flag

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ-ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ εκφράζουμε την ανησυχία μας για την συνεχιζόμενη επίθεση του προέδρου Ερντογάν ενάντια στην ελευθερία του τύπου και στα ανθρώπινα δικαιώματα στην Τουρκία.

Μετά την καταστολή της απόπειρας πραξικοπήματος στην Τουρκία ακολούθησε ένα πογκρόμ διώξεων που στρέφεται εναντίον «δικαίων» και «αδίκων». Πάνω από 60.000 άτομα έχουν ήδη διωχθεί, απολυθεί ή βρίσκονται ήδη υπό κράτηση. Μεταξύ αυτών που διώκονται περιλαμβάνονται πολλοί δικαστές, στρατιωτικοί, δημόσιοι υπάλληλοι, δάσκαλοι, ακαδημαϊκοί και αστυνομικοί.

Στις 27 Ιουλίου, η κυβέρνηση εξέδωσε διάταγμα με το οποίο κλείσανε 131 δημοσιογραφικά μέσα, στα οποία περιλαμβάνονται:

  • 45 εφημερίδες, μεταξύ των οποίων οι εφημερίδες εθνικής εμβέλειας Zaman καθώς και η αγγλόφωνη έκδοσή της Today's Zaman, και οι ημερήσιες εφημερίδες (αντιπολιτευόμενες) Taraf, Bugun, Meydan
  • 3 Ειδησεογραφικά Πρακτορεία, μεταξύ των οποίων το Cihan, ένα από τα μεγαλύτερα Πρακτορεία Ειδήσεων στην Τουρκία
  • 16 τηλεοπτικοί σταθμοί, μεταξύ των οποίων οι Kanalturk, Samanyolu, Samanyolu News, Bugun TV, καθώς και το κανάλι Yumurcak που έχει παιδικές εκπομπές!
  • 23 ραδιοφωνικοί σταθμοί, μεταξύ των οποίων οι Aktuel, Burc, Dunya
  • 15 περιοδικά, μεταξύ των οποίων τα Aksiyon, Sizinti, Nokta
  • 29 εκδοτικοί οίκοι

Μάλιστα οι εφημερίδες Zaman και η αγγλόφωνη έκδοσή της Todays Zaman, καθώς και το Πρακτορείο Ειδήσεων Cihan βρίσκονταν ήδη υπό τον έλεγχο της κυβέρνησης.

Στις 25 Ιουλίου εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης για 42 δημοσιογράφους, ενώ στις 27 Ιουλίου ένταλμα για 47 πρώην εργαζομένους στη Zaman. Μεταξύ των   δημοσιογράφων που έχουν προφυλακιστεί ήδη περιλαμβάνεται και η Ναζλί Ιλιτζάκ, πρώην βουλευτής - το 2013 είχε απολυθεί από τη φιλοκυβερνητική εφημερίδα Sabah επειδή είχε  ασχοληθεί με υπουργούς του Ερντογάν που εμπλέκονταν σε σκάνδαλο διαφθοράς.

Η Διεθνή Αμνηστία μιλάει και για περιστατικά βασανιστηρίων, μεταξύ άλλων για κρατήσεις κρατουμένων σε επώδυνες στάσεις σώματος μέχρι και για 48 ώρες σε κρατητήρια της τουρκικής αστυνομίας στην Άγκυρα και στην Κωνσταντινούπολη κρατούν,  στέρηση τροφής, νερού και ιατρικής φροντίδας, ενώ κρατούμενοι καταγγέλλουν ότι κακοποιούνται λεκτικά και απειλούνται. Μερικοί έχουν υποστεί σοβαρούς ξυλοδαρμούς και βασανιστήρια, συμπεριλαμβανομένου του βιασμού.

Κλείσιμο ή έλεγχο σε ΜΜΕ είχε επιβάλει το καθεστώς Ερντογάν ήδη πριν την  απόπειρα πραξικοπήματος. Όμως η παραβίαση της ελευθερίας του τύπου πήρε άλλες διαστάσεις αμέσως μετά την απόπειρα πραξικοπήματος. Ήδη πριν από αυτή, η Τουρκία είχε μια από τις χειρότερες επιδόσεις σε θέματα ελευθερίας του τύπου, ενώ διακρίνονταν για τον πολύ μεγάλο αριθμό – έναν από τους πιο υψηλούς σε παγκόσμιο επίπεδο - φυλακισμένων δημοσιογράφων. Στον Δείκτη Ελευθερίας του Τύπου (Press Freedom Index) των Δημοσιογράφων Χωρίς Σύνορα (Reporters Without Borders)  η Τουρκία βρίσκονταν στην 151 χειρότερη θέση, σε σύνολο 180 χωρών. Είναι φανερό ότι θα σπάσει κάθε ρεκόρ το 2016, ξεπερνώντας χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράν και η Κίνα, που είναι γνωστές για την καταπάτηση της ελευθερίας του τύπου. Τα χέρια του καθεστώτος είναι ελεύθερα, αφού η Τουρκία ανέστειλε την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Σύμβασης των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ανοίγοντας το δρόμο για μαζικές παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στη χώρα.

Διεθνείς οργανισμοί, όπως ο ΟΗΕ, ο Οργανισμός για τη Συνεργασία και την Ασφάλεια στην Ευρώπη αλλά και οι ΗΠΑ έχουν εκφράσει την αντίθεσή τους στις μαζικές διώξεις και την καταπάτηση των δικαιωμάτων, ενώ η αντίδραση της ΕΕ στο θέμα είναι πολύ χαλαρή (λόγω της μεγάλης εξάρτησης της ευρωπαϊκής πολιτικής για το προσφυγικό από τις διαθέσεις του Ερντογάν). Πρέπει οι διεθνείς φορείς να συνεχίσουν την πίεση, ενώ και η ΕΕ πρέπει να αναλάβει ενεργό ρόλο ώστε να σταματήσει η πραξικοπηματική αντιμετώπιση των Μέσων Ενημέρωσης στην Τουρκία και να απελευθερωθούν οι δημοσιογράφοι, οι δημόσιοι υπάλληλοι, οι καθηγητές και γενικότερα όσοι κρατούνται χωρίς αξιόπιστα αποδεικτικά στοιχεία για εμπλοκή τους στην απόπειρα πραξικοπήματος. Η κατάλυση της δημοκρατίας είτε γίνεται με τανκς είτε με κλείσιμο των ΜΜΕ και επιβολή ελέγχου στην ενημέρωση δεν διαφέρουν πολύ.

Προτείνουμε να συμμετάσχετε στις καμπάνιες:

Διεθνής Αμνηστία: Δικαιώματα που κατακτήθηκαν με σκληρούς αγώνες δεν μπορούν να καταργηθούν https://www.amnesty.gr/action/petitions/20385/toyrkia-dikaiomata-kataktimena-me-skliroys-agones-den-mporoyn-na-katargithoyn

WeMoveEU: ΕΕ-Πείτε στον Ερντογάν «αρκετά»  https://act.wemove.eu/campaigns/turkey

democr1

Με αφορμή τα 42 χρόνια από την μεταπολίτευση, οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ-ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ καλούν σε ένα ουσιαστικό διάλογο κοινωνικούς φορείς, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών αλλά και τους πολίτες γενικότερα για τοπώς θα ενισχύσουμε τη δημοκρατία και τη συμμετοχή των πολιτών στη διαμόρφωση και τη λήψη των σημαντικών πολιτικών αποφάσεων, πως θα  είναι η διαδικασία της αναθεώρησης του Συντάγματος από μόνη της ένα μάθημα δημοκρατίας, πώς θα σπάσουμε το μονοπώλιο διαμόρφωσης των πολιτικών μόνο από τα κόμματα  και πώς θα κάνουμε το πολιτικό σύστημα  πιο υπεύθυνο και δημοκρατικό.

Στις 24 Ιουλίου 1974 η χούντα καταρρέει και η ηγεσία των Ενόπλων Δυνάμεων αποδέχεται την μεταπολίτευση,υπό το βάρος της κυπριακής καταστροφής(πραξικόπημα εναντίον του Μακαρίου στις 15 Ιουλίου και έναρξη επιχειρήσεων από την τουρκικές  ένοπλες δυνάμεις στην Κύπρο, με εμφανή τα σημάδια του τυχοδιωκτισμού και της διάλυσης στο στρατό και στο κράτος).

Η δημοκρατία αυτά τα 42 χρόνιαπέρασε από δοκιμασίες, είχε καλές αλλά και πολλές κακές στιγμές. Σήμερα 42 χρόνια μετά την ιστορική μεταπολίτευση είναι ηώρα ενός απολογισμού αλλά κυρίως μιας νέας ώθησης της δημοκρατίας. Σε αυτά τα 42 χρόνια μετά τη χούντα, έγιναν πολλά προς την κατεύθυνση της δημοκρατικής διακυβέρνησης (σύνταγμα, νομιμοποίηση κομμάτων, συνδικαλισμός, λειτουργία Βουλής, εκλογές). Συνέβησαν, όμως, και πολλά που έπληξαν την ίδια την δημοκρατία (κομματοκρατία, πελατειακό σύστημα, απουσία εμπεδωμένων θεσμών και κουλτούρας δημοκρατίας σε όλα τα επίπεδα, ρητορική μίσους, στοχοποίηση της διαφορετικής άποψης, αυταρχικές ηγεσίες, ανοχή διαφθοράς μέσω της διάχυσής της) μετατρέποντας συχνά την δημοκρατική διαδικασία σε προσχηματική πράξη.

Ένας διαδεδομένος μύθος που προωθούν οι εχθροί της δημοκρατίας, μεταξύ των οποίων όσοι ευθύνονται για την χρεοκοπία της χώρας, ακροδεξιοί, Χρυσαυγίτες, λαμόγια και διεφθαρμένοι αξιωματούχοι, είναι ότι «στη χρεοκοπία μας οδήγησε η πολύ δημοκρατία». Και προτείνουν διάφορους σωτήρες, περιορίζοντας τον ρόλο των πολιτών σε αυτό των χειροκροτητών ή των οργισμένων και φανατικών που ακολουθούν τυφλά τον «αρχηγό». Διαστρεβλώνουν το γεγονός ότιστη χρεοκοπία της χώρας οδήγησε η απουσία κουλτούρας και θεσμών ουσιαστικής και συμμετοχικής δημοκρατίας στην καθημερινότητα, στο κοινοβούλιο και στους άλλους θεσμούς, στους χώρους εργασίας, στην οικονομία και στην κοινωνία. Αδιαφορία συναντούσαν όσοι κι όσες προειδοποιούσαν και επισήμαιναν ότι οδηγούμαστε στην κρίση, όσοι κι όσες πρότειναν ένα διαφορετικό, λιγότερο πελατειακό και καταναλωτικό μοντέλο. Υπερψηφίζονταν τα κόμματα που υπόσχονταν «λαγούς με πετραχήλια», ενώ αντιμετώπιζαν την ειρωνεία ή την απαξίωση όσοι κι όσες μιλούσαν για τον δύσκολο δρόμο των αλλαγών με δικαιοσύνη και λογική, όσοι κι όσες ασκούσαν κριτική για επιλογές όπως οι Ολυμπιακοί Αγώνες, ο υπερ-καταλωτισμός, το πελατειακό σύστημα, η απαξίωση της δημοκρατίας, η απουσία διαφάνειας κι ελέγχου στους συνεταιρισμούς, στους Δήμους, στην κυβέρνηση.

Δυστυχώς, όλα αυτά τα χρόνια που ζούμε την βαθιά και πολύπλευρη κρίση δεν καταφέραμε ως κοινωνία, θεσμοί και πολιτικό σύστημανα προχωρήσουμε σε αυτογνωσία κι αυτοκριτική, δεν αγγίξαμε τις πληγές, δεν ανοίξαμε ουσιαστική συζήτηση για το τι μας οδήγησε στην χρεοκοπία, τι θα πρέπει να αλλάξει στο πολιτικό σύστημα και στη δημοκρατία μας, πώς θα αλλάξουμε ώστε να οδηγηθούμε σε μια νέα εποχή.

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ-ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ προτείνουμε μια σειρά αλλαγών:

·                     Στο πολιτικό σύστημα και στον τρόπο λειτουργίας των κομμάτων. Τα κόμματα από μηχανισμοί εξουσίας και ιδιοτελών συμφερόντων όπως έχουν σήμερα καταλήξει, πρέπει να εξελιχθούν σε θεσμούς ενίσχυσης της δημοκρατίας, του πολιτικού διαλόγου, με εγγυημένη την εσωκομματική δημοκρατία. Είναι πλήρως αντιδημοκρατικό να διαγράφουν οι αρχηγοί των κομμάτων στελέχη ή βουλευτές επειδή εκφράζουν διαφορετικές απόψεις σε κάποιο θέμα.. Αντί να αλλάζουν τα κόμματα τις θέσεις τους με τρόπο που δείχνει καιροσκοπισμό και προχειρότητα, πρέπει να διαμορφώνουν μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες δεσμευτικά  προγράμματα τα οποία εφαρμόζουν είτε από θέσης κυβερνητικές είτε από θέσεις αντιπολίτευσης

·                     Στην ενίσχυση του ρόλου του κοινοβουλίου αλλά και των βουλευτών, με σεβασμό στην ανεξαρτησία γνώμης και τη δυνατότητα άσκησης ελεγκτικού και νομοθετικού ρόλου. Πρέπει να καταργηθεί η δυνατότητα της εκάστοτε κυβέρνησης να προωθεί σημαντικές πολιτικές επιλογές με Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου και με πολυνομοσχέδιο που περιλαμβάνουν ετερόκλιτες και άσχετες ρυθμίσεις και διατάξεις. Θα πρέπει επίσης να περιοριστεί δραστικά η δυνατότητα της εκάστοτε κυβέρνησης να προωθεί με την διαδικασία του επείγοντος σοβαρές νομοθετικές ρυθμίσεις οι οποίες απαιτούν ουσιαστικό διάλογο και σε βάθος ανάλυση. Θα πρέπει επίσης να απαγορευτεί η εξουσία που έχουν σήμερα οι ηγεσίες των κομμάτων να διαγράφουν βουλευτές γιατί εξέφρασαν ή ψήφισαν διαφορετικά, κάτι που αντιβαίνει στην αρχή της ανεξαρτησίας γνώμης των βουλευτών.

·     Στο σπάσιμο του μονοπωλίου διαμόρφωσης και λήψης αποφάσεων και πολιτικών που επηρεάζουν σοβαρά τη ζωή μας που σήμερα αναγνωρίζεται αποκλειστικά στα κόμματα. Και με κατοχύρωση στο Σύνταγμα, πρέπει να αναγνωριστεί ο ρόλος και η δυνατότητα των πολιτών να συμμετέχουν ουσιαστικά και όχι προσχηματικά στην διαμόρφωση των πολιτικών αποφάσεων μέσα από συμμετοχικές διαδικασίες αλλά και με την υιοθέτηση της νομοθετικής πρωτοβουλίας πολιτών, στη βάση της αντίστοιχης Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Πολιτών, της δυνατότητας των πολιτών (με βάση ένα αριθμό υπογραφών) να φέρνουν προς συζήτηση στο κοινοβούλιο ή να θέτουν σε δημοψήφισμα νομοθετικές προτάσεις ή να έχουν την δυνατότητα να απορρίπτουν νόμο. 

·   Στην ενίσχυση της δημοκρατίας και της συμμετοχικής διακυβέρνησης σε όλα τα επίπεδα μέσω της αναθεώρησης του Συντάγματος. Η ίδια η διαδικασία αναθεώρησης του Συντάγματος δεν πρέπει να είναι υπόθεση μόνο των κομμάτων, των νομικών, των συνταγματολόγων και της Βουλής, να γίνει μια καινοτόμος και συμμετοχική διαδικασία, ώστε να συμμετάσχουν πλήρως και ουσιαστικά οι πολίτες και η κοινωνία των πολιτών. Παραδείγματα για το πώς μπορεί να γίνει αυτό υπάρχουν πολλά. Η αναθεώρηση του Συντάγματος είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να περιοριστεί σε κυβερνητικές ή αντικυβερνητικές τρίπλες. Θα πρέπει να είναι μια διαδικασία ουσιαστικού πολιτικού και κοινωνικού διαλόγου και το τελικό αποτέλεσμα να τεθεί προς ψήφιση όχι μόνο στο Κοινοβούλιο αλλά και σε δημοψήφισμα που θα τηρεί όμως τις προδιαγραφές και τις προϋποθέσεις που προδιαγράφουν ένα τόσο σοβαρό θέμα.

·     Η ενίσχυση των δημοψηφισμάτων σε τοπικό, περιφερειακό και εθνικό επίπεδο και η πραγματοποίησή τους με τρόπο που δεν απαξιώνει τον σοβαρό αυτό θεσμό, αλλά και ο δεσμευτικός χαρακτήρας τους πρέπει να είναι μέρος ενός πιο συμμετοχικού δημοκρατικού συστήματος, που δίνει την δυνατότητα αλλά και εκπαιδεύει τους πολίτες στην διαμόρφωση των αποφάσεων που επηρεάζουν τη ζωή μας. Θα αφαιρέσει, έτσι, το επιχείρημα που κυριαρχεί σε μεγάλα στρώματα της κοινωνίας ότι τα κόμματα αποφασίζουν μόνα τους χωρίς να λαμβάνουν υπόψη τις διαθέσεις των πολιτών. Όμως και οι πολίτες θα αναλαμβάνουν πλήρως τις συνέπειες των επιλογών τους και δεν θα κρύβονται πίσω από τις αστοχίες των πολιτών ή θα έχουν την δικαιολογία ότι δεν τους ρωτάει κανείς.

Είναι η ώρα μιας νέας αναγέννησης της δημοκρατίας στο τοπικό, περιφερειακό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο.

turkey coup2

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ-ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ εκφράζουμε - με αφορμή την απόπειρα πραξικοπήματος και τις συνέπειές του - την αλληλεγγύη μας προς τους πολίτες της Τουρκίας και υποστηρίζουμε σταθερά την απαίτηση ενός μεγάλου τμήματος της τουρκικής κοινωνίας για περισσότερη δημοκρατία, ελευθερία, κοινωνική δικαιοσύνη και ειρηνική επίλυση του Κουρδικού. Αυταρχικές προοπτικές είτε με ενίσχυση του Ερντογάν είτε με επικράτηση στρατιωτικού καθεστώτος δεν είναι κάτι που θα βοηθήσει την Τουρκική κοινωνία να επιλύσει τα σημαντικά προβλήματα που έχει.

Δεν μπορούμε– προς το παρόν – να ξέρουμε το ιδεολογικό στίγμα όσων συμμετείχαν στην απόπειρα πραξικοπήματος (κεμαλιστές ή τζιχαντιστές) ή αν αυτή η απόπειρα ήταν μια σκευωρία κάποιων δυνάμεων μέσα στο βαθύ κράτος για να ενισχυθεί ο ρόλος του Ερντογάν. Βέβαια, η οθωμανική αυτοκρατορία αλλά και η Τουρκία – όπως και άλλες χώρες στην ευρύτερη περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας – έχουν μεγάλη παράδοση εμπλοκής του στρατού στις πολιτικές εξελίξεις καθώς και στρατιωτικών εξεγέρσεων και πραξικοπημάτων, και πρόσφατα, μέσα στον 20ο αιώνα. Στην Οθωμανική αυτοκρατορία ήταν ιδιαίτερα πολλές και συχνές οι εξεγέρσεις των γενιτσάρων. Από το 1800 και μετά στην Οθωμανική αυτοκρατορία και στην Τουρκία, έχουν οργανωθεί τουλάχιστον 8 στρατιωτικά πραξικοπήματα.

turkey coup

Είναι γεγονός ότι η όλη απόπειρα ήταν μια κακά οργανωμένη επιχείρηση. Πάντως, στη σημερινή εποχή των σόσιαλ μίντια, πραξικοπήματα δεν μπορούν να επιβληθούν μέσω των τανκς και του ελέγχου 1-2 τηλεοπτικών σταθμών ακόμα και σε χώρες που έχουν μεγάλη «παράδοση» στρατιωτικών πραξικοπημάτων. Αυταρχικά καθεστώτα επιβάλλονται πλέον με πολύ διαφορετικούς τρόπους και αυτό θα πρέπει να είναι κάτι που δεν μπορούμε να αγνοούμε.

Είτε πρόκειται για απόπειρα πραξικοπήματος είτε για απόπειρα διαμαρτυρίας κάποιων δυσαρεστημένων μεσαίων στελεχών των ενόπλων δυνάμεων είτε για μια καλοστημένη σκευωρία – φάρσα του καθεστώτος, γεγονός είναι ότι μερικές εκατοντάδες άνθρωποι, ιδιαίτερα πολίτες έχασαν τη ζωή τους και πολλοί στρατιώτες χρησιμοποιήθηκαν ως πιόνια χωρίς να γνωρίζουν τι πραγματικά γίνονταν, ακολουθώντας τις διαταγές των ανωτέρων τους (ορισμένοι επικαλούνται διαταγή για «άσκηση» πρόληψης πραξικοπήματος).

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ-ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ καλούμε την Ευρωπαϊκή Ένωση να τοποθετηθεί με σαφήνεια σε 4 βασικά και κρίσιμα θέματα:

-   Ενίσχυση της δημοκρατίας στην Τουρκία, όχι διολίσθηση σε ένα ιδιαίτερα προσωποπαγές κι αυταρχικό καθεστώς Ερντογάν

-    Ειρήνευση στην Τουρκία, ειρηνική επίλυση του Κουρδικού, ειρηνικές σχέσεις με όλους τους γείτονες

-   Αποτροπή επανόδου της θανατικής ποινής,

-  Παρακολούθηση των εξελίξεων ώστε να τηρηθούν κανόνες δικαίου και να μην προωθηθούν μαζικές εκκαθαρίσεις επί δικαίων κι αδίκων με επίκληση της απόπειρας πραξικοπήματος. Το κράτος δικαίου πρέπει να ισχύει σε μια δημοκρατία, δεν είναι ένα θέμα-λάστιχο να προσαρμόζεται ανάλογα με τις περιστάσεις.