χώρας είναι πράγματι η κινητήρια δύναμη αυτών των εξελίξεων, που πρέπει να στηρίξουμε με όλες τις δυνάμεις μας, αλλά πρέπει να αναπτύξουμε ένα σχέδιο ενίσχυσης των πολιτιστικών, τοπικών, οικονομικών και περιβαλλοντικών συνεργασιών, ώστε να εμπεδωθεί κλίμα συνεργασίας και ευρωπαϊκής προοπτικής στην ευρύτερη περιοχή.

Ανεξαρτήτως των λαθών της ελληνικής κυβέρνησης και των υπαρκτών προθέσεών της να χρησιμοποιήσει το θέμα για να δημιουργήσει εσωκομματικά προβλήματα στα άλλα κόμματα, γεγονός παραμένει ότι η επίλυση των προβλημάτων με την γειτονική χώρα είναι θετική. Ανεξαρτήτως λοιπόν της κριτικής μας στην κυβέρνηση (βαθιά και ουσιαστική κριτική για τα περισσότερα θέματα που διαχειρίζεται) οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ δεν επιλέγουμε να πετάξουμε την μπάλα στην εξέδρα για λόγους αντιπολιτευτικούς. Υπάρχει τεράστιο πεδίο για πραγματική και δημιουργική αντιπολίτευση, όχι πάντως για καταστροφική αντιπολίτευση για ένα τόσο σοβαρό θέμα που έχει χρονίσει και βρομίσει.

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ είμαστε ξεκάθαροι. Θα έπρεπε να έχει διαμορφωθεί μια ευρύτερη συναίνεση (με πρωτοβουλία και της κυβέρνησης και της αντιπολίτευσης) και να έχει εξηγηθεί αναλυτικά στην ελληνική κοινωνία, να έχουν καταρριφθεί μύθοι που δεν έχουν σχέση με την πραγματικότητα, να έχουν αναδειχθεί τα οφέλη από την ανάπτυξη σχέσεων καλής γειτονίας, σταθερότητας και ειρηνικής συνεργασίας στην περιοχή. Αλλά κοιτώντας προς το μέλλον, πρέπει τώρα να δουλέψουμε από κοινού για τη εφαρμογή στην πράξη έστω κι αυτής της όχι τέλειας συμφωνίας, μια και δεν είναι αυτονόητο ότι δεν θα υπάρξουν εμπόδια ή και πισωγυρίσματα και στην γειτονική χώρα αλλά και στη δική μας. Πάντως πολλά από τα προβλήματα του παρελθόντος ανάμεσα στις δυο χώρες έχουν γίνει σήμερα στο μεγαλύτερο μέρος τους ιστορία. Οι αιτίες του «μακεδονικού» στην Ελλάδα και του «μακεδονισμού» στους γείτονες δεν μπορούν σε γενικές γραμμές να παράγουν πλέον αρνητικά αποτελέσματα (ελληνοσερβική συμφωνία του 1914 για την εισαγωγή του όρου «σλαβομακεδόνες», πολιτική της Κομμουνιστικής Διεθνούς στο μεσοπόλεμο για τη δημιουργία «Σοσιαλιστικής Ομοσπονδίας της Μακεδονίας», διαμάχη Τίτο – Δημητρώφ για το μοίρασμα της «Μακεδονίας», διάφορες θεωρίες περί «εθνογένεσης» κλπ).

Προφανώς, δεν μπορεί κάθε θέμα να αντιμετωπίζεται υπό το πρίσμα αν θα έχει κομματικά ή όχι οφέλη η κυβέρνηση ή αντιπολίτευση. Δεν κατανοούμε πως μια αξιωματική αντιπολίτευση που περιμένει να γίνει κυβέρνηση διαχειρίζεται με ανευθυνότητα κι εθνικιστικές κορώνες ένα τόσο σοβαρό θέμα, όταν στην πραγματικότητα είχε κι αυτή προσεγγίσει στο παρελθόν παρόμοιες με τον σημερινό συμβιβασμό θέσεις έστω και για λόγους τακτικής, ή πώς ανεύθυνα χρησιμοποιεί φρασεολογία εθνικιστών για «μειοδοσία” και «ξεπούλημα της εθνικής υπόθεσης», πολύ περισσότερο που στο παρελθόν έχει αντιμετωπιστεί και η ίδια απαξιωτικά με όρους “πουλημένοι”, «γερμανοτσολιάδες», «μειοδότες» κα. Είναι τυχοδιωκτισμός εκ μέρους της αξιωματικής αντιπολίτευσης να αρνιέται ένα συμβιβασμό που ήταν άπιαστο όνειρο μερικά χρόνια πριν και να πηγαίνει κόντρα στην πραγματικότητα θεωρώντας ότι δεν ήταν τώρα η ώρα για μια συμφωνία, υποσχόμενη τον …παράδεισο κάποτε στο μέλλον!

Αλλά και η κυβέρνηση έχει τεράστιες ευθύνες όταν αναπτύσσει πολεμική αντιπαράθεση με τα άλλα κόμματα τη στιγμή που απαιτείται ευρύτερη συναίνεση για να ενημερωθεί σωστά η κοινωνία και να εφαρμοστεί στην πράξη η Συμφωνία αλλά και όταν ο κυβερνητικός εταίρος της είναι ακόμα χειρότερος από την αντιπολίτευση σε αυτά που λέει σχετικά με την Συμφωνία.

Το ΚΙΝΑΛ αδυνατεί για άλλη μια φορά να συγκροτήσει μια σοβαρή πολιτική πρόταση αφού αντιφάσκει ακόμα και με τις επιλογές του παρελθόντος του στο θέμα (πχ Ενδιάμεση Συμφωνία) αλλά κυρίως αδυνατεί να σχεδιάσει πολιτικές που στρέφονται προς το μέλλον. Το δε ΚΚΕ αρνιέται να δει την πραγματικότητα, βλέπει μόνο το δάκτυλο και αδυνατεί να δει το φεγγάρι που δείχνει το δάκτυλο.

Δεν είναι σοβαρό για κάθε κυβερνητική επιλογή να ζητάει η αντιπολίτευση εκλογές ή να αμφισβητεί την δυνατότητα μιας κυβέρνησης να προετοιμάζει και να υπογράφει συμφωνίες που έτσι κι αλλιώς θα περάσουν από τη Βουλή.

Η διαχείριση του θέματος 27 χρόνια τώρα αλλά και σήμερα δείχνει πόσο ανέτοιμο και απροετοίμαστο, αλλά και κυριαρχούμενο από πολεμικές αντιλήψεις και μικροκομματικές προσεγγίσεις είναι το πολιτικό μας σύστημα, πόσο ιεραρχεί το κομματικό συμφέρον σε βάρος των λύσεων και του συμφέροντος της κοινωνίας.

Φωτογραφία του χρήστη Πράσινοι.

Η Συμφωνία μεταξύ Ελλάδας και ΠΓΔΜακεδονίας για μια σύνθετη ονομασία "Βόρεια Μακεδονία" και εξάλειψη σε γενικές γραμμές του αλυτρωτισμού δεν είναι τέλεια, αλλά ελπίζω να συμβάλλει σταδιακά στην εξάλειψη του εθνικισμού κι από τις δύο πλευρές των συνόρων. 
Η κριτική μας στην κυβέρνηση μπορεί να γίνεται σε χιλιάδες άλλα θέματα, αλλά δεν μπορεί να είναι οι κριτικοί πολίτες για αντιπολιτευτικούς λόγους αντίθετοι στην συμφωνία και να αφήσουμε να διαιωνίζεται μια υπόθεση που μόνο κακό μας έκανε και εξέθρεψε (μεταξύ άλλων) τον εθνικο-λαϊκισμό.

Θα είναι επιτυχία της Συμφωνίας αν συμβάλλει στο να περιοριστούν τα σχόλια ανθρώπων εξαιρετικά φανατικών, που δεν αγαπούν πραγματικά την υπαρκτή πατρίδα μας αλλά μια νεοναζιστική, καταπιεστική, αμόρφωτη, βίαιη, ρατσιστική "πατρίδα" που δεν έχει σχέση με τη φιλοσοφία, την ποίηση, τον σεβασμό στην διαφορετικότητα, τον Αριστοτέλη, τον Πλάτωνα, τον Σωκράτη, τον Περικλή.

Τα σχόλια κάτω από την μετάδοση της υπογραφής είναι μια τραγική απόδειξη για το πόσο πραγματικά αυτοί οι άνθρωποι είναι συνεχιστές ενός Αριστοτέλη...όπως διεκδικούν το αποκλειστικό προνόμιο. ΔΕΝ τους περνάει καν από το μυαλό ότι πρέπει να αποδείξουν και οι ίδιοι ότι έχουν διαβάσει και κατανοήσει την ελληνική παιδεία (την πραγματική, όχι των τσοντοφυλλάδων και των αναρτήσεων μίσους των ελληναράδων στο fb) πριν την διεκδικήσουν κατ΄ αποκλειστικότητα

Φωτογραφία του Νικος Χρυσόγελος.Φωτογραφία του Νικος Χρυσόγελος.

 

 Αποτέλεσμα εικόνας για Μακεδονία

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ τάσσονται σταθερά υπέρ της αναζήτησης μια δίκαιης και συμβιβαστικής λύσης στις εκκρεμότητες που υπάρχουν με την γειτονική μας χώρα, την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, στη βάση μιας συμφωνίας που θα βασίζεται όχι μόνο σε μια κοινά αποδεκτή σύνθετη ονομασία, αλλά και σε μια συνολικότερη δέσμη μέτρων που θα οδηγήσει σε σχέσεις καλής γειτονίας, στην οικοδόμηση αμοιβαίας εμπιστοσύνης και στην εξάλειψη του εθνικισμού, διεκδικήσεων αλυτρωτισμού κι αλλαγής των συνόρων. H επίτευξη συνολικής λύσης μπορεί να οδηγήσει στην καλύτερη επικοινωνία μεταξύ των πληθυσμών και στο άνοιγμα περισσότερων διόδων στην Δυτ. Μακεδονία, κάτι που θα συμβάλλει στην ενδυνάμωση του εμπορίου, στην αναζωογόνηση της οικονομίας των περιοχών ένθεν κι ένθεν των συνόρων αλλά και στην καλύτερη διαχείριση του Εθνικού Πάρκου Πρεσπών.

Η Ελλάδα χρειάζεται να συνδυάσει το εύλογο ενδιαφέρον για το όνομα, με το πάγιο και διαχρονικό συμφέρον κάθε ευρωπαϊκής χώρας να προωθεί την ένταξη των άμεσων γειτόνων της αλλά και το ενδιαφέρον της Π.Γ.Δ.Μ. να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, ώστε να διασφαλιστεί η ειρήνη και η καλή συνεργασία στην γειτονιά της.

Δεν θα πρέπει να επιτρέψουμε στα μικροκομματικά παιχνίδια και στους εθνικισμούς να καταστρέψουν ξανά την προοπτική επίλυσης του προβλήματος, όπως έγινε στην δεκαετία του 90. Με μικροκομματικές τακτικές δεν λύνονται μεγάλα προβλήματα. Μετά από 26 χρόνια η πολιτική αλλαγή στη γειτονική χώρα προσφέρει μια ευκαιρία για μεταρρυθμίσεις και καλύτερες σχέσεις της Π.Γ.Δ.Μ. με τους γείτονές της. Θα είναι εγκληματικό να βρεθούμε στη λάθος πλευρά της ιστορίας. Χώρες που πολέμησαν μεταξύ τους βρήκαν λύσεις για να ζήσουν σε ένα κοινό πλαίσιο καλής γειτονίας. Εμείς γιατί όχι;

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ υποστηρίζουμε ένα πλαίσιο 6 σημείων που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε πραγματική λύση και να δημιουργήσουν σχέσεις καλής γειτονίας:

  • Οι δημοκρατικές πολιτικές δυνάμεις να υποστηρίξουν χωρίς μικροκομματικά παιχνίδια τις προσπάθειες του ειδικού απεσταλμένου του ΟΗΕ για την επίτευξη μιας αμοιβαία αποδεκτής λύσης - θεωρούμε αδιανόητο να υπεισέλθουν σε αυτή την κρίσιμη διαδικασία για τη χώρα και το μέλλον της τακτικές που σχετίζονται με την χωρίς όρια αντιπαράθεση κυβέρνησης – αντιπολίτευσης, την στιγμή που η λύση απαιτεί την στήριξη της συμφωνίας - εφόσον επιτευχθεί - από την μεγάλη πλειοψηφία των κομμάτων, των βουλευτών και της κοινωνίας
  • Υποστηρίζουμε την ενεργή συμμετοχή και των Βρυξελλών στις διαβουλεύσεις υπό την αιγίδα του ΟΗΕ, συνδέοντας την ευρωπαϊκή της προοπτική με την επίλυση του συνόλου των θεμάτων (σχέσεις καλής γειτονίας, τήρηση δικαίου, αντιμετώπιση διαφθοράς, ενίσχυση ανεξαρτησίας δικαστικού συστήματος, ανθρώπινα δικαιώματα, δημοκρατία, συνύπαρξη εθνοτήτων κα)
  • Είναι σημαντικό να αποφεύγονται κινήσεις, δηλώσεις και ενέργειες που θα μπορούσαν να επιδράσουν αρνητικά στις σχέσεις καλής γειτονίας, θα πρέπει να απομονωθούν οι ακραίες φωνές και ο εθνικισμός από όπου κι αν προέρχονται
  • Το ζήτημα του ονόματος να επιλυθεί οριστικά, χωρίς καθυστέρηση από καμία πλευρά, με μια κοινά αποδεκτή σύνθετη ονομασία για όλες τις χρήσεις
  • Η συμφωνία για μια κοινά αποδεκτή ονομασία πρέπει να περιλαμβάνει επίσης και δέσμευση για σύσταση κοινών επιτροπών εμπειρογνωμόνων για την ιστορία και την εκπαίδευση, με στόχο τη συμβολή στην αντικειμενική και τεκμηριωμένη ερμηνεία της ιστορίας, την ενίσχυση της ακαδημαϊκής συνεργασίας και την προώθηση της θετικής στάσης προς τους γείτονες στις νέες γενιές, να διαμορφωθεί εκπαιδευτικό υλικό που δεν θα περιέχει ιδεολογικές ερμηνείες της ιστορίας και θα στοχεύει στη βελτίωση της αμοιβαίας κατανόησης. Θα πρέπει να συμφωνηθεί η εξάλειψη της προσπάθειας της κυβέρνησης Γκρουέφσκι για οικειοποίηση του αρχαίου παρελθόντος της ευρύτερης γεωγραφικής ή ιστορικής Μακεδονίας. Ο πολιτισμός και η τέχνη πρέπει να χρησιμοποιούνται για να φέρνουν εγγύτερα τους λαούς και όχι για να τους χωρίζουν
  • Η κοινωνία των πολιτών, η αυτοδιοίκηση, τα ΜΜΕ, οι κοινωνικοί φορείς και η ακαδημαϊκή κοινότητα μπορεί και πρέπει να παίξουν από κοινού ουσιαστικό ρόλο στην αλλαγή σελίδας μεταξύ των δύο χωρών και να συμβάλλουν στις κατάλληλες ενέργειες ιστορικής συμφιλίωσης .

Είναι σαφές ότι κάποιοι και στις δύο πλευρές των συνόρων θέλουν να διαιωνίζεται το πρόβλημα, γιατί αυτό εξυπηρετεί τα πολιτικά σχέδιά τους, ακόμα και αν αυτό προκαλεί ανυπολόγιστη ζημιά στη χώρα τους. Άλλοι δυσκολεύονται να προσαρμόσουν τις στρατηγικές τους και μένουν αδρανείς ενώ όλα γύρω μας αλλάζουν. Κάποιοι αναφέρονται με όρους του ελληνικού εμφυλίου 1944-1949. Όσοι είχαν κάνει στην Ελλάδα σημαία τους το όνομα της γειτονικής χώρας γρήγορα το ξέχασαν, όταν συνειδητοποίησαν ότι άλλα θέματα “πουλούσαν” καλύτερα, ενώ σιωπηλά συμφώνησαν με την αλλαγή της ελληνικής θέσης από “καμία χρήση του όρου Μακεδονία στο όνομα” (1992) προς την ρεαλιστική στρατηγική για μια “κοινά αποδεκτή σύνθετη ονομασία” (2008). Όμως, ποτέ δεν ζήτησαν συγνώμη που παρέσυραν τους πολίτες σε αδιέξοδα και ήττες.

Αν και πλέον στη χώρα μας έχει συνειδητοποιηθεί το αδιέξοδο στο οποίο οδηγήθηκε τότε η χώρα από τις πολιτικές δυνάμεις, δεν έχει γίνει αυτοκριτική για την λανθασμένη στρατηγική ούτε προετοιμάστηκε η κοινωνία για ένα έντιμο συμβιβασμό που δεν θα πλήγωνε την δική μας κοινωνία αλλά δεν θα ταπείνωνε και τους γείτονες. Η λύση για να είναι βιώσιμη πρέπει να έχει την υποστήριξη των δύο κοινωνιών, και να συμβάλλει στην διαμόρφωση μακροχρόνιων προϋποθέσεων και συνθηκών καλής γειτονίας προσανατολισμένης προς το μέλλον. Είναι καιρός να γυρίσουμε σελίδα. Τόση στην Ελλάδα όσο και στην Π.Γ.Δ.Μ. πρέπει να ενημερωθούν σωστά οι πολίτες για τις προοπτικές συνεργασίας στην περιοχή τις οποίες θα ανοίξει μια συμβιβαστική επίλυση του συνόλου των θεμάτων και τα κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη που θα προκύψουν, ώστε να μην μείνουν παγιδευμένοι σε κλισέ και σε συνθήματα του παρελθόντος.

Γιατί δεν έχει προοπτική η θέση περί μιας ονομασίας χωρίς την λέξη Μακεδονία στον τίτλο της γειτονικής χώρας

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ επιδιώκουμε λύσεις στα προβλήματα της χώρας γιατί αυτό είναι προς το συμφέρον της κοινωνίας, όχι να τα αφήνουμε να διαιωνίζονται ή να επιδεινώνονται, είτε αυτά είναι οικονομικά, είτε κοινωνικά, περιβαλλοντικά, εθνικά. Πολλοί χτίζουν καριέρες πάνω στα προβλήματα και την διαιώνιση τους.

Καλόπιστοι άνθρωποι που αρνούνται κάθε συμβιβαστική ονομασία πρέπει να σκεφτούν σοβαρά:

- Η ιστορική και γεωγραφική Μακεδονία ήταν πολυ-φυλετική και σε πολύ μεγαλύτερη έκταση από την σημερινή ελληνική Μακεδονία. Δεν ήταν ποτέ ένα ενιαίο κράτος αφού τα εθνικά κράτη είναι δημιουργήματα του 18ου και 19ου αιώνα. Δεν έχει νόημα για τον σημερινό κόσμο (παρά μόνο από ερευνητική σκοπιά) να μιλάμε για το ποιες φυλές κατοικούσαν στην ευρύτερη γεωγραφική Μακεδονία την εποχή του Αλέξανδρου ή τον 6ο αιώνα. Τι νόημα έχουν, λοιπόν, συνθήματα του τύπου η “Μακεδονία είναι μία και Ελληνική” αν δεν θέτουμε θέμα να επεκταθούμε σε όλη την γεωγραφική έκταση της Μακεδονίας (δηλαδή σε Βουλγαρία και ΠΓΔΜ);

- Σε τι ωφέλησε ο εθνικισμός και οι απόλυτες θέσεις πολιτικών που βάσισαν την καριέρα τους στην άρνηση συμβιβασμού στο θέμα του ονόματος, πολιτικοί που στην πορεία ούτε καν ασχολήθηκαν με το θέμα, όταν είδαν ότι δεν “πουλούσε” πια;

- Είναι θετικός ο απολογισμός εκείνης της περιόδου με διαδηλώσεις όπου επικρατούσαν συνθήματα του στυλ η “Μακεδονία είναι Ελληνική”, όταν στην καλύτερη περίπτωση σήμερα προσπαθούμε να πείσουμε τους διεθνής οργανισμούς και εκατοντάδες χώρες να χρησιμοποιούν τον όρο “Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας” και όχι σκέτο “Μακεδονία”;

- Αν η σύνθετη ονομασία θεωρείται σήμερα απαράδεκτη και δεν πρέπει να υπάρχει καθόλου η λέξη Μακεδονία στον τίτλο της γειτονικής χώρας, πώς μπορεί να της επιβληθεί αυτό, χωρίς πόλεμο, όταν έχουν δοκιμαστεί όλα τα άλλα μέτρα (εμπάρκο, διπλωματία, βέτο); Ή απλώς αρκεί να μην την λέμε εμείς έτσι, όταν όλοι οι άλλοι (θα) χρησιμοποιούν σκέτο το “Μακεδονία”;

- Πώς μπορούν να εξηγήσουμε πειστικά σε τρίτους ότι στο όνομα της γειτονικής χώρας δεν πρέπει να υπάρχει καν η λέξη Μακεδονία, όταν τη  χώρα αυτή για δεκαετίες την αποκαλούσαμε “Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας”, ενώ σήμερα την αποκαλούμε “Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας”; Εξάλλου κανένας δεν είχε αντιδράσει όταν το 1944 δημιουργήθηκε η “Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας”, από τον Τίτο.

- Πώς οι υπερ-πατριώτες που χαρακτήριζαν ως “Σλαβομακεδόνα” κάποιον που ήθελαν να τον απαξιώσουν, (“Χθες και προχθές εις την Νάουσαν εισέβαλαν οι εγκληματίαι αυτοί, που οι περισσότεροι ήσαν Ρουμανόβλαχοι και Βουλγαρόφωνοι και Σλαυομακεδόνες. Τους καθοδηγούσαν οι Ελληνόφωνοι εγκληματίαι”, από δημοσίευμα της εφημερίδας “Μακεδονία”, 16/1/1949,  ή “Σλαβομακεδόνες συμμορίτες συγκεντρώθηκαν εις την γιουγκοσλαβικήν Μακεδονίαν", Βήμα 14/12/1949), σήμερα κάνουν σημαία τους την μη αποδοχή μιας συμβιβαστικής ονομασίας;

- Πώς μπορεί να ερμηνευτεί το γεγονός ότι έχουν γραφεί τόσα βιβλία για το “Ζήτημα των Σλαβομακεδόνων στην Ελλάδα”, “Το Μακεδονικό Ζήτημα στην κατεχόμενη Δυτ. Μακεδονία”,  ιδιαίτερα στην περίοδο της κατοχής και στον εμφύλιο, ενώ υπάρχουν σχετικές αναφορές και από τον Στρατή Μυριβήλη, στο βιβλίο του “Η ζωή εν τάφω” που αφορά στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο;

- Η ελληνική διπλωματία ανησύχησε όταν σε έκθεσή του το Στέιτ Ντιπάρτμεντ, στις αρχές της δεκαετίας του '90 αναφέρθηκε, σε “Σλαβομακεδόνες” και όχι σε «Μακεδόνες». Τότε έσπευσε να προβεί σε διάβημα διαμαρτυρίας. Βέβαια, αργότερα οι ΗΠΑ αναγνώρισαν την γειτονική χώρα ως “Μακεδονία” (σκέτο), όπως και η Κίνα και η Ρωσία.

- Πως θα διαγραφεί το γεγονός ότι το ελληνικό κράτος, το Υπουργείο Παιδείας, είχε εκδώσει το 1926 σχετικό βιβλίο που θα διδάσκονταν στα σχολεία της ελληνικής Μακεδονίας, αλφαβητάρι αναγνωστικό στα “σλαβομακεδονικά”, με τίτλο ABECEDAR, αλλά τελικά αποσύρθηκε μετά τις αντιδράσεις της Σερβίας και της Βουλγαρίας, γιατί δεν ήταν γραμμένο στο ...κυριλλικό αλφάβητο;

Δεν φοβόμαστε την λύση, επιδιώκουμε σχέσεις καλής γειτονιάς στραμμένες στο μέλλον

Μια χώρα που έχει εμπιστοσύνη στον εαυτό της και στον πολιτισμό της δεν μπορεί να φοβάται μια σύνθετη ονομασία που περιγράφει μια γειτονική χώρα που περιορίζεται σε ένα τμήμα της ευρύτερης γεωγραφικής έκτασης της Μακεδονίας. Αντίθετα η γεωγραφία θα μπορούσε να συνεισφέρει στην διαμόρφωση σχέσεων καλής γειτονίας. Τέτοια παραδείγματα έχουμε πολλά: Αλσατία μεταξύ Γαλλίας και Γερμανίας, Γαλλική Βρετάνη και Βρετανία, Λουξεμβούργο, κα. Η γεωγραφία δεν αλλάζει, εκείνο που θα πρέπει να αποτραπεί είναι η εθνικιστική υστερία που χτίζεται σε εθνικούς μύθους συνέχειας των γειτόνων από την εποχή του Μεγαλέξανδρου μέχρι σήμερα. Από την στιγμή που η σημερινή πολιτική ηγεσία της γειτονικής χώρας είναι έτοιμη να αμφισβητήσει τις ανοησίες της εθνικιστικής κυβέρνησης Γκρουέφσκι, εμείς πρέπει να αδράξουμε αυτή την ευκαιρία για να εξαλειφθεί η ανοησία και ο εθνικισμός.

Όμως πρέπει να είμαστε ειλικρινείς. Αυτό που σήμερα φαντάζει ως η καλλίτερη λύση – μια συμβιβαστική ονομασία για την γειτονική χώρα ώστε πράγματι να μην “χάνεται” η ελληνική Μακεδονία  – θα μπορούσε  να είχε επιτευχθεί το 1991-1992 πριν τροφοδοτηθούν και στις δύο χώρες η υστερία και ο εθνικισμός. Τα χρόνια που πέρασαν δεν ήταν χωρίς κόστος για τη χώρα μας: ο εθνικισμός απέκτησε γερές ρίζες, πολλές γενιές στη γειτονική χώρα εκπαιδεύτηκαν σε ανιστόρητους μύθους ότι «είναι απευθείας απόγονοι... του Μεγ. Αλεξάνδρου», η ΠΓΔΜ αναγνωρίστηκε από 140 χώρες ως σκέτη “Μακεδονία”, η χώρα μας βρέθηκε απομονωμένη χωρίς λόγο κι εξάντλησε πολλές φορές τη διπλωματία της σε χαμένες μάχες και όχι στην ουσία του προβλήματος, ενώ και η οικονομία της ελληνικής Μακεδονίας ιδιαίτερα της Δυτικής, υπέστη οικονομική ζημιά. Όμως, τότε, σχεδόν σύσσωμο το πολιτικό προσωπικό, τα κόμματα (υπήρχαν και εξαιρέσεις), πολλοί κοινωνικοί φορείς αλλά και μεγάλο κομμάτι της εκκλησίας ακολούθησαν έναν καταστροφικό δρόμο, με αποτέλεσμα να έχουν σήμερα δημιουργηθεί τετελεσμένα και να βρισκόμαστε σε πιο δυσμενή θέση.

Το πακέτο Πινέιρο – που είχε την υποστήριξη της ΕΕ το 1992 - προέβλεπε σύνθετη ονομασία αλλά κι αποφυγή φαινομένων εθνικισμού, αλυτρωτισμού και διαστρέβλωσης της ιστορίας. Χάθηκε τότε μια ιστορική ευκαιρία κι αφέθηκε χώρος για ανάπτυξη εθνικισμών και ανόητων ιστορικών μύθων ενώ η χώρα μας βρέθηκε απομονωμένη, χωρίς συμμάχους.

Σήμερα πρέπει να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία που προσφέρει η προοπτική ένταξης της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ καθώς και οι διαπραγματεύσεις για την ευρωπαϊκή της πορεία. Ανάλογη τακτική ακολούθησε με επιτυχία και η Σλοβενία, για την εδαφική της διαφορά με την Κροατία, διαφορά που επιλύθηκε τελικά πριν την κροατική ένταξη.  Έχουμε, επίσης, το παράδειγμα της Σερβίας με το Κόσσοβο, όταν η έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων επέδρασε καταλυτικά στην αποκλιμάκωση της πολυετούς έντασης μεταξύ των δύο πλευρών. Η ενταξιακή διαδικασία προκαλεί αλλαγές τόσο στο εσωτερικό χωρών όσο και στις διακρατικές σχέσεις. Το ομόφωνο κείμενο συμπερασμάτων που υπερψηφίστηκε από όλους τους ευρωβουλευτές (Έλληνες και ξένους) και τους βουλευτές της ΠΓΔΜ που συμμετείχαν στην διακοινοβουλευτική συνάντηση Ευρωκοινοβουλίου – Κοινοβουλίου ΠΓΔΜ που πραγματοποιήθηκε στο Στρασβούργο στις 22 και 23 Μαΐου 2013 είναι μια απόδειξη ότι μπορεί να υπάρξουν, κάτω από ορισμένες συνθήκες και σε ευρωπαϊκό πλαίσιο, πνεύμα καλής θέλησης και πρωτοβουλίες για πραγματική επίλυση των διαφορών.

Το ευρωκοινοβούλιο το 2013 είχε υιοθετήσει την “Έκθεση προόδου του 2012 για την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας” του Βρετανού εργατικού ευρωβουλευτή Ρίτσαρντ Χιούιτ και σχετικό ψήφισμα με 505 ψήφους υπέρ, 61 κατά, ενώ υπήρξαν και 14 λευκά.  Αν και σχεδόν όλοι οι τότε Έλληνες Ευρωβουλευτές είχαν διαπιστώσει τα θετικά στοιχεία της έκθεσης δεν τόλμησαν να ψηφίσουν υπέρ φοβούμενοι τις αντιδράσεις στο εσωτερικό της χώρας - εκτός από τον ευρωβουλευτή των Πράσινων και νυν συμπρόεδρο των ΠΡΑΣΙΝΩΝ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ Ν. Χρυσόγελο – αλλά ούτε μπόρεσαν να πείσουν τις πολιτικές ομάδες τους να μην στηρίξουν την έκθεση. Εκείνη η έκθεση έθετε σωστές βάσεις για την επίλυση του προβλήματος, βάσεις που είναι σήμερα στο κέντρο της νέας διαμεσολαβητικής πρωτοβουλίας του ΟΗΕ. 

Να σημειωθεί ότι οι Πράσινοι στο Ευρωκοινοβούλιο που στο παρελθόν είχαν υποστηρίξει άλλες θέσεις, μετακινήθηκαν στη θέση για σύνθετη ονομασία, χάρη στην συστηματική ενημέρωση και δουλειά που είχαν κάνει οι δύο πράσινοι ευρωβουλευτές Ν. Χρυσόγελος και Μ. Τρεμόπουλος.

Στη σημερινή εποχή της οικολογικής κρίσης, όπου οι άμεσοι γείτονες κάθε χώρας είναι εκ των πραγμάτων αναγκαστικά συνεργάτες της, θα πρέπει όλοι να καταλάβουμε, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην άλλη πλευρά των συνόρων, ότι κάθε εθνικισμός κάνει πρώτα από όλα κακό στη δική του χώρα. Έστω και αργά, λοιπόν, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι τα ζητήματα αυτά θα είχαν επιλυθεί δίκαια αν είχε επικρατήσει η λογική και δεν είχαν μετατραπεί  σε ζήτημα γοήτρου ή ταπείνωσης ολόκληρων κοινωνιών, αν δεν είχαν κυριαρχήσει για αρκετό καιρό ακραίες αντιλήψεις και   εθνικισμοί.