Η εικόνα ίσως περιέχει: 2 άτομα, εσωτερικός χώρος

Αγαπώ ιδιαίτερα τη Σίφνο όχι μόνο γιατί κατάγομαι από εκεί αλλά και γιατί είναι ένα όμορφο νησί με πολύ ενδιαφέρουσα κοινωνική, αρχαιολογική και πολιτισμική ιστορία αλλά και δυνατότητες να αποτελεί ένα πρότυπο οικολογικής, κοινωνικής και οικονομικής βιωσιμότητας, ένα πραγματικά "πράσινο" νησί συνδυάζοντας τη σοφία του παρελθόντος με την επιστημονική γνώση, την κοινωνική και οικολογική/πράσινη καινοτομία, μαθαίνοντας συνεχώς κι αλλάζοντας προς το καλύτερο. Πολλά έχουν γίνει - όχι εύκολα, όχι με απλό τρόπο - προς αυτή την κατεύθυνση. Πολύ περισσότερα πρέπει να γίνουν κι αυτό απαιτεί διάλογο, νέες ιδέες, διάθεση για αλλαγή, επικοινωνίες με παρόμοιες νησιωτικές κοινότητες, υπερβάσεις από παθογένειες και παγιωμένες αντιλήψεις ή στερεότυπα άλλων εποχών.

Είναι αλήθεια ότι έχοντας ζήσει πολλά από τα καλοκαίρια μου στη Σίφνο, δεν αντέχω να είμαι εκεί τον Αύγουστο, με πληγώνουν πολλά. Οπότε συνήθως αποφεύγω να μένω πλέον πολλές μέρες του Αυγούστου σε ένα “πλημμυρισμένο” από τουρίστες κάθε είδους νησί. Η άνοιξη, το φθινόπωρο, αλλά και μέχρι τα μέσα Ιουλίου η κατάσταση είναι πιο υποφερτή. Έτσι τώρα που γράφω αυτά είμαι πίσω στην Αθήνα, αλλά προσπαθώ να ανακεφαλαιώσω εμπειρίες και σκέψεις των καλοκαιρινών διακοπών μου τις προηγούμενες εβδομάδες.

Παρά την τουριστική ανάπτυξη, υπάρχουν πολλά που δεν έχει ένα τόσο “αναπτυγμένο” μησί και αυτά είναι κυρίως κοινωνικές και οικολογικές υποδομές που θα έπρεπε να είναι αυτονόητες. Ο κεντρικός και περιφερειακός σχεδιασμός αλλά και συχνά όσοι λαμβάνουν αποφάσεις γενικότερα αντιμετωπίζουν τα νησιά (και τη Σίφνο) μόνο ως τουριστικούς προορισμούς, νησιά που ζουν και έχουν (όταν έχουν) κοινωνικές υποδομές κι ακτοπλοϊκές συνδέσεις μόνο όταν υπάρχουν (και για τους) τουρίστες, παρά τα όσα κατά καιρούς λέγονται αλλά και τις αλλαγές κυβερνήσεων.

Κάποια πράγματα βελτιώνονται λόγω του γεγονότος ότι νέοι άνθρωποι επιλέγουν συνειδητά να μείνουν ή να επιστρέψουν στο νησί ή ακόμα και να εγκατασταθούν στο νησί (αν δεν κατάγονται από εκεί). Και ίσως σε αυτό το γεγονός δεν φαίνεται προς τρίτους η μεγάλη έλλειψη κοινωνικών υποδομών. Σε αυτές θα αναφερθώ άλλη ώρα. Εδώ ήθελα να πω πόσο χάρηκα αλλά και τις κουβέντες άνοιξε το ...άνοιγμα ενός καφε-μεζεδοπωλείου (η “ΑΜΠΕΛΟΣ”) στο χωριό μου, στα Εξάμπελα.

Η εικόνα ίσως περιέχει: 3 άτομα, άτομα παίζουν μουσικά όργανα και κιθάρα

Να με απλά λόγια η ιστορία. Η Αντιγόνη είναι μια πολύ καλή μουσικός και τραγουδίστρια που αποφάσισε να αφήσει την Αθήνα, να εγκατασταθεί χειμώνα καλοκαίρι στη Σίφνο και να ανοίξει ένα καφε-μεζεδοπωλείο όχι στα γνωστά τουριστικά στέκια της Σίφνου αλλά στο χωριό των Εξαμπέλων, που θα λειτουργεί μάλιστα όλο το χρόνο (κάτι πολύ σπάνιο στα νησιά)! Μέσα στο χωριό υπάρχει σήμερα μόνο το “μίνι-μάρκετ /παντοπωλείο της Ευτυχίας”, τίποτα άλλο. Στα παιδικά μου χρόνια θυμόμουν 2 καφενεία - παντοπωλεία, ιδιαίτερα το καφενείο του Διαμάντου, όπου όταν ήρθε η ...ασπρόμαυρη τηλεόραση συγκεντρώνονταν όλο το χωριό για να κλάψει ή να γελάσει με τις ελληνικές ταινίες, να φάει ένα γλυκό του κουταλιού, μια βανίλια – υποβρύχιο ή ένα καφέ, να πει δυο κουβέντες.

Το άνοιγμα όμως του καφε-μεζεδοπωλείου “Η ΑΜΠΕΛΟΣ” άνοιξε και μια ενιαφέρουσα κουβέντα αναμνήσεων. Η Αντιγόνη ενοικίασε ένα εμβληματικό κτίριο, που ήταν κλειστό για πολλά χρόνια αλλά στέγαζε ένα από τα πολλά καφενεία του χωριού, αυτό του Θρασύβουλου, που πρέπει να έκλεισε το 1953 ή το 1956. Με μεγάλη μου απορρία διαπίστωσα ότι σχεδόν όλοι θυμόντουσαν το “καφενείο του Θρσύβουλου”. Εντυπωσιακό. Αλλά και το γεγονός ότι μιλώντας με νεώτερους και κάποιους από τους “παλιούς” που ζουν ακόμα αναφέρονταν στα 5 ή 7 καφενεία του χωριού, που το καθένα είχε τα χαρακτηριστικά του, αλλά και το όνομα του ιδιοκτήτη του (του Θρασύβουλου, της Κατέ, του Διαμάντου κα). “Σε αυτό μαζεύονταν οι ποιητές, όπως ο Αριστομένης Προβελέγγιος” (1850-1936), σου λένε ή “στο άλλο μαζεύονταν οι τσικαλάδες (αυτοί που έκαναν πήλινα τα οποία έστελναν σε όλο τον κόσμο με τα καϊκια) και πλήρωναν τους τεχνίτες και τους βοηθούς”, “εκεί τα λέγανε οι κτηνοτρόφοι και οι μουλαράδες”.

Πόσο διαφορετικός είναι ο κόσμος μας σήμερα, που έχουμε ξεχάσει πράγματα που είναι βασικά για αυτό που λέμε καλή – ποιοτική ζωή. Ναι, τον 19ο και στις αρχές του 20ου αιώνα στη Σίφνο γεννήθηκαν ή και έζησαν μεγάλο χρόνο της ζωής τους μεγάλες προσωπικότητες, πολλοί “άνθρωποι των γραμμάτων”, λαογράφοι, ποιητές, λογοτέχνες, μερικοί από τους πιο γνωστούς σήμερα

tree of life purple rain
 
Έχω δει κοινωνικές ομάδες να διαμαρτύρονται για την κρίση ή την φτώχεια και να φέρνουν ως παράδειγμα ότι τρώνε φασολάδα. Για να κάνουν πιο ορατή την "φτώχεια" τους μαγειρεύουν ...φασολάδα, στο πλαίσιο της "διαμαρτυρίας" τους. Είναι εικόνες και στερεότυπα που συναντάμε καθημερινά, βέβαια. Η καλή ζωή και η υγεία για τους περισσότερους συνδέεται με την κατανάλωση (μεγάλης ποσότητας) κρέατος. Κι όμως, η ισορροπημένη τροφή είναι αυτή που καθορίζει σε σημαντικό βαθμό την καλή κατάσταση της υγείας (μαζί με άλλους παράγοντες, συμπεριλαμβανομένων των περιβαλλοντικών). Και σημαντικό ρόλο στην σωστή διατροφή παίζει η κατανάλωση οσπρίων. Θα μπορούσε να βελτιωθεί η υγεία μεγάλου τμήματος του πληθυσμού αν έβαζαν στην διατροφή τους περισσότερα όσπρια.
 
Τα όσπρια (και άλλες τοπικές ποικιλίες) παίζουν όμως σημαντικό ρόλο και στην τοπική οικονομία και στον τοπικό πολιτισμό. Αλλά και στην διατήρηση της γονιμότητας των εδαφών, ιδιαίτερα αν ακολουθούμε την παλιά πρακτικής της αμειψισποράς. Δεν είναι τυχαίο που το 2016 είχε ανακηρυχθεί από τον ΟΗΕ ως Διεθνές Έτος Οσπρίων.
 
Ευτυχώς τα τελευταία χρόνια υπάρχουν κάποιες σημαντικές πρωτοβουλίες και στη χώρα μας, όπως η αναζήτηση από κάποιες εμπορικές επιχειρήσεις τοπικών ποικιλιών οσπρίων, η στροφή των αγροτών σε τοπικές ποικιλίες, η συνεργασία τοπικών παραγωγών για να προωθήσουν από κοινού την καλλιέργεια οσπρίων αλλά και η δημιουργία (νέου τύπου) αγροτικού συνεταιρισμού οσπρίων (πχ Καρδίτσα), η ανάδειξη σε νησιά τοπικών ποικιλιών φάβας (κι όχι μόνο στην Σαντορίνη, αλλά και στις Σχοινούσες και στην Αμοργό), η ενίσχυση της έρευνας σχετικά με τις τοπικές ποικιλίες και τον ευρύτερο ρόλο που μπορούν να παίξουν στην τοπική οικονομία και στον τοπικό πολιτισμό. Αλλά, σημαντικό, είναι να στραφούν μαζικά και οι καταναλωτές προς τα όσπρια και τις ιδιαίτερα τοπικές ποικιλίες, κάτι που θα ενισχύσει και τις αλλαγές που συντελούνται στην παραγωγή και το εμπόριο αυτών των ειδών.
 
Ενδιαφέρουσες είναι και οι επιστημονικές συναντήσεις που έχουν οργανωθεί τα τελευταία χρόνια με πρωτοβουλία επιστημόνων του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, του Κέντρου Έρευνας της Ελληνικής Λαογραφίας της Ακαδημίας Αθηνών και του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων που έχουν ως σκοπό να συνδέσουν την επιστημονική κοινότητα με ένα ευρύτερο ακροατήριο, να παρουσιάσουν το θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις τοπικές ποικιλίες και να φέρουν σε επαφή όλους όσους συμμετέχουν τόσο στην παραγωγική διαδικασία όσο και στην διάθεσή τους.Χρειάζεται, όμως, περισσότερη δουλειά στα σχολεία, στους /με τους κοινωνικούς φορείς, στο χώρο της εστίασης, σε πολιτικό επίπεδο. Καιρός είναι να αντιληφθούμε ότι είναι σημαντική πολιτική πράξη να διεκδικούμε καλύτερη τροφή, τοπικές ποικιλίες, αλλαγές στο διατροφικό μοντέλο και στην γεωργική πολιτική. Τουλάχιστον ένα μεγάλο ποσοστό των πολιτών - το δείχνουν και οι δημοσκοπήσεις - έχει γυρίσει την πλάτη του σε αυτό το αδιέξοδο μοντέλο πολιτικής που θυμίζει αρένα και είναι κενό περιεχομένου
 
Την Πέμπτη 13 Απριλίου, στις 20.00 ο Άνεμος Ανανέωσης και το WELCOMMON, κέντρο υποδοχής κι ένταξης προσφύγων, διοργανώνουν στο χώρο τους (Καποδιστρίου 4, κοντά στην Κάνιγγος) μια βραδιά αφιερωμένη στους πρόσφυγες και sτην τέχνη, παρουσιάζοντας την έκθεση "Οι πρόσφυγες μιλάνε μέσα από την τέχνη: το Πριν, η Φυγή, η Ελπίδα, οι Προσδοκίες".
 
Οι φιλοξενούμενοι/νες, κυρίως τα παιδιά και οι έφηβοι/ες πρόσφυγες, παρουσιάζουν δικά τους έργα ζωγραφικής που δούλεψαν κατά την διάρκεια της παραμονής τους στο WELCOMMON.
 
Νέοι και γυναίκες παρουσιάζουν επίσης φωτογραφίες και βίντεο από τη ζωή και τον τόπο τους πριν τον πόλεμο αλλά και από το ταξείδι προς την ελπίδα, ενώ αναδεικνύουν τις προσδοκίες και τα όνειρά τους.
 
Είναι μια "πρώτη" απόπειρα να μας ξεναγήσουν οι ίδιοι οι πρόσφυγες μέσα από την τέχνη στην διπλή εικόνα της ζωής τους, στον πόνο αλλά και στο όνειρο, στη φυγή αλλά και στην ελπίδα, στη ζωή πριν και στη ζωή μετά...
 
H έκθεση θα παραμείνει ανοικτή στο κοινό μόνο την μέρα της εκδήλωσης, Πέμπτη βράδυ δηλαδή από τις 20.00 έως τις 22.00.
 
Αν θέλετε να συμμετάσχετε, επικοινωνήστε μαζί μας στο 2103803959
ή στο Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.  για να δηλώσετε συμμετοχή για την Πέμπτη το βράδυ.
 
Απαραίτητο να έχετε μαζί σας την ταυτότητά σας
 
Το Welcommon είναι ένα πρότυπο κέντρο υποδοχής και κοινωνικής ένταξης προσφύγων και ευπαθών ομάδων. Υλοποιείται από την κοινωνική συνεταιριστική επιχείρηση ΑΝΕΜΟΣ ΑΝΑΝΕΩΣΗΣ, σε συνεργασία με την Εταιρεία Ανάπτυξης και Τουριστικής Προβολής Αθηνών. Εντάσσεται στο πλαίσιο του προγράμματος “Προσωρινή Στέγαση Προσφύγων” του Δήμου Αθηναίων και της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) και χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.