Image result for chernobyl victims photos
 
Πώς μπορείς να ξεχάσεις μία από τις χειρότερες μέχρι σήμερα πυρηνικές καταστροφές;
26 Απριλίου 1986. Έκρηξη στον 4ο πυρηνικό αντιδραστήρα στο Τσερνομπίλ.
Φωτογραφία του Νικος Χρυσόγελος.
 
Το ραδιενεργό νέφος που ελευθερώθηκε στην ατμόσφαιρα θα ταξιδέψει πολλές φορές πάνω από τον πλανήτη, ενώ με το fall out ραδιενεργά στοιχεία θα επιβαρύνουν πολλές περιοχές, εδάφη, νερά και την τροφική αλυσίδα.
Φωτογραφία του Νικος Χρυσόγελος.
 
Είχαν προηγηθεί πολλά μικρότερα ή και μεγάλα πυρηνικά "ατυχήματα" (ένα από τα πιο σοβαρά ήταν αυτό στο Three Mile Island (HΠΑ),
Φωτογραφία του Νικος Χρυσόγελος.
 
ενώ θα ακολουθήσει η μεγάλη πυρηνική καταστροφή στην Fukusima της Ιαπωνίας, καταρρίπτοντας το μύθο ότι υπάρχει ασφαλής πυρηνική ενέργεια.
 
Φωτογραφία του Νικος Χρυσόγελος.
Επισκέφθηκα προσωπικά κάποιες περιοχές στο Μινσκ της Λευκορωσίας και είδα από κοντά τα "παιδιά του Τσερνομπίλ" (θύματα όχι μόνο της πυρηνικής καταστροφής αλλά και της εγκληματικής στάσης του καθεστώτος που απέκρυψε για μέρες τον κίνδυνο),
Image result for chernobyl victims photos
 
αλλά και τα τεράστια συγκροτήματα με τους εκτοπισμένους πρόσφυγες από τις περιοχές με πολύ υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας (η Λευκορωσία δέχθηκε μια μεγάλη ραδιενεργή επιβάρυνση παρά το γεγονός ότι ο αντιδραστήρας βρίσκονταν στην Ουκρανία).
 
Είχα, επίσης, την τιμή να γνωρίσω αξιοθαύμαστους ανθρώπους που συλλαμβάνονταν και διώκονταν στη Λευκορωσία, στην Ουκρανία και στη Ρωσία γιατί τολμούσαν να μιλήσουν για την πυρηνική καταστροφή και τις επιπτώσεις στην υγεία από την έκθεση στα υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας.
Image result for chernobyl victims photos
 
Τα θύματα από την "ειρηνική" και πολεμική χρήση της πυρηνικής ενέργειας εκατοντάδες χιλιάδες (έκθεση στην ραδιενέργεια, πυρηνικές δοκιμές με χιλιάδες ανθρώπους πραγματικά πειραματόζωα στην έκθεση στην ραδιενέργεια, στρατιώτες και πολίτες που εξαναγκάστηκαν να συμμετάσχουν στην προσπάθεια να ελεγχθεί η έκλυση ραδιενέργειας, θύματα ατομικών βομβών στη Χιροσίμα και στο Ναγκασάκι ή στα πεδία δοκιμών των πυρηνικών δυνάμεων).
 
Δείτε τα 10 πιο σοβαρά πυρηνικά "ατυχήματα" που ευθύνονται για την απώλεια πολλών χιλιάδων ζωών
 
Ο κίνδυνος παραμένει μέχρι να καταστραφεί και το τελευταίο πυρηνικό όπλο, να κλείσει και να εξουδετερωθεί και ο τελευταίος πυρηνικός αντιδραστήρας, να αντιμετωπιστούν τα ραδιενεργά απόβλητα.
 
Nuclear energy? No, thanks

nukefreenow 620x310

Η εξουσία είναι ο καθρέπτης που δείχνει την πραγματική εικόνα των κομμάτων αλλά και των πολιτικών, όχι αυτή που θέλουν να προβάλλουν επικοινωνιακά. Δεν είναι αλήθεια ότι όσοι κι όσες αναλαμβάνουν θέσεις υπευθυνότητας θα διαφθαρούν ή θα αλλάξουν απόψεις ριζικά. Είναι μια δικαιολογία για όσους κι όσες δεν έχουν το σθένος και τις αξίες να είναι αυτό που θα έπρεπε να είναι οι πολιτικοί: συνεπείς με όσα ισχυρίζονται ως λόγους για να τους ψηφίσουν οι πολίτες, να έχουν την εντιμότητα να πουν κάναμε λάθος.

Προφανώς η συμμετοχή σε μια κυβερνητική ή άλλη πλειοψηφία σε θεσμούς που έχουν την εξουσία να λαμβάνουν αποφάσεις έχει πάντα το στοιχεία του συμβιβασμού, ο συμβιβασμός είναι μέσα στην πραγματική ζωή. Είναι αποδεκτός όταν δεν ανατρέπει πλήρως αξίες, θέσεις, αρχές, πολιτικές που έχει ένας φορέας, ένα κόμμα και ένα πρόσωπο.

Συχνά όμως βλέπουμε πολιτικούς και κόμματα να υιοθετούν απόψεις που είναι στον αντίποδα των όσων διακήρυσσαν τόσα χρόνια και υποτίθεται ήταν στον πυρήνα των αξιών τους. Είναι τέτοιο παράδειγμα είναι το θέμα των πυρηνικών όπλων. Υποτiθεται η αριστερά σε όλες τις εκδοχές της ήταν πάντα υπέρ του πυρηνικού αφοπλισμού κι αντλούσε δύναμη από τα κινήματα ειρήνης και πυρηνικού αφοπλισμού. Πρωτοστατούσε στην δημιουργία "ζωνών ελεύθερων από πυρηνικά όπλα" είτε αυτό ήταν πραγματικό είτε ήταν συμβολικό. Πόσα δημοτικά συμβούλιο υπό την πίεση της αριστεράς δεν ανακήρυξαν στο παρελθόν τις περιοχές τους ως αποπυρηνικοποιημένες ζώνες.

Και τώρα έρχεται η κυβέρνηση της αριστεράς, υποτίθεται. (με τη συμμετοχή ολίγον Οικολόγων Πράσινων (!) και ΑΝΕΛ) και καταψηφίζει στον ΟΗΕ την πρτόταση για δεσμευτική νομοθετική συμφωνία για κατάργηση των πυρηνικών όπλων, που ήταν η κατάληξη μιας παγκόσμιας κινητοποίησης χιλιάδων κινημάτων και ενός συνόλου χωρών. Και αυτό ΔΕΝ γίνεται κεντρικό πολιτικό θέμα, οι "αριστεροί" του ΣΥΡΙΖΑ δεν βγαίνουν να κράξουν την κυβέρνησή τους, οι "οικολόγοι-πράσινοι" δεν βγαίνουν στα κάγκελα που ο "υπουργός" τους συμμετέχει σε μια κυβέρνηση που καταψηφίζει έναν από τους λόγους που οδήγησαν στην δημιουργία των πράσινων κινημάτων και κομμάτων.  Αλλά και το Ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα έχει μεγάλη ευθύνη που ακόμα έχει στους κόλπους του ένα "κόμμα" που έρχεται σε πλήρη αντίθεση και ευτελίζει τις πράσινες πολιτικές.

Η απόλυτη εξαθλίωση στην πολιτική, η ανάδειξη ενός μοντέλου "πολιτικής" που αφορά μόνο στο βόλεμα και στην καρέκλα...

Νίκος Χρυσόγελος

Με έκπληξη οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ διαπίστωσαν ότι η ελληνική κυβέρνηση  καταψήφισε στην Πρώτη Επιτροπή της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ που σχετίζεται με θέματα αφοπλισμού και διεθνούς ασφάλειας την πρόταση για έναρξη διαλόγου που θα οδηγήσει σε δεσμευτική συμφωνία για κατάργηση των πυρηνικών όπλων. Καλούμε στη δημιουργία ανεξάρτητων κινήσεων πολιτών που θα στηρίξουν στη χώρα μας την διαδικασία που ξεκινάει σε πλανητικό επίπεδο για την νομοθετική δεσμευτική συμφωνία κατάργησης των πυρηνικών όπλων. 

Το σημαντικό αυτό θέμα συζητήθηκε στις 27.10.2016. Το ψήφισμα αποφασίζει τη σύγκλιση μιας συνδιάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών τον Μάρτιο του 2017, ανοικτή σε όλα τα κράτη μέλη, με στόχο να ξεκινήσει η διαπραγμάτευση για ένα νομοθετικά δεσμευτικό εργαλείο για την απαγόρευση των πυρηνικών όπλων, που θα οδηγήσει στον οριστικό περιορισμό τους. Οι διαπραγματεύσεις, ορίζει το ψήφισμα, θα συνεχιστούν τον Ιούνιο και τον Ιούλιο 2017.

cvzrqk1waacyppw

Η κινητοποίηση της κοινωνίας των πολιτών για την κατάργηση των πυρηνικών όπλων

Τελικά 123 χώρες ψήφισαν υπέρ του ψηφίσματος, 38 εναντίον και 16 απείχαν. Η σημαντική αυτή απόφαση ήταν αποτέλεσμα μιας μεγάλης καμπάνιας που ξεκίνησε τα τελευταία χρόνια από την κοινωνία των πολιτών και υποστηρίχθηκε στη συνέχεια από κάποιες χώρες. Ενεργό ρόλο έπαιξε η Διεθνής Καμπάνια για την Κατάργηση των Πυρηνικών Όπλων (International Campaign to Abolish Nuclear Weapons-ICAN), μια ευρεία συμμαχία 400 οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών ενεργή σε 95 χώρες, η οποία και χαιρέτησε την απόφαση αυτή ως το πρώτο βήμα προς τον πυρηνικό αφοπλισμό.  Πολλές οργανώσεις καθώς και επιζώντες από πυρηνικές δοκιμές και Χιροσίμα-Ναγκασάκι εργάστηκαν για την προώθηση αυτού του ψηφίσματος τα τελευταία 3 χρόνια.

cv084t-vyaanofx

Οι χώρες που πρωτοστάτησαν στην υποβολή του ψηφίσματος είναι: Αυστρία, Βραζιλία, Χιλή, Κόστα Ρίκα, Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, Εκουαδόρ, Ελ Σαλβαδόρ, Γουατεμάλα, Ονδούρα, Ινδονησία, Ιρλανδία, Τζαμάικα, Κένυα, το Λιχτενστάιν, Μαλάουι, Μάλτα, Μεξικό, Ναμίμπια, Νέα Ζηλανδία, Νιγηρία, Παλάου, Παναμάς, Παραγουάη, Περού, Φιλιππίνες, Σαμόα, Νότια Αφρική, Σρι Λάνκα, Σουαζιλάνδη, Ταϊλάνδη.

350px-nwfz-svg

Πυρηνικά όπλα που επαρκούν για την εξαφάνιση της ζωής στον πλανήτη πολλές φορές

Το ψήφισμα καταψήφισαν και οι 9 πυρηνικές δυνάμεις και οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, με τη δικαιολογία ότι για να δεχθούν το ψήφισμα πρέπει να συμφωνούν και οι πυρηνικές δυνάμεις. Όμως, το θέμα των πυρηνικών αφορά όλους τους ανθρώπους και τον πλανήτη συνολικά, δεν μπορεί οι αποφάσεις για αυτό να εξαρτώνται αποκλειστικά από τις διαθέσεις των πυρηνικών δυνάμεων. Σήμερα στον πλανήτη υπάρχουν πάνω από 15.000 πυρηνικά όπλα που μπορούν να εξαφανίσουν την ζωή στη Γη, όχι μόνο μια φορά.

 

Οι ΗΠΑ διαθέτουν περίπου 7000 πυρηνικές κεφαλές, η Ρωσία 7300, η Βρετανία 215, η Γαλλία 300, η Κίνα 260, η Ινδία 100-120, το Πακιστάν 100-130, το Ισραήλ 80 και η Β. Κορέα 10.  Επιπλέον, πυρηνικά όπλα φιλοξενούν στο έδαφος τους 5 χώρες: Γερμανία, Ιταλία, Βέλγιο, Ολλανδία καθώς και η Τουρκία, ενώ 24 χώρες συνολικά συμμετέχουν σε πυρηνικές συμμαχίες.

nuclear_weapons

Μέχρι σήμερα έχουν γίνει πάνω από 2000 πυρηνικές δοκιμές που είχαν σημαντικές επιπτώσεις στην υγεία εκατομμυρίων ανθρώπων και στο περιβάλλον.

rael_nuclear_use_locations_world_map

Η κατάργηση των πυρηνικών όπλων δεν είναι θέμα που αφορά μόνο τις πυρηνικές δυνάμεις

Το ψήφισμα καταλήγει στην οργάνωση μιας συνδιάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών μέσα στο 2107 με θέμα την διαπραγμάτευση ενός νομοθετικά δεσμευτικού εργαλείου για την απαγόρευση των πυρηνικών όπλων, που θα οδηγήσει στον οριστικό περιορισμό τους. Προσκαλεί όλα τα Κράτη Μέλη του ΟΗΕ να συμμετάσχουν. Στην διαβούλευση θα συμμετάσχουν, επίσης, διεθνείς οργανώσεις και εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών. Ένα από τα σημεία σύγκρουσης αφορούσε το θέμα αυτό ακριβώς το ζήτημα, δηλαδή ποιος τελικά αποφασίζει για τα πυρηνικά. Η μέχρι τώρα κυρίαρχη πολιτική είναι ότι για αυτά αποφασίζουν οι πυρηνικές δυνάμεις, ενώ με την απόφαση αυτή για το θέμα των πυρηνικών αποφασίζουν και οι χώρες που δεν διαθέτουν πυρηνικά αλλά έχει ρόλο και η κοινωνία των πολιτών.

Το σχετικό ψήφισμα του Ευρωκοινοβουλίου για την κατάργηση των πυρηνικών όπλων

Λίγες ώρες πριν την ιστορική απόφαση στον ΟΗΕ, το Ευρωκοινοβούλιο ψήφισε με πλειοψηφία με 415 υπέρ, 124 κατά και 74 αποχές μια απόφαση που στήριζε ξεκάθαρα τις διαδικασίες στον ΟΗΕ και καλεί:

- τα κράτη μέλη της ΕΕ να υποστηρίξουν τη σύγκληση μιας τέτοιας διάσκεψης το 2017 και να συμμετάσχουν εποικοδομητικά στις εργασίες της,

- την Αντιπρόεδρο της Επιτροπής / Ύπατη Εκπρόσωπο της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Federica Mogherini, και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης να συμβάλουν εποικοδομητικά στις διεργασίες για τη διαπραγματευτική διάσκεψη του 2017·

Ενώ υπογραμμίζει ότι μια καθολική, διεθνώς και αποτελεσματικά επαληθεύσιμη συνθήκη για την απαγόρευση των δοκιμών αποτελεί τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο για την απαγόρευση των πυρηνικών εκρήξεων στο πλαίσιο δοκιμών πυρηνικών όπλων, καθώς και κάθε άλλης πυρηνικής έκρηξης·

Το ψήφισμα είχαν υποβάλλει από κοινού ευρωβουλευτές των Πράσινων, των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών, των Φιλελευθέρων και του Λαϊκού Κόμματος, παρά το γεγονός ότι οι κυβερνήσεις στις χώρες τους είχαν άλλη πολιτική και στον ΟΗΕ δεν υποστήριξαν το ψήφισμα.

Είναι χαρακτηριστική η δήλωση της εκτελεστικής διευθύντριας της Διεθνούς Καμπάνιας για την Κατάργηση των Πυρηνικών Όπλων (ICAN), Beatrice Fihn: “Είναι υποκριτικό η πλειοψηφία των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων να ισχυρίζεται ότι αναζητεί ένα κόσμο χωρίς πυρηνικά όπλα ενώ εργάζεται σκληρά για να διατηρήσει το νομικό καθεστώς προστασίας των πυρηνικών όπλων και για να στηρίξει τις πυρηνικές συμμαχίες.  Τα πυρηνικά όπλα είναι όπλα μαζικής καταστροφής, απάνθρωπα και πλήττουν αδιακρίτως και δεν υπάρχει θέση για αυτά σε μια Ευρώπη που δεσμεύεται να αναβαθμίσει την ανθρωπιστική νομοθεσία και τις αξίες.

Άλλη μια ακατανόητη επιλογή της ελληνικής κυβέρνησης ενάντια  στη δουλειά κινημάτων ειρήνης και πυρηνικού αφοπλισμού

Δυστυχώς, η ελληνική κυβέρνηση δεν κατάφερε να εκπροσωπήσει την ελληνική κοινωνία, που στο σύνολό της σχεδόν τάσσεται υπέρ της κατάργησης των πυρηνικών όπλων, στον ΟΗΕ. Αλλά και στο  Ευρωκοινοβούλιο ο ΣΥΡΙΖΑ απείχε στη σχετική ψηφοφορία, ενώ το ΚΚΕ καταψήφισε το σχετικό ψήφισμα!

liquid1

Το άρθρο μου αυτό δημοσιεύθηκε στην Athens Voice στις 29/4/2016

30 χρόνια από το Τσέρνομπιλ

Η επικίνδυνη πυρηνική διαδρομή και μια προσωπική ιστορία

 

 

 

Τα επικίνδυνα πυρηνικά όπλα ακόμα και σε περιόδους ειρήνης

Εκατομμύρια άνθρωποι, στρατιώτες, άμαχοι, ιθαγενείς εκτέθηκαν ως πειραματόζωα στα «πειράματα» που οργάνωναν, για πολλά χρόνια, οι στρατιωτικοί και οι κυβερνήσεις από διαφορετικές χώρες με σκοπό να «δοκιμάσουν» τις συνέπειες της έκθεσης ανθρώπων στη ραδιενέργεια από πυρηνικές εκρήξεις. Αμερικανοί, Γάλλοι, Σοβιετικοί, Βρετανοί δεν δίστασαν να εκθέσουν τους δικούς τους στρατιώτες (αλλά και αθώους πολίτες άλλων χωρών) σε κύματα ραδιενέργειας από δοκιμές πυρηνικών όπλων. Δεν τους έφταναν τα θύματα από τη Χιροσίμα και το Ναγκασάκι.

Τεράστια προβλήματα προκάλεσαν και οι πυρηνικές δοκιμές που έγιναν στην ατμόσφαιρα. Τελικά οι υψηλές τιμές ραδιενέργειας στην ατμόσφαιρα ως συνέπεια των δοκιμών αυτών, το fall out καθώς και οι αντιπυρηνικές κινητοποιήσεις ανάγκασαν τις μεγάλες δυνάμεις να σταματήσουν τις δοκιμές στην ατμόσφαιρα. Όμως, οι συνέπειες θα κρατήσουν ακόμα πολλά χρόνια, ενώ δεν θα μάθουμε πόσα ήταν τα αθώα θύματα από αυτές τις εγκληματικές ενέργειες.

Όσοι ακολουθούσαν πιστά τη σοβιετική αυτοκρατορία καλλιέργησαν άλλον ένα μύθο. Τα σοβιετικά πυρηνικά όπλα ήταν εργαλεία ειρήνης, κανένα πρόβλημα με αυτά. Μόνο οι δυτικοί πύραυλοι Πέρσινγκ και Κρουζ ήταν επικίνδυνα όπλα, οι σοβιετικοί SS300 ήταν κάτι σαν τους αγγέλους επί γης…

Η εξίσου επικίνδυνη «ειρηνική» πυρηνική ενέργεια

Παράλληλα με την ανάπτυξη των πυρηνικών όπλων διαδόθηκε ο μύθος της... ασφαλούς (δήθεν ειρηνικής) πυρηνικής ενέργειας για παραγωγή ηλεκτρισμού. Ανατολή και Δύση υπόσχονταν απεριόριστη κι ασφαλή ενέργεια από πυρηνικές εγκαταστάσεις που θα οδηγούσαν σε έκρηξη ανάπτυξης κι ευημερίας. Μας έλεγαν ότι ένα πυρηνικό ατύχημα συμβαίνει μια φορά στα 10.000 χρόνια. Ότι το να κυκλοφορεί κάποιος με αυτοκίνητο είναι πιο επικίνδυνο από την πυρηνική ενέργεια. Μάλιστα οι Σοβιετικοί και όσοι αριστεροί την ακολουθούσαν πιστά «ανακάλυψαν» ότι εκεί η πυρηνική ενέργεια ήταν απόλυτα ασφαλής (μόνο στον καπιταλισμό ήταν επικίνδυνη!).

Γελοίοι. Πολλά σοβαρά πυρηνικά ατυχήματα και διαρροές συνέβησαν πριν (ΗΠΑ, Βρετανία, ΕΣΣΔ κ.ά.) και μετά το Τσέρνομπιλ (με πιο σοβαρό αυτό στη Φουκουσίμα της Ιαπωνίας το 2013).

Chernobyl burning-aerial view of core

Εκείνη η 26η Απριλίου, το έτος 1986, στο Τσέρνομπιλ

Ένα πείραμα, με τον πυρηνικό αντιδραστήρα σε λειτουργία, οδήγησε σε καταστροφή. Η πυρηνική έκρηξη στο Τσέρνομπιλ είχε πολλές επιπτώσεις. Το ραδιενεργό νέφος ταξίδευε πάνω από την Ευρώπη και τον πλανήτη αλλά οι Σοβιετικοί διέψευδαν ότι κάτι συνέβη. Μόνο μετά από μέρες ενημέρωσαν τον πληθυσμό και τη διεθνή κοινή γνώμη. Πάνω από 130.000 στρατιώτες και πολίτες υποχρεώθηκαν να δουλέψουν χωρίς στοιχειώδη μέτρα προστασίας για να σκεπάσουν πρόχειρα με τσιμέντο και χώμα τον πυρηνικό αντιδραστήρα που είχε «ανοίξει» και ελευθέρωνε σημαντικές ποσότητες ραδιενέργειας στην ατμόσφαιρα. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες αναγκάστηκαν τελικά να εγκαταλείψουν περιοχές της Ουκρανίας αλλά και της Λευκορωσίας λόγω σημαντικής επιβάρυνσης από τη ραδιενέργεια. Ακόμα και σήμερα ορισμένες περιοχές είναι απαγορευμένες.

Χιλιάδες άνθρωποι εκτέθηκαν σε υψηλά ποσοστά ραδιενέργειας από το Τσέρνομπιλ, εργαζόμενοι για να σταματήσουν τη διαρροή ραδιενεργού υλικού χωρίς στοιχειώδη μέτρα προφύλαξης είτε εξαιτίας του fall out από το ραδιενεργό νέφος (που ταξίδεψε 7 φορές πάνω από τον πλανήτη) είτε μέσω της επιμόλυνσης της τροφικής αλυσίδας. 

Και μετά, η Φουκουσίμα

Και μετά ήρθε η πυρηνική καταστροφή στη Φουκουσίμα. Κατέρρευσε, μαζί με τα πυρηνικά εργοστάσια, ο μύθος ότι η ιαπωνική πυρηνική τεχνολογία είναι «απόλυτα ασφαλής» (για να αποδειχτεί εκ των υστέρων ότι είχαν αποκρύψει πολλά σοβαρά πυρηνικά ατυχήματα στην Ιαπωνία για να μην γκρεμιστεί αυτός ο …ισχυρισμός).

Επικίνδυνη πάντα η πυρηνική ενέργεια

Η πυρηνική ενέργεια, όμως, συνεχίζει να μας απειλεί. Ορισμένα ραδιενεργά στοιχεία έκαναν ήδη τη ζημιά τους (π.χ. επιπτώσεις στο θυρεοειδή από το ραδιενεργό ιώδιο) ή συνεχίζουν να κάνουν ζημιά λόγω μεγάλου χρόνου ημι-ζωής (όπως το ραδιενεργό καίσιο). Οι επιπτώσεις πάντως θα συνεχίζονται για τουλάχιστον 60 χρόνια μετά το ατύχημα.

Κινδυνεύουμε, όμως, σοβαρά και από πολλές άλλες πυρηνικές μονάδες. Ακόμα λειτουργούν εκατοντάδες, μερικές εξαιρετικά επικίνδυνες, παρά το γεγονός ότι έχουν κλείσει κάποιες. Πρόσφατα, αποκαλύφθηκε ότι ένα σοβαρό ατύχημα συνέβη το 2014 στο πυρηνικό εργοστάσιο στο Fessenheim της Γαλλίας αλλά οι αρχές το απέκρυψαν. Μέσα στο 2016 έχουν συμβεί 3 νέα σοβαρά προβλήματα σε πυρηνικές εγκαταστάσεις της Γαλλίας. Και στο Βέλγιο αποκαλύφθηκε ότι απέκρυψαν σοβαρά προβλήματα στα πυρηνικά εργοστάσιά τους, τα οποία αναγκάστηκαν να κλείσουν για κάποιο διάστημα.

Πρόσφατα μάθαμε ότι οι φανατικοί του Ισλαμικού Κράτους σχεδίαζαν και σχεδιάζουν επίθεση σε πυρηνικά εργοστάσια (μάλιστα η δολοφονία ενός στελέχους της πυρηνικής βιομηχανίας στο Βέλγιο συνδέεται, φαίνεται, με αυτά τα σχέδια). «Ονειρεύονται» να μας κάνουν να ζήσουμε άλλο έναν πυρηνικό εφιάλτη.

Η δική μου εμπειρία από το Τσέρνομπιλ και τα αντιπυρηνικά κινήματα

Άκουσα πρόσφατα μια προσωπική συνέντευξη της Rebecca Harms, συμπροέδρου των Πράσινων στο Ευρωκοινοβούλιο – είναι φίλη αλλά κυρίως μια ιστορική φυσιογνωμία του αντιπυρηνικού κινήματος. Έχω συζητήσει μαζί της πολλές φορές για το πώς (η Rebecca) έγινε αντιπυρηνική διαδηλώτρια, προσπαθώντας να σταματήσει τα πυρηνικά σχέδια στην περιοχή της, αντί να γίνει κηπουρός όπως σχεδίαζε, πώς ασχολήθηκε με την πολιτική και πότε μπήκε στο κοινοβούλιο. Την έζησα, όσο ήμουν στο ευρωκοινοβούλιο, να τρέχει σε αντιπυρηνικές διαδηλώσεις, να επισκέπτεται τη Φουκουσίμα και την Ιαπωνία, να οργανώνει εκδηλώσεις για την πυρηνική ενέργεια μέσα στο ευρωκοινοβούλιο. Χαίρομαι που είμαστε φίλοι, χαίρομαι που γνώρισα από μικρός κι άλλες σημαντικές προσωπικότητες του αντιπυρηνικού αλλά και του πράσινου κινήματος, μεταξύ άλλων την Πέτρα Κέλλυ, από τα ιδρυτικά στελέχη των Γερμανών Πράσινων. Χάρη στους αγώνες εκατομμυρίων ανθρώπων αλλά και χάρη σε σημαντικές προσωπικότητες, η πυρηνική βιομηχανία κλονίζεται και πέφτει.

Βρέθηκα και εγώ σε μερικές από τις ευρωπαϊκές αντιπυρηνικές κινητοποιήσεις ήδη από τα φοιτητικά μου χρόνια. Πρώτα στην Ελλάδα (ενάντια στην προσπάθεια να κατασκευαστεί πυρηνικό εργοστάσια στην Κάρυστο), αλλά αργότερα και στη Γαλλία και στη Γερμανία, ενώ συμμετείχα σε καμπάνιες για να κλείσει το πυρηνικό εργοστάσιο στο Κοζλοντούι ή να μην γίνει πυρηνικό εργοστάσιο στο Ακούγιου στην Τουρκία. Στα αντιπυρηνικά κινήματα συναντήθηκαν άνθρωποι από διαφορετικές χώρες και διαφορετικούς (πολιτικούς-κοινωνικούς χώρους) αλλά μεγάλο μέρος από αυτούς στράφηκε προς τους πράσινους.

Οι πιο συγκλονιστικές –για εμένα– εικόνες ήταν από τα «παιδιά του Τσέρνομπιλ». Παιδιά-θύματα του Τσέρνομπιλ – κυρίως από τη Λευκορωσία και την Ουκρανία. Η έκθεσή τους στη ραδιενέργεια είχε ως αποτέλεσμα να καταστραφεί το ανοσοποιητικό τους σύστημα.

Έζησα από κοντά την τραγωδία χιλιάδων ανθρώπων που αναγκάστηκαν να γίνουν πρόσφυγες στην ίδια τη χώρα τους, τη Λευκορωσία, εγκαταλείποντας τις περιοχές με υψηλή ραδιενέργεια, για να εγκατασταθούν σε πολυκατοικίες-γκέτο στο Μινσκ. Βρέθηκα εκεί, στο Μινσκ, στην επέτειο των 10 χρόνων από το Τσέρνομπιλ, και έζησα από κοντά τι σημαίνει τρομοκρατία από ένα καθεστώς, όπως αυτό της Λευκορωσίας που απαγόρευε στους πολίτες του να αναφέρονται στα προβλήματα από το Τσέρνομπιλ ή να προσπαθούν να βοηθήσουν τα θύματα. 10 χρόνια μετά οδηγούνταν στη φυλακή όσοι τολμούσαν να ασκήσουν κριτική για την εγκατάλειψη των θυμάτων του Τσέρνομπιλ ή όσοι προσπαθούσαν να βοηθήσουν τα παιδιά-θύματα του Τσέρνομπιλ.

Θυμάμαι ακόμα τα κλάματα των νέων από τη Λευκορωσία, όταν έπρεπε να αφήσουν τον «παράδεισο» και να επιστρέψουν στην κόλαση μετά από μια διεθνή συνάντηση που είχαμε οργανώσει στην Κρήτη το 1998 για τις επιπτώσεις της πυρηνικής ενέργειας στην υγεία.

chernobyl 001

Πώς έζησα την πυρηνική καταστροφή

26 Απριλίου 1986. Ήμουν τότε στη Σπάρτη. Ήταν λίγες μέρες πριν το Πάσχα. Όλοι ετοιμάζονταν για το αρνί και τις πασχαλινές γιορτές. Κάπου μεταξύ των τελευταίων ειδήσεων, την προσοχή μου τράβηξε μια ανταπόκριση: «ραδιενεργό νέφος εντοπίστηκε από τις σκανδιναβικές υπηρεσίες ατομικής ενέργειας», που κατηγορούσαν τις σοβιετικές αρχές για απόκρυψη πολύ σοβαρού πυρηνικού ατυχήματος. Ο δημοσιογράφος διαβεβαίωνε ότι οι σοβιετικές αρχές διέψευσαν κατηγορηματικά την πιθανότητα διαρροής ραδιενέργειας και απέδωσαν το θέμα σε «σκευωρία του καπιταλισμού».

Ανησύχησα αμέσως. Πήρα μερικά τηλέφωνα και ενημέρωσα φίλους, «Κάτι σοβαρό είχε συμβεί». Με κορόιδεψαν. «Άσε μας ήσυχους». «Μα πρέπει να ενημερώσετε, να κινητοποιηθούν οι πολίτες. Θα έρθει και σε εμάς το ραδιενεργό νέφος, είναι θέμα ημερών». Τίποτα. Πλήρης σιωπή και από τις αρχές. Τις επόμενες μέρες βρέχει, ραδιενεργά στοιχεία θα πέσουν μαζί με τη βροχή σε κάποιες περιοχές. Αμέριμνοι οι πολίτες θα φάνε τη βροχή (μαζί με το αρνάκι) και θα τριγυρνάνε στην εξοχή. Σιωπή από τις αρχές. Αλλά και όταν άρχισαν να κινητοποιούνται ήταν για να διαβεβαιώσουν ότι δεν κινδυνεύαμε, ότι είχαν ληφθεί όλα τα μέτρα… Αποσπασματικές και εκ των υστέρων προειδοποιήσεις ανάκατες με παραπλανητικές πληροφορίες.

Ξαφνικά αρχίζουν οι έφοδοι στα σούπερ μάρκετ. Και η προσπάθεια των Κνιτών να πείσουν ότι όλα ήταν μια σκευωρία της καπιταλιστικής δύσης. Επιδεικτικά έτρωγαν μαρούλια και φράουλες, έπιναν γάλα για να αποδείξουν ότι δεν κινδυνεύουμε από κανένα ραδιενεργό νέφος, πολύ περισσότερο αν είναι από σοβιετικό πυρηνικό εργοστάσιο. Αδιαφορούσαν επιδεικτικά για τις προειδοποιήσεις ότι μπορεί να κινδύνευαν λόγω υψηλών τιμών ραδιενέργειας που εντοπίζονταν σε κάποια είδη. Μόλις άκουγαν για κάποιο τρόφιμο που μπορεί να είχε ραδιενεργή επιβάρυνση έσπευδαν να το καταναλώσουν. Καημένοι Κνίτες…

Οι μέρες, οι μήνες πέρασαν. Ελάχιστα έγιναν για να έχουμε μια πλήρη εικόνα για τις συνέπειες.

Το πυρηνικό λόμπυ ήθελε να ξεχαστεί το Τσέρνομπιλ, τα έριξε όλα στη Σοβιετική Ένωση. Τα δυτικά πυρηνικά ήταν… ασφαλή. Και το μεγαλύτερο καμάρι ήταν τα ιαπωνικά και τα γαλλικά. Όταν πια ξεθάρρεψαν, άρχισαν να πλασάρουν την πυρηνική ενέργεια ως τη λύση για την… κλιματική αλλαγή. Και μετά, ήρθε ο σεισμός και το τσουνάμι στη Φουκουσίμα και τα κατέστρεψε όλα.

Τώρα η Γαλλία διεκδικεί κάπου 10 δις από τη Γερμανία ως αποζημίωση για διαφυγόντα… κέρδη επειδή έχει αποφασίσει οριστικά να κλείσει ΟΛΑ τα πυρηνικά της εργοστάσια μέχρι το 2022.

Ως ευρωβουλευτής, κατέθεσα μερικές ερωτήσεις για πυρηνικά θέματα αλλά η Κομισιόν απέφευγε να απαντήσει. Πρόσφατα παρουσίασε μια εξωπραγματική έκθεση για το μέλλον της πυρηνικής βιομηχανίας στην ΕΕ. Λες και δεν έχει συμβεί τίποτα! Μάλιστα δέχτηκε ως συμβατή με την πολιτική της περί αποφυγής κρατικών ενισχύσεων στην ενέργεια τη χρηματοδότηση της βρετανικής κυβέρνησης προς τη Γαλλία για να κατασκευάσει η πυρηνική της βιομηχανία μια νέα μονάδα στη Βρετανία.

Όχι, ευχαριστώ. Εμείς πάντως δεν ξεχνάμε, υπάρχει σοβαρός λόγος: «Nuclear energy? No thanks, we have renewable energy».