ireal change

There is an increasing polarization in Greece, instead of a consensus process for real social and political changes. There is a real danger for democracy and the needed social-ecological change towards sustainability but also for collapse of the economy and bankruptcy of the country. We support the move from austerity towards sustainability but what the government does is a real catastrophe for the future of the country and a danger for the European project. 

GREENS-SOLIDARITY urge the government even at 12 and 5' to get withdraw the proposal for a referendum before it ends up into a parody and destroys the country. 

Although it seems that we have elected a left government which - with the participation of populists, right wing ANEL and Ecologists Greens - “fight for social justice”, the reality is total different. There is an increasing cooperation at least in words with nationalists and extreme rights against the European future of Greece.

The GGEP has presented - with my contribution when I as an MEP -  proposals for the end of austerity and the promotion of an alternative plan for the way out of the crisis. We supported together another strategy, sustainability instead of austerity. As a Green MEP, I presented also a packet of proposals for real reforms in economy, employment, social system in Greece. The former governments didn’t accepted a real change, but - what is a pity - also the new government focus a lot on populism instead of a real social-green “transition”.

The energy program of the current government is based on increasing the use of lignite and fossil fuels, instead of promoting an energy transition strategy, based on energy efficiency and RES. Its social policy model is based on restoring the old fashion inefficient and unfair social system instead of changing it, following new and innovating approaches. The government decided to spend 500 bl $ for a new military contract in a period of “humanitarian crisis” (social, we call it), and it doesn’t try to reduce military expenses for the benefit of a more balanced fiscal adjustment.

The Greens - SOLIDARITY we had emphasized that in order  to get out of the crisis we needed a balanced and socially equitable plan that would be based on reviving the economy and its shifting towards a green direction, and  in creating abundant, sustainable, decent jobs, as well as in investing in socio-ecological and technological innovation, in strengthening democracy and dialogue. A project that would be supported by the vast majority of political forces and of the society. The previous governments, the current one, and the troika are responsible for the deepening of the crisis. But the government's decision for forging ahead while we are on the brink, can lead to dismantling the country.

The process which the government chooses (referendum in a week without a clear dilemma and without a real and political debate) risks of turning into a parody, since a real dialogue can not be organized within a time limit of a week based, moreover, on totally divisive dilemmas. Equally critical is the fact that, whatever the outcome, there will be no way out of the crisis, but rather a deepening of it. We call on the government even at 12 and 5' to withdraw the proposal for a referendum before it becomes a parody and before it destroys  the country. We call the government to immediately sign an as much as possible more balanced agreement (which will not be good anyway given the collapse of the country) but which, in the future, could be revised. For this purpose, we call the government to open a substantial dialogue with the social and political forces. If the government insists on the referendum, we urge people to vote in full awareness of what each option means. We urge them to voting for the option that keeps Greece in the Europe and the Eurozone and gives prospects for the future through reforms (which we will try to make them “green”) and change of mentality.

The "ANEL-SYRIZA government did not come up with a substantially different or better proposal design, than that of the " institutions". Both the proposal put on the table by the "institutions" and the government were equally bad. The choice between heavy taxation and unfair austerity is not the solution. A project focusing on the change of the country, the economy, the state, the social organization and the production model continues to be the only alternative that can lead to exiting the crisis. We will survive only if based on a democratic common understanding, we decide democratically on what must change and how to participate in the necessary changes. We call on the government and its institutions to come directly to an as much as possible more balanced agreement with the possibility of improvements in the near future with  socially fair equivalent measures. Unfortunately, the choice is between the unpleasant-difficult and the catastrophic destructive, and not between good and better.

Details of the positions of GREEN – SOLIDARITY

 "If the prime minister attempts to hold a referendum and ask the people  the following  dilemma “euro and measures or exit from the eurozone”, then the collapse of the economy, the bankruptcy of the country will come long before the ballot box. This will not be a referendum, it will be a risky bet on our country’s future " Alexis Tsipras 2011

The Greens – SOLIDARITY we had pointed out that the only way to get out of the crisis was a balanced and socially equitable plan that would be based on the revitalization of the economy and the shift towards a green direction, to create abundant, sustainable, decent jobs, Investing in social-ecological and technological innovation, strengthen democracy and dialogue. A project to be supported by the vast majority of political forces and society.

With the responsibility of governments from the 2000s until today we were led to bankruptcy. The managing the financial crisis under the responsibility of the Greek Government and of the Troika led to the expansion and generalization of the crisis. Instead of making changes involving society in a fair and balanced way, with structural changes in order to live better - even with lower incomes - but with less inefficiency, corruption and waste of human and natural resources.

Citizens, with their vote asked SYRIZA to contributeto the change of the country, not to the continuation and deepening of the disaster. This presupposed a knowledge and a plan on how to improve the situation, address mistakes and promote a realistic and substantial change of direction. The SYRIZA-ANEL (plus Ecologists-Greens?) government unfortunately did not present a significantly different plan or better than that of the "institutions". Both the plans, of the "institutions" and that of the government, were just as bad, while in the meantime the economic and social situation, largely deteriorated. From measures of 1 billion in February, we went to measures of 3 billions in March and of 8-9 billions in June, while we know that the country will need an additional 30-50 billion. This evolution is not a surprise since SYRIZA during all these years of crisis and of unfair and destructive policy by the previous administrations did not come up with a better proposal for economic, social and political policies, but invested totally in a negative reaction, in a permanent NO, in order to come to power.

Instead of a broad agreement in society and politics, the government of SYRIZA, continued a sterile and destructive confrontation without an alternative plan: the choice between heavy taxation or  unfair austerity is not the solution. A project focusing on the change of the country, the economy, the state, the social organization and the production model continues to be the only alternative that can lead to exiting the crisis.

The government after making strategic mistakes in the negotiations lost the chance and ability to promote substantial changes in terms of fiscal adjustment programs through alliances and convincing alternatives. Now, with the country being right at the edge of the cliff, lt leads the country into options that might destroy it.

A referendum is indeed a democratic way when based on alternative options on which the society is asked to decide after dispassionate and substantive dialogue, exchange of arguments and with the understanding of the consequences of each option. If the government had first signed a plan and put it to a vote in Parliament it could, perhaps, in order to increase its legitimization, put it in a referendum. Then and GREEN-SOLIDARITY and the vast majority of citizens would welcome, we believe, the democratic process.

But the process which the government chose is only in semblance democratic. It chose a "referendum" that could turn into a parody as real dialogue can not be organized within a week and under completely divisive dilemmas. Equally critical is the fact that, whatever the outcome, there will be no way out of the crisis but, instead, deepening of the crisis.

It seems that the question will be: "Those citizens reject the proposal of the three institutions vote Disapprove / NO" while “Those citizens agree with the proposal of the three institutions vote APPROVED / YES ". The  government organized a referendum asking citizens to vote NO on a draft agreement that we have not seen in its final form and which may be change while  the government has not presented a better draft. With a revealing - for the deadlock in which we enter - motion, the government requested a continuation of funding from ELA for a week up to the adoption of ... NO in the referendum! Even if an extension for a week was accorded, then, who will finance the banking system and the economy that will be dissolved?

Even if the NO gathered 99.9% what would change since the government, having in February an opinion support of 85%, failed to negotiate  and  achieve a better and balanced agreement? The next day of a NO outcome, it would lead to greater risks in terms of social cohesion and the economy as the impasse would be absolute.

If the government "loses" the referendum, could implement a plan which, it declares, is "humiliating" and "embarrassing"? What legitimacy would continue the management of a deep crisis at the base of an agreement that it denounces?

What is happening has nothing to do with a democratic choice of options but rather with a plan of childish irresponsibility that leads to disunity in the style "patriots - germanotsoliades", "Greek- traitors." The exit from the crisis requires the consultation and dialogue. The totally irresponsible political system, however, managed to not only lead the country to bankruptcy but also to deeply divide the society on the basis of the absolute good and absolute evil.

GREEN-SOLIDARITY urge the government even at 12 and 5' to get withdraw the proposal for a referendum before it ends up into a parody and destroys the country. To immediately sign a more balanced agreement (which will not be good anyway, given in addition the collapse of the country) but which could be revised and improved in the future For this purpose the government should open a real dialogue with the social and political forces on how then to improve the agreement, presenting more balanced equivalent measures in a short delay. At the same time the government should set as the main prerequisite for signing the agreement the adoption of a comprehensive financial plan and the mobilization of additional financial tools for reviving the economy, combating poverty and the absorption of large unemployment in qualitative, sustainable and decent jobs covering existent social and ecological needs. In a second phase, to discuss debt restructuring to become viable.


If the government insisted on the referendum, we urge people to vote, but with full knowledge of what each option means, not to vote again based on illusions and hoping that what they vote will not be what will happen. We call in this case citizens to vote option that keeps Greece within Europe and the Eurozone and gives prospects for the future through reforms (which will try to be green in color) and changing of mentalities. The choice is between the offensive-difficult and destructive, unfortunately not between good and better.

Citizens giving uncritically majority occasionally at parties such as New Democracy and PASOK, and recently to SYRIZA -ANEL have also their  share of responsibility. The political system is a mirror (and) of the refusal of citizens to take their share of responsibility and we must come up with alternatives to wrong or destructive policies.

We will survive only if we democratically agree on what must change and on how to participate in the necessary changes. The “deus ex machina” does not exist to save us.

Το άρθρο μου αυτό δημοσιεύθηκε στο http://tvxs.gr/news/egrapsan-eipan/ora-gia-pragmatiki-politiki-oxi-gia-kiniseis-epikoinoniakoy-xaraktira 

Έχουμε ένα βασικό πρόβλημα ως κοινωνία και ως πολιτικό σύστημα. Ποτέ δεν καθίσαμε να συζητήσουμε σοβαρά τι οδήγησε τη χώρα στη χρεοκοπία και τι πρέπει να αλλάξει για να μπορέσουμε να βγούμε από την κρίση. Υπάρχουν βέβαια κι εξαιρέσεις, πχ οι ευρωβουλευτές κατά καιρούς συζητούσαμε τέτοια θέματα, αλλά ποιος ενδιαφέρονταν... Δεν έχουμε συζητήσει ως κοινωνία τι είδους κρίση βιώνουμε σήμερα. Είναι δημοσιονομική, είναι οικονομική ή και κοινωνική, αξιακή, κρίση του μοντέλου που ακολουθήσαμε τις τελευταίες δεκαετίες (όχι ότι αυτό ήταν καλύτερο τις προηγούμενες δηλαδή), τι είδους κρίση είναι αυτή που ζούμε τέλος πάντων;

Ακόμα κι όταν το Ευρωκοινοβούλιο, μετά από πρωτοβουλίες των Πράσινων, ξεκίνησε τη λογοδοσία της τρόικα, οργάνωσε ένα μεγάλο κύκλο ακροάσεων, συνέταξε και ψήφισε δυο σημαντικές εκθέσεις που περιγράφουν όχι μόνο το πώς φτάσαμε στην κρίση και πώς την διαχειριστήκαμε (στην ΕΕ και στις 4 χώρες), αλλά και τι πρέπει να αλλάξει, είναι αλήθεια ότι τα ελληνικά ΜΜΕ, τα πολιτικά κόμματα αλλά και η κοινωνία έδειξαν πλήρη αδιαφορία. Είμαι σίγουρος ότι και οι νεοεκλεγέντες Έλληνες ευρωβουλευτές αγνοούν αυτή τη σημαντική απόφαση που έλαβε το Ευρωκοινοβούλιο στις 13/3/2014. Ούτε οι πολίτες ψήφισαν στις ευρωεκλογές με κριτήριο τι πρέπει να κάνει το ευρωκοινοβούλιο. Πόσοι ξέρουν ότι το νέο ευρωκοινοβούλιο πρέπει να επιμείνει στην υλοποίηση των απαιτήσεών του (πχ να εφαρμοστεί η Θεμελιώδης Χάρτα Δικαιωμάτων της ΕΕ σε όλα τα προγράμματα δημοσιονομικής προσαρμογής, να «ξεπεραστεί» η τρόικα και να δημιουργηθεί ένας δημοκρατικά ελεγχόμενος ευρωπαϊκός θεσμός, να δημιουργηθεί Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο, να προχωρήσει η αμοιβαιοποίηση του χρέους για να μπορέσουν οι χώρες να ξεφύγουν από τον φαύλο κύκλο ύφεση – χρέος κα).

Όταν οι κοινωνίες βιώνουν μια κρίση αναζητούν ή πρέπει να αναζητούν τα αίτια της κρίσης, τα χαρακτηριστικά της, τι πρέπει να αλλάξει ώστε να αντιμετωπιστεί η κρίση. Είναι σαφές ότι η ελληνική κρίση αντιμετωπίστηκε ως μια «ιδιαιτερότητα» και από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και από το ελληνικό πολιτικό σύστημα. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με τη βοήθεια του ελληνικού πολιτικού συστήματος, κυριάρχησαν, στην αρχή, τα στερεότυπα (κλέφτες, τεμπέληδες, σπάταλοι κα). Μετά, επιβλήθηκε μια συνταγή μαγειρικής που την περιφέρουν κάποιοι παντού, μια συνταγή περί «εσωτερικής υποτίμησης», αύξησης της ανταγωνιστικότητας με όποια θυσία κι αν απαιτηθεί, σκληρή λιτότητα, «μεταρρυθμίσεις» κυρίως στη λογική της απορρύθμισης της εργασιακής και κοινωνικής προστασίας. Το ελληνικό κατεστημένο, κάθε απόχρωσης, παρέμεινε σε ένα επίπεδο μαύρου – άσπρου.

Η ιδιαιτερότητα της Ελλάδας είναι στην πραγματικότητα συνδεδεμένη με το γεγονός ότι η ένταση της κρίσης οφείλεται κυρίως στο αναποτελεσματικό και χρεοκοπημένο πολιτικό σύστημα το οποίο δεν προετοιμάστηκε για την επερχόμενη κρίση, αλλά ούτε μπόρεσε να την διαχειριστεί με ορθολογικό τρόπο διασφαλίζοντας ισορροπημένες λύσεις που θα είχαν την στήριξη της πλειοψηφίας της κοινωνίας. Όλες οι κυβερνήσεις (ΝΔ, ΠΑΣΟΚ, ΠΑΣΟΚ – ΛΑΟΣ, ΝΔ-ΠΑΣΟΚ-ΔΗΜΑΡ, ΝΔ-ΠΑΣΟΚ) απέτυχαν να προετοιμάσουν μέσα από διάλογο ένα ισορροπημένο σχέδιο διεξόδου από την κρίση. Η αντιπολίτευση, αν και έβλεπε ότι το πλοίο βουλιάζει, έβριζε τον καπετάνιο, αλλά δεν έκανε τίποτα για να αποτραπεί το ναυάγιο, ίσως μάλιστα και να το επιτάχυνε. Ακόμα και μετά την κρίση και τα μέτρα λιτότητας, παρέμεινε σε μια άρνηση, χωρίς να αντιπροτείνει ένα δικό της σοβαρό σχέδιο αντιμετώπισης με διαφορετικό τρόπο της κρίσης. Απλοϊκά σχήματα, ευκολοχώνευτα, για όλα φταίνε οι «κακοί» που μας επιβουλεύονται, οδήγησαν σε πολιτικά κόμματα μίσους ή οργής και όχι σε (νέα) κόμματα με πολιτικό σχέδιο.

Θα πει κάποιος, όλα συνέβησαν πολύ γρήγορα, δεν υπήρχε χρόνος να οργανωθεί πολιτικός διάλογος μεταξύ των κομμάτων, με τους κοινωνικούς κι επαγγελματικούς φορείς. Ας μην κοιτάμε πώς βίωσαν κι αντιμετώπισαν με διαφορετικό τρόπο την κρίση η Φινλανδία, η Γερμανία, η Σουηδία, το Βέλγιο και άλλες χώρες κυρίως την δεκαετία του ‘80 και του ‘90. Όπως εξελίχθηκε η διεθνής χρηματοπιστωτική κρίση και όπως διαχειρίστηκαν την υπόθεση τα ελληνικά πολιτικά κόμματα δεν υπήρχε χρόνος για …συζητήσεις με στόχο να συμφωνηθεί και να έχει ευρεία αποδοχή ένα σχέδιο εξόδου από την κρίση που θα βασίζονταν σε μια ισορροπημένη στρατηγική πραγματικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων.

Εντάξει, να δεχθεί κάποιος ότι τους πρώτους μήνες της κρίσης δεν υπήρχε δυνατότητα να προετοιμαστεί κάτι διαφορετικό. Αλλά μετά το αρχικό σοκ, τι έκανε το ελληνικό πολιτικό σύστημα για να επεξεργαστεί, το ίδιο, όχι άλλοι, ένα αξιόπιστο σχέδιο; Οι μεν κυβερνητικοί περίμεναν να τους επιβληθεί από τους δανειστές ένα εξευτελιστικό στις λεπτομέρειες του σχέδιο «δημοσιονομικής προσαρμογής» με αντάλλαγμα τον αυξανόμενο δανεισμό. Η αντιπολίτευση απλώς αντιδρούσε σε ένα σχέδιο που έτσι κι αλλιώς δεν ήταν προϊόν πολιτικού διαλόγου σε ευρωπαϊκό και ελληνικό επίπεδο αλλά μια συρραφή προτάσεων διαφόρων λόμπυ, τεχνοκρατών και απορρυθμίσεων δια «πάσαν νόσον». Αλλά γιατί δεν παρουσίασε δική της πρόταση; Πώς εξηγείται ότι άλλαξε πολλές φορές τις θέσεις της από τότε μέχρι σήμερα, και ακόμα και σήμερα που διεκδικεί να κυβερνήσει συνεχίζει απλώς να δημιουργεί …μέτωπα αντίστασης;

Η μεγάλη ευθύνη για την ένταση της κρίσης πέφτει, λοιπόν, στους ώμους όλων των πολιτικών κομμάτων. 6 χρόνια μετά δεν παρουσιάζουν ένα πειστικό σχέδιο εξόδου από την κρίση. Σχεδόν όλοι ξέρουμε ότι το εφαρμοζόμενο έχει αποτύχει και το «άλλο» κρατιέται για έκπληξη στα συρτάρια, θα βγει στο φως όταν θα αναλάβει η ..μελλοντική νέα κυβέρνηση, έτσι ως έκπληξη! Αυτά δεν έχουν να κάνουν πάντως με πολιτική αλλά μόνο με επικοινωνιακούς χειρισμούς.

Η κρίση θα έπρεπε να μας έχει κάνει πιο σοφούς. Κι όμως τα ελληνικά πολιτικά κόμματα, η Βουλή, τα Περιφερειακά Συμβούλια, οι επαγγελματικοί και κοινωνικοί φορείς δεν έχουν καν σκεφθεί να ανοίξουν έναν συγκροτημένο διάλογο για τα αίτια της κρίσης, τις επιτυχίες και αποτυχίες του σχεδίου που εφαρμόζεται. Έστω για τις αλλαγές που απαιτούνται για να διορθωθεί  ή να ανατραπεί η τρέχουσα πολιτική. Είμαστε ακόμα πολύ μακριά από όσα το Ευρωκοινοβούλιο έκανε μέσα σε 3 μήνες σε σχέση με την αξιολόγηση της πολιτικής της τρόικα και γενικότερα της πολιτικής λιτότητας.

Η κυβέρνηση επιμένει ότι αυτά που γίνονται είναι μονόδρομος, «δεν υπάρχει εναλλακτική λύση». Συνεχίζει να απορρίπτει οποιαδήποτε συζήτηση για εναλλακτικό σχέδιο. Χειρίζεται το θέμα κυρίως επικοινωνιακά, πιστεύοντας ότι ο θεός της επικοινωνίας και οι επικοινωνιακοί σχεδιασμοί μπορούν να καλύπτουν ή να εξαφανίζουν την πραγματικότητα. Κατά καιρούς θυμάται και την «αντιμνημονιακή» προϊστορία της και ο πρωθυπουργός «σχίζει το Μνημόνιο σελίδα – σελίδα».

Η αντιπολίτευση στις διάφορες εκδοχές της συγκεντρώνει όλα τα όχι και υπόσχεται άλλοτε ότι θα καταργήσει ή κομματιάσει το Μνημόνιο και άλλοτε ότι θα διαπραγματευθεί «με τους ευρωπαίους φίλους» μια πιο ισορροπημένη συνεργασία. Αν και όταν αναλάβει την ευθύνη της διακυβέρνησης της χώρας θα βρει μπροστά της όλα τα προβλήματα αλλά τότε δεν θα υπάρχει χρόνος για να διαμορφωθεί ένα άλλο σχέδιο, οπότε ή θα ακολουθήσει έναν καταστροφικό δρόμο αυτοσχεδιασμών ή θα κάνει στροφή 180 μοιρών όπως έκανε ο «αντιμνημονιακός» Σαμαράς.

Είναι ανάγκη λοιπόν να ανοίξει ένας δημόσιος διάλογος μεταξύ των πολιτικών κομμάτων, κοινωνικών και επαγγελματικών φορέων, πανεπιστημιακών, ενεργών πολιτών με στόχο να διαμορφωθεί από την περιφέρεια προς το κέντρο ένα σχέδιο διεξόδου από την κρίση που θα είναι κοινωνικά δίκαιο, θα συμβάλει στην αλλαγή της οικονομίας προς μια πιο βιώσιμη αλλά κοινωνικά και οικολογικά υπεύθυνη κατεύθυνση, θα θέσει ως βασική προτεραιότητα την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής αλλά και της δημιουργίας θέσεων εργασίας. Ο μόνος δρόμος για να βγούμε από την κρίση είναι να συμφωνήσουμε ως κοινωνία σε ένα νέο σχέδιο που θα αποτυπωθεί μετά και σε πολιτικό επίπεδο.

Όσο αποφεύγουμε να συζητήσουμε τι συγκεκριμένα πρέπει να γίνει, είναι σίγουρο ότι θα βυθιζόμαστε όλο και περισσότερο στην κρίση, ότι και να λέει η κυβερνητική προπαγάνδα. Αλλά χωρίς εναλλακτικό σχέδιο που θα είναι ρεαλιστικό και σοβαρό και θα έχει την συνειδητή υποστήριξη της πλειοψηφίας της κοινωνίας δεν υπάρχει πιθανότητα να πετύχει και οποιαδήποτε άλλη κυβέρνηση. Εντάξει, μπορεί να πείθεται με τα διάφορα διλήμματα κάθε φορά το εκλογικό σώμα να ψηφίζει το ένα ή το άλλο κόμμα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι λύνεται κάποιο πρόβλημα.

Ναι, η χώρα χρειάζεται εναλλακτικό σχέδιο, χρειάζεται μια διαφορετική διακυβέρνηση, αλλά δεν μπορεί να επιμένουν τα κόμματα που διεκδικούν την εξουσία σε επικοινωνιακές και μόνο κινήσεις ή μέτωπα αντίστασης. Άλλο επικοινωνία, άλλο «όχι» κι άλλο διακυβέρνηση κι αντιμετώπιση των προβλημάτων.

Είναι η ώρα των προγραμματικών συζητήσεων αλλιώς και οι προσκλήσεις για …διάλογο από διάφορες πλευρές είναι άλλη μια κίνηση επικοινωνιακού χαρακτήρα, έτσι κουβέντα να γίνεται...

Είναι δυνατόν μια ευρωπαϊκή δημοκρατική χώρα να μην έχει συνειδητοποιήσει ότι απαιτείται πολιτικός διάλογος μεταξύ των κομμάτων ακόμα και σε θέματα στα οποία διαφωνούν ριζικά; Όταν ταξίδευα ως ευρωβουλευτής των Πράσινων σε διάφορες περιοχές, με ρωτούσαν συχνά οι πολίτες πώς γίνεται και οι ευρωβουλευτές διαφορετικών πολιτικών ομάδων κάθονται και συζητάνε πολιτικά με πολιτισμένο τρόπο αλλά αυτό είναι σχεδόν αδύνατο να συμβεί με βουλευτές του ελληνικού Κοινοβουλίου.

Ναι χρειάζεται να αναπτυχθεί μια κουλτούρα πολιτικού διαλόγου αλλά ο διάλογος αυτός δεν πρέπει να είναι μέρος επικοινωνιακών και μόνο σχεδιασμών. Επίσης, ο διάλογος δεν μπορεί να περιορίζεται μεταξύ των κομμάτων αλλά πρέπει να εμπλουτίζεται και με την συμμετοχή κοινωνικών και επαγγελματικών φορέων, πανεπιστημιακών, ενεργών πολιτών.

Στην σημερινή εποχή κρίσης ο πολιτικός διάλογος είναι απαραίτητος για να διαμορφωθεί από την περιφέρεια προς το κέντρο ένα εναλλακτικό σχέδιο διεξόδου από την κρίση που θα είναι κοινωνικά δίκαιο, θα συμβάλει στην αλλαγή της οικονομίας προς μια πιο βιώσιμη αλλά κοινωνικά και οικολογικά υπεύθυνη κατεύθυνση, θα θέσει ως βασική προτεραιότητα την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής αλλά και της δημιουργίας θέσεων εργασίας. Ο μόνος δρόμος για να βγούμε από την κρίση είναι να συμφωνήσουμε ως κοινωνία σε ένα νέο σχέδιο που θα αποτυπωθεί μετά και σε πολιτικό ή και κυβερνητικό επίπεδο.

Όσο αποφεύγουμε να συζητήσουμε τι συγκεκριμένα πρέπει να γίνει, είναι σίγουρο ότι θα βυθιζόμαστε όλο και περισσότερο στην κρίση. Αλλά χωρίς εναλλακτικό σχέδιο που θα είναι ρεαλιστικό και σοβαρό, και θα έχει την συνειδητή υποστήριξη της πλειοψηφίας της κοινωνίας, δεν υπάρχει πιθανότητα να βγούμε από την κρίση.

Τα κόμματα, όχι όλα πάντως, αρχίζουν να τροποποιούν την τακτική τους σε θέματα διαλόγου μεταξύ τους. Εξ ανάγκης μάλλον αρχίζουν να βλέπουν με άλλο μάτι τον «διάλογο». Βλέπουμε τις τελευταίες μέρες πρωτοβουλίες από τα κόμματα με έναν καταιγισμό επιστολών και εμαιλ, αλλά και δηλώσεων για …διάλογο. Φαίνεται ότι σημαντικό ρόλο παίζει και η εσωκομματική κατάσταση των περισσοτέρων αλλά και η συνειδητοποίηση ότι ο κατακερματισμός ή η πολυμορφία του πολιτικού σκηνικού όπως καταγράφηκε και στις ευρωεκλογές δεν επιτρέπουν πλέον προσδοκίες αυτοδύναμης κυριαρχίας.

Ο ΣΥΡΙΖΑ προσκαλεί σε διάφορα μέτωπα (ΔΕΗ κα), αλλά δεν έχει προς το παρόν διάθεση να ανοίξει μια σοβαρή συζήτηση για το δικό του σχέδιο εναλλακτικής διακυβέρνησης που θα πρέπει να απαντάει και στο ποια είναι η δική του πρόταση για την ενέργεια, για παράδειγμα. Επιμένει σε μέτωπα αντίστασης. Και καλεί σε διάλογο στην βάση προκαθορισμένων μετώπων δυνάμεις της «αριστεράς, της άκρας αριστεράς και της ριζοσπαστικής οικολογίας καθώς και πατριωτικές δυνάμεις».

Η ΔΗΜΑΡ, μετά το σοκ των ευρωεκλογών, απέστειλε εσπευσμένα πρόσκληση σε «διάλογο για την κεντροαριστερά και για την διαμόρφωση μιας προοδευτικής κυβέρνησης της χώρας». Παρουσιάζει μάλιστα 12 προγραμματικά σημεία για τον διάλογο για την κεντροαριστερά. Η επιστολή είχε δυο εκδοχές, μία απευθύνονταν προς τον ΣΥΡΙΖΑ και μια προς τις υπόλοιπες δυνάμεις της «κεντροαριστεράς, της αριστεράς και της οικολογίας».

Το ΠΟΤΑΜΙ δημιούργησε μια, ασαφή τουλάχιστον προς το παρόν, 60μελή Επιτροπή Διαλόγου, χωρίς να είναι ξεκάθαρο αν πρόκειται απλώς για μια συμβουλευτική προς τον επικεφαλής (Στ. Θεοδωράκη) Επιτροπή όπως προβλέπει το καταστατικό που υιοθετήθηκε από το συνέδριο (κάτι που προσωπικά δεν με ενδιαφέρει) ή είναι ένα γενικότερο φόρουμ διαλόγου με ανθρώπους που ΔΕΝ είναι ενταγμένοι στο ΠΟΤΑΜΙ (σε αυτή την δεύτερη εκδοχή απάντησα και εγώ θετικά, με δεδομένο ότι είμαι και παραμένω στους ΠΡΑΣΙΝΟΥΣ- Αλληλεγγύη).

Το κόμμα «ΠΕΙΡΑΤΕΣ» έχει αναλάβει μια άλλη πρωτοβουλία διαλόγου, να καλέσει όλα τα μικρά κόμματα που έμειναν εκτός Βουλής να συνεργαστούν με στόχο να εκλέξουν εκπροσώπους (αφού συνολικά εκπροσωπούν το 16% του εκλογικού σώματος) στις επερχόμενες εθνικές εκλογές.

Είναι αλήθεια ότι και εμείς οι «ΠΡΑΣΙΝΟΙ-Αλληλεγγύη» προετοιμάζουμε τις δικές μας …επιστολές και προτάσεις για πολιτικό και κοινωνικό διάλογο αλλά για ένα σύνολο θεμάτων που απασχολούν την κοινωνία, όπως για παράδειγμα η ανεργία, οι ανασφάλιστοι, η υγεία, η μεταρρύθμιση της διοίκησης, η στροφή της οικονομίας προς πράσινη, κοινωνική, καινοτόμα κατεύθυνση, η προστασία του περιβάλλοντος, η ενέργεια κα. Και για να είναι ξεκάθαρη η στάση μας: μια πολιτική-προγραμματική συζήτηση για το πώς θα βγει η χώρα από την κρίση έχει πάντα ενδιαφέρον για μας, ένας προσχηματικός διάλογος για τα μάτια του κόσμου για να επιτευχθεί εσπευσμένα μια συμφωνία και να έχουμε κάποια ανταλλάγματα (βουλευτικές θέσεις, χρήματα, αποσπασμένους) ούτε μας ενδιαφέρει όπως έχουμε αποδείξει ούτε ανταποκρίνεται στις δικές μας αξίες και ήθος.

Το κλίμα λοιπόν άλλαξε και το επόμενο διάστημα προβλέπεται αύξηση της αλληλογραφίας κι ανταλλαγή προσκλήσεων για διάλογο. Υπάρχουν κατά τη γνώμη μας όμως μερικά προαπαιτούμενα:

- ο διάλογος δεν μπορεί να είναι γενικόλογος αλλά πρέπει να αφορά σε θέματα που ενδιαφέρουν την κοινωνία,

- δεν μπορεί να είναι ένα παιχνίδι επικοινωνιακών σχεδιασμών, αλλά ουσιαστικής προγραμματικής συζήτησης που θα διαρκέσει ένα χρονικό διάστημα και θα πάει σε βάθος,

- δεν μπορεί να αφορά μόνο σε κόμματα αλλά πρέπει να περιλάβει και κοινωνικούς – επαγγελματικούς φορείς, με δεδομένο πλέον ότι τα κόμματα δεν μπορούν να μονοπωλούν την διαμόρφωση πολιτικών.

Α, ναι, και κάτι άλλο. Δεν χρειάζεται να σπαταληθεί πολύ χαρτί για τον διάλογο, η ανταλλαγή επιστολών μπορεί να γίνει ηλεκτρονικά.

Ας ξεκινήσουν, λοιπόν, οι χοροί. Όμως, ποια θέματα μπορεί να έχουν άμεση προτεραιότητα σε έναν δομημένο διάλογο είτε μέσα και μεταξύ θεσμικών κοινωνικών κι επαγγελματικών φορέων ή και πολιτικών κομμάτων; Εμείς προτείνουμε την έναρξη ενός ουσιαστικού πολιτικού και κοινωνικού διαλόγου, όχι μόνο μεταξύ των κομμάτων ή μέρους των κομμάτων αλλά και με την αυτοδιοίκηση, τους κοινωνικούς και επαγγελματικούς φορείς ώστε να διαμορφωθεί από τα κάτω, με πραγματικούς πολιτικούς όρους, μέσα στην κοινωνία, ένα κοινωνικά δίκαιο, ισορροπημένο, βιώσιμο σχέδιο διεξόδου από την κρίση που θα έχει τέσσερεις άξονες:

(α) να πετύχουμε βελτίωση των δημοσιονομικών μέσα από άλλο δρόμο,

(β) να ενισχύσουμε την πραγματική οικονομία κάνοντας την κοινωνικά και οικολογικά υπεύθυνη και καινοτόμο, μια οικονομία που δημιουργεί θέσεις εργασίας και προστατεύει το περιβάλλον, ενισχύοντας μακροχρόνια την βιώσιμη ευημερία όλων,

(γ) να μειώσουμε τις διακρίσεις, τις ανισότητες και τις κοινωνικές διαφορές, επιτυγχάνοντας την σύγκλιση μεταξύ κοινωνικών ομάδων, περιοχών και περιφερειών,

(δ) να μεταρρυθμίσουμε την διοίκηση ώστε να είναι αποτελεσματική, σύγχρονη, ελάχιστα γραφειοκρατική και να λειτουργεί προς όφελος του δημόσιου συμφέροντος.

Στο πλαίσιο αυτό προτεραιότητα – για λόγους επιβίωσης πολλών συμπολιτών μας -αποκτάει η ανάγκη δομημένου διαλόγου με πολιτικούς και κοινωνικούς φορείς, περιφερειακά και κεντρικά, για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής ως μέσο άμεσης εξισορρόπησης της βίαιης απώλειας εισοδημάτων και της αύξησης των ανισοτήτων μέσα στην κοινωνία.

Πρέπει να είναι σε όλους σαφές ότι ακόμα και με το πιο αισιόδοξο σενάριο «οικονομικής ανάκαμψης» δεν είναι εφικτό οποιαδήποτε κυβέρνηση να πετύχει υψηλά εισοδήματα για όλους και μάλιστα γρήγορα. Αντιθέτως, η βίαιη αφαίρεση εισοδημάτων πρέπει και μπορεί να εξισορροπηθεί πολύ γρήγορα από κοινωνικά και οικολογικά αγαθά (κυρίως υπηρεσίες), για να μπορούν όλοι/ες να ζούμε καλύτερα ακόμα και με λιγότερα χρήματα.

Με άλλα λόγια, εμείς προτείνουμε να συζητήσουμε για το πώς θα στραφούμε ως χώρα στην κοινωνική και οικολογική καινοτομία ως μέσο για να δημιουργηθούν προϋποθέσεις ανθρώπινης, αξιοπρεπούς διαβίωσης για όλους. Πριν την κρίση τα πολιτικά κόμματα έδιναν έμφαση στην άνοδο του εισοδήματος ως εργαλείο για την διασφάλιση της ευημερίας. Ελάχιστη προσοχή δόθηκε στην δημιουργία ενός αποτελεσματικού, δημόσιου συστήματος υγείας για όλους, ή σε δημόσιες, αποτελεσματικές, οικολογικές συγκοινωνίες, στην οικολογική και αισθητική αναγέννηση των πόλεων, στην πρόσβαση στην ποιοτική εκπαίδευση, στην εξοικονόμηση ενέργειας ως στρατηγική επιλογή για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας κα. Οι διεκδικήσεις αφορούσαν, κυρίως, σε αύξηση μισθών, παροχή επιδομάτων και συντεχνιακές ρυθμίσεις που μετατρέπονταν σε εισόδημα.

Εκ των πραγμάτων αλλά και ως αποτέλεσμα μιας ουσιαστικής κριτικής απέναντι στα αίτια της χρεοκοπίας, ένα τμήμα της κοινωνίας συνειδητοποιεί ότι η ευημερία δεν μπορεί πλέον να ταυτίζεται με το εισόδημα και με την δυνατότητα του πολίτη να αγοράζει υπηρεσίες και αγαθά που έχουν στο μεταξύ καταστραφεί ή έχουν γίνει πολύ ακριβά εμπορεύματα (πχ υγεία, καθαρός αέρας, παιδεία, ξεκούραση-αναψυχή, πολιτισμός, βιώσιμη κινητικότητα).

Εμείς θέτουμε σε συζήτηση, λοιπόν, μια νέα στρατηγική, να ζουν οι άνθρωποι, όλοι οι άνθρωποι, καλύτερα μέσω της εξασφάλισης – συμπληρωματικά με ένα αξιοπρεπές εγγυημένο εισόδημα για όλους - νέων, καινοτόμων, αποτελεσματικών «κοινωνικών και περιβαλλοντικών υποδομών», δομών αλληλεγγύης και κοινωνικής συνοχής.

Τέλος, ας μην μπερδεύουμε τις προτάσεις για διάλογο με κινήσεις που διευκολύνουν την ανάληψη κάποιας καρέκλας. Με αφορμή τον διάλογο (!) μπορεί να ανοίξει η όρεξη για μεταγραφές και προσχωρήσει. Επίσης, κίνητρο για τον «διάλογο» μπορεί να είναι η φιλοδοξία για μια προσωπική ή μικρο-ομαδική «τακτοποίηση». Ο μανδύας «ιδεολογικής-πολιτικής συμφωνίας» έρχεται μετά να δικαιολογήσει – καλύψει την μετακίνηση. Ξέρουμε και ακούμε πολλά σχετικά. Εμάς τουλάχιστον δεν μας ενδιαφέρει «διάλογος» σε τέτοια βάση.