The Treaties of Rome sixty years on

Moving Forward with Europe!

The liberal democracy crisis and the future of the EU

 

"Πώς θα προχωρήσει η Ευρώπη μπροστά" ήταν το θέμα ενός διημέρου συνεδρίου που διοργάνωσε το γερμανικό πράσινο ινστιτούτο Heinrich Boell, στο Βερολίνο, το διήμερο 20 και 21 Μαρτίου. Συμμετείχα ως προσκεκλημένος ομιλητής στην μία από τις 4 ενότητες, αυτή για "Ευρωπαϊκή Ενεργειακή πολιτική" και ως σύνεδρος στην ευρύτερη πολιτική συζήτηση για την Ευρώπη.

 

Ευρύς και ενδιαφέρον ο πολιτικός διάλογος για τα γενικότερα θέματα της ευρωπαϊκής ενοποίησης όσο και τα επιμέρους θέματα που συζητήθηκαν στα 4  εργαστήρια (ενέργεια, κοινωνική πολιτική, προσφυγικό και άμυνα - ασφάλεια). Τα συμπεράσματα των 4 θεματικών συνεδριάσεων παρουσιάστηκαν στην ολομέλεια στο τέλος της δεύτερης ημέρας.

 

 

Ο RalfFücks, πρόεδρος του HeinrichBöllFoundation, Berlinκαι η LucileSchmid, πρόεδρος του GreenEuropeanFoundation, Parisάνοιξαν τις εργασίες του διημέρου περιγράφοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρωπαϊκή Ένωση αλλά και η Ευρώπη γενικότερα. Ένα πλήθος ακαδημαϊκών, πολιτικών, πράσινων βουλευτών κι ευρωβουλευτών, ακτιβιστών, εκπροσώπων ιδρυμάτων κι οργανώσεων από διάφορες χώρες συμμετείχαν στην ενδιαφέρουσα αυτή διοργάνωση.

 

"Προκλητική" η άποψη ενός αμερικανού καθηγητή πανεπιστημίου: «Η Ευρώπη έχει πετύχει πολύ περισσότερα από όσα εσείς οι Ευρωπαίοι βλέπετε» (Andrew Moravcsik, Professor of Politics and International Affairs, Princeton University, USA). Αλλά και απαισιοδοξία από άλλον ομιλητή (Jan Zielonka, Professor of European Politics, St Antony’s College, University of Oxford, Oxford): "Δεν μιλάμε μόνο για κρίση, αλλά για αμφισβήτηση του ίδιου του δημοκρατικού φιλελεύθερου αξιακού μοντέλου στην Ευρώπη" που οδηγεί στο Brexitκαι στην άνοδο της ακροδεξιάς, που εκφράζεται επίσης με τον θαυμασμό που δείχνουν πολλοί πολίτες προς πολιτικούς που εκπροσωπούν πλήρως αντιδημοκρατικά μοντέλα  (πχ Λεπέν, Πούτιν). Ενδιαφέρουσα η παρουσίαση (Alexander Freiherr Knigge, Lawyer and Co-Initiator, Pulse of Europe, Berlin) των μαζικών κινητοποιήσεων των πολιτών από τα κάτω σε δεκάδες πόλεις, στο πλαίσιο της έκφρασης του "Παλμού της Ευρώπης" όπου οι ίδιοι οι πολίτες υπερασπίζονται «την Ευρώπη τους», παρά τα προβλήματα και τις κρίσεις που αντιμετωπίζει το σημερινό οικοδόμημα. Δυναμική η παρουσία της εκπροσώπου του γυναικείου κινήματος στην Πολωνία (Barbara Nowacka, Politician, Feminist and Founder of Initiative Poland, Warsaw) που δεν επικεντρώνεται μόνο στα θέματα των δικαιωμάτων των γυναικών που απειλούνται σε αυτή τη χώρα.

 

Μεγάλη συζήτηση έγινε γύρω από τις προτάσεις της Κομισιόν και του Γιουνκέρ (τα 5 σενάρια), για το ποια θα μπορούσε να είναι η …6η πρόταση στρατηγικής για να προχωρήσει η Ευρώπη μπροστά, για το ρόλο των κοινοβουλίων και των πολιτών, για το αν χρειάζεται αναθεώρηση των Συνθηκών ή αν οι υπάρχουσες συνθήκες επιτρέπουν ενίσχυση της δημοκρατίας και της κοινωνικής συνοχής στην ΕΕ.  

 

Κοινή θέση των συμμετεχόντων: χρειάζεται αφύπνιση των πολιτών για «να προχωρήσει μπροστά όλη η Ευρώπη με ενιαία ταχύτητα, αλλά κι ευελιξία, όπου χρειάζεται, σε επιμέρους τομείς ή για ομάδες κρατών-μελών», ευελιξία που έτσι κι αλλιώς υπάρχει σήμερα (ζώνη Ευρώ ή Σένγκεν, συμμετοχή ή όχι στο ΝΑΤΟ κα). Η ευελιξία δεν πρέπει, όμως, να οδηγεί σε παραλυσία, δηλαδή σε απουσία κοινών πολιτικών και κυρίως άρνησης ή καθυστέρησης υλοποίησής τους. Κυρίως η ευελιξία πρέπει να αφορά στην ελευθερία που θα πρέπει να έχουν οι κοινωνίες σχετικά με τον τρόπο επίτευξης των κοινών ευρωπαϊκών στόχων, καθώς και την δυνατότητα ορισμένες χώρες να αναλαμβάνουν περισσότερες πρωτοβουλίες και δεσμεύσεις από όσες έχουν συμφωνηθεί σε έναν τομέα ή πολιτική. Για παράδειγμα, ευπρόσδεκτη θα ήταν η ευελιξία στο προσφυγικό αν αυτό σημαίνει ότι ορισμένες χώρες εφαρμόζουν περισσότερα από αυτά που έχουν συμφωνηθεί για την φιλοξενία προσφύγων. Δεν θα έπρεπε, όμως, να είναι αποδεκτή μια «ευελιξία» που επιτρέπει σε ορισμένα κράτη-μέλη να αρνούνται να φιλοξενήσουν πρόσφυγες, κάτι που αποτελεί παραβίαση βασικών ευρωπαϊκών αξιών.     

 

Στην ενότητα Ευρωπαϊκή Ενεργειακή πολιτική συζητήθηκαν ιδιαίτερα τα θέματα της ενεργειακής μετάβασης, της ενεργειακής ανεξαρτησίας και ασφάλειας σε διάφορες περιφέρειες της Ευρώπης, της προσβασιμότητας των πολιτών στην καθαρή και διαθέσιμη ενέργεια, της ανάγκης συνοχής (κι όχι αντίθεσης) των διαφορετικών πολιτικών μεταξύ τους (ενεργειακή, κλιματική, κοινωνική, ερευνητική, βιομηχανική) ώστε να επωφελούνται όλοι και να μην μένουν εκτός μεγάλες κοινωνικές ομάδες. Συζητήθηκε το πώς μπορεί να βοηθηθούν περιοχές και κοινωνικές ομάδες που έχουν συνδεθεί μέχρι τώρα με τα από τα ορυκτά καύσιμα (πετρέλαιο, κάρβουνο, λιγνίτης) ώστε να συμμετάσχουν στην ενεργειακή μετάβαση στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Προφανώς μας απασχόλησε ιδιαίτερα η ενίσχυση του ρόλου των πολιτών μέσω ενεργειακών συνεταιρισμών και «κοινοτικής ενέργειας» στην αλλαγή του ενεργειακού μοντέλου. Αναφέρθηκαν παραδείγματα από την επιρροή των λόμπυ ορυκτών καυσίμων με στόχο την προώθηση συγκεκριμένων ενεργειακών επενδύσεων. Μεγάλη έμφαση δόθηκε και στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας μέσω κοινωνικής και πράσινης καινοτομίας

 

Παρακολουθήστε τα 3 βίντεο με τη συζήτηση την πρώτη ημέρα για την Ευρώπη:

https://www.youtube.com/watch?list=PLQoUnPhwq7czdFLPcf6NLKKVzt8FVeDd5&v=uK-10VuopTQ

https://www.youtube.com/watch?v=R9cI0H0KGsU

https://www.youtube.com/watch?v=bQwUCWiH5gw

 
  
 
Χάινριχ Μπελ (Heinrich Boell) ήταν ένας Γερμανός μαχητικός συγγραφέας, από αντιναζιστική οικογένεια, ένας από τους δημοφιλέστερους Γερμανούς συγγραφείς. Θεωρείται αυτός που εκφράζει πιο άμεσα την μεταπολεμική γερμανική συνείδηση και την κριτική στο γερμανικό ναζιστικό παρελθόν.. Έργα του άρχισαν να δημοσιεύονται από το 1947. Ξεκίνησε να περιγράφει την άθλια ζωή των στρατιωτών κατά την διάρκεια του πολέμου. Στη συνέχεια η κριτική του στράφηκε στις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες της σύγχρονής του Γερμανίας. Μάλιστα συχνά έγραφε σε πρώτο πρόσωπο. Από τα πιο γνωστά του έργα είναι το "Ομαδικό πορτραίτο με μια κυρία", (1971) είναι μια αναπαράσταση της ζωής στην Γερμανία από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι τη δεκαετία του 1970, με καυστική σάτιρα και κοινωνικό προβληματισμό, "Οι απόψεις ενός κλόουν" (1963) καθώς και "Η Χαμένη Τιμή της Κατερίνας Μπλουμ" (1974) που έγινε και ταινία (με λίγο τροποποιημένο τίτλο "Η Χαμένη Τιμή της Καταρίνα Μπλουμ"). To 1972 έλαβε το Νόμπελ Λογοτεχνίας.
    
Φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννησή του (1917-1985) και διοργανώνονται εκδηλώσεις σε διάφορες χώρες, μεταξύ των οποίων είναι και η Ελλάδα.
 
 
Το όνομά του φέρει και το Γερμανικό πολιτικό ινστιτούτο που είναι κοντά στους Γερμανούς Πράσινους. Παράρτημά του υπάρχει και στην Ελλάδα (με έδρα στη Θεσσαλονίκη), που συμβάλλει σημαντικά σε συνεργασία με ελληνικούς φορείς σε θέματα πολιτικής σκέψης, δημοκρατίας, ανθρωπίνων δικαιωμάτων, πράσινης οικονομίας, κοινωνικής οικονομίας, ανανεώσιμων πηγών ενέργειας http://gr.boell.org/el
 
 
  • Έργα του

    • Der Zug war pünktlich (Το τραίνο ήρθε στην ώρα του, 1949)
    • Wanderer, kommst du nach Spa... (Ω ξειν, άγγειλον Λακεδ..., 1950, διήγημα)
    • Nicht nur zur Weinachtszeit (Όχι μόνο τα Χριστούγεννα, 1951, διήγημα)
    • Wo warst du, Adam? (Πού ήσουν, Αδάμ ;, 1951)
    • Und sagte kein einziges Wort (Και δεν πρόφερε ούτε μια λέξη, 1953)
    • Das Brot der frühen Jahre (Το ψωμί των πρώτων χρόνων, 1955)
    • Doktor Murkes gesammeltes Schweigen (Η συλλογή σιωπής του δρα Μούρκε, 1958)
    • Billard um halb zehn (Μπιλιάρδο στις εννιάμιση, 1959)
    • Ansichten eines Clowns (Απόψεις ενός κλόουν, 1963)
    • Die verlorene Ehre der Katharina Blum (Η χαμένη τιμή της Κατερίνας Μπλουμ, 1974)
    • Gruppenbild mit Dame (Ομαδικό πορτραίτο με μια κυρία, 1971)
    • Was soll aus dem Jungen bloß werden? Oder: Irgendwas mit Büchern (Τι θα γίνει το παιδί; ή Κάτι για τα βιβλία, 1981)
    • Frauen vor Flusslandschaft (Γυναίκες σε τοπίο με ποτάμι, 1985)
    • Es wird etwas geschehen (Κάτι θα γίνει, διήγημα)
    • Hauptstadtisches journal (Πρωτευουσιάνικο ημερολόγιο, διήγημα)
    • Der Wegwerfer (Ο απορριμματολόγος, διήγημα)

    Μεταφράσεις στα Ελληνικά

    • Μπιλιάρδο στις εννιάμιση (Εκδόσεις Ζάρβανος, 1972)
    • Απόψεις ενός κλόουν (Εκδόσεις ΦΛΙΠΠΕΡ, 1973)
    • Ομαδικό πορτραίτο με μια κυρία (Εκδόσεις Ζαρβάνος, 1972)
    • Γυναίκες σε τοπίο με ποτάμι (Εκδόσεις Γράμματα, 1987)
    • Όχι μόνο τα Χριστούγεννα - Η συλλογή σιωπής του δρα Μούρκε - Κάτι θα γίνει - Πρωτευουσιάνικο ημερολόγιο - Ο απορριμματολόγος (Εκδόσεις Πατάκης, 1996)

alisida 1 

Δεν υπάρχουν πια μεσσίες που επιλύουν τα προβλήματά μας, χωρίς τους πολίτες. Πρέπει να είμαστε μέρος των αλλαγών που επιδιώκουμε. Γι’ αυτό χρειάζεται να συνεργαστούν δημιουργικές κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις ώστε να διατυπώσουμε μια νέα ανοικτή, πολιτική πρόταση που δεν θα στηρίζεται σε λευκές επιταγές και πολιτικούς – σωτήρες, αλλά στην πολιτική βούληση και συμμετοχή για τη δημιουργία πολιτικών και θεσμών επίλυσης των προβλημάτων. Τα οποία είναι πολύπλοκα, τόσο πολύπλοκα και πολυπαραγοντικά, ώστε να μην αρκεί η βούληση του «κυρίαρχου λαού» ή η εκλογική νίκη ενός κόμματος για να επιλυθούν, πολύ περισσότερο δεν επαρκούν επικοινωνιακοί τακτικισμοί. Απαιτείται μια νέα διαδικασία παραγωγής λύσεων μέσα από ουσιαστικό διάλογο και νέες συνθέσεις.

Ο διάλογος μόνο μεταξύ κομμάτων δεν επαρκεί πλέον έτσι κι αλλιώς - ακόμα αν υπήρχε μια κουλτούρα διαλόγου μεταξύ των κομμάτων - για να αντιμετωπιστούν τα μεγάλα προβλήματα. Απαιτείται ουσιαστικός διάλογος (και ή πρωταρχικά) με τους κοινωνικούς φορείς. Στόχος μας θα πρέπει να είναι μαζί με τους πολίτες - και όχι μόνοι τους οι πολιτικοί για λογαριασμό των πολιτών χωρίς τους ίδιους τους πολίτες - να εργαστούμε για τις πραγματικές λύσεις στα προβλήματα της κοινωνίας. Θα έπρεπε να επενδύουμε τις ελπίδες μας για ένα καλύτερο μέλλον στη νέα γενιά και τους αγώνες της.

Χρειάζεται να κατανοήσουμε ότι η λύση δεν θα έρθει από τους κάθε είδους μεσσίες αλλά από μια επίπονη διαδικασία και μια πολιτική πρόταση που αναγνωρίζει το σημαντικό ρόλο που μπορεί να παίξει στην διαμόρφωση των σύγχρονων πολιτικών μια ισχυρή κοινωνία των πολιτών, καθώς και ο ουσιαστικός –όχι απλά προσχηματικός- διάλογος.

Χρειάζεται μια ευρεία κοινωνική και πολιτική συνεννόηση, με στόχους 
-ένα βιώσιμο μέλλον τόσο για τις σημερινές όσο και τις μελλοντικές γενεές, δικαιοσύνη, δίκαιη κατανομή βαρών και δικαιωμάτων μεταξύ των γενεών 
- βιώσιμες, αξιοπρεπείς και κοινωνικά - οικολογικά χρήσιμες θέσεις εργασίας

- ένα αξιοπρεπές επίπεδο διαβίωσης για όλους τους πολίτες, ανεξαρτήτως του εισοδήματός τους
- μείωση των κοινωνικών διακρίσεων
- αντιμετώπιση του οικολογικού χρέους και της φτώχειας
- βελτίωση της αποτελεσματικότητας της διοίκησης
- εξάλειψη της διαφθοράς και της διαπλοκής
- προώθηση νέων μοντέλων παραγωγής και κατανάλωσης, αλλά και σχέσεων ανθρώπου-φύσης.

Αυτή η συνεννόηση θα έπρεπε να αποτυπωθεί σε ένα νέο Κοινωνικό, Πράσινο Συμβόλαιο που θα αντιμετωπίσει με ολοκληρωμένο και συνεκτικό τρόπο τη δημοσιονομική, οικονομική, κοινωνική, οικολογική/κλιματική αλλά και αξιακή κρίση. Με έμφαση στην κοινωνική, τεχνολογική και οικολογική καινοτομία και στην ενεργοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, που είναι ο πλούτος της χώρας

Πάνω από 8 χρόνια δημοσιονομικής, πολιτικής και οικονομικής κρίσης, πόσοι/ες έχουν συνειδητοποιήσει αυτά τα σχεδόν αυτονόητα;