Η Λιουμπλιάνα στον δρόμο για μια κοινωνία μηδενικών αποβλήτων

 

Επένδυση σε πιο πράσινες πόλεις

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Αναδημοσίευση άρθρου από το http://ec.europa.eu/environment/news/efe/articles/2016/5/article_20160503_04_el.htm

 

Καθώς η ΕΕ επιτείνει τις προσπάθειες να ενθαρρύνει την κυκλική οικονομία, οι πόλεις όλης της Ευρώπης δεν χρειάζεται να κοιτάξουν μακρύτερα από τη Λιουμπλιάνα για να εμπνευστούν όσον αφορά τον τρόπο μείωσης των αποβλήτων και χρήσης πόρων με ευφυέστερο τρόπο.

Η Πράσινη Εβδομάδα, από τις 30 Μαΐου έως τις 3 Ιουνίου, επικεντρώνεται στην «Επένδυση για ένα πιο πράσινο μέλλον». Λάβετε μέρος στη συζήτηση: Green Week 2016 

Η πρωτεύουσα της Σλοβενίας, η οποία είναι η Πράσινη Πρωτεύουσα της Ευρώπης φέτος, είναι η πρώτη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα που βρίσκεται κοντά στο να πετύχει μια κοινωνία μηδενικών αποβλήτων, όπου προϊόντα και πόροι ανακυκλώνονται ή επαναχρησιμοποιούνται και σχεδόν τίποτα δεν καταλήγει σε χώρους υγειονομικής ταφής. Αυτό αποτελεί αξιόλογη επιτυχία, η οποία συντελέστηκε κατά τη διάρκεια της προηγούμενης δεκαετίας, όπου υπεύθυνοι χάραξης πολιτικών, επιχειρήσεις και πολίτες συνεργάστηκαν για να δημιουργήσουν ένα πιο βιώσιμο αστικό περιβάλλον.

«  Οι μελλοντικές γενιές έχουν δικαίωμα να έχουν ένα υγιές περιβάλλον και αυτό πρέπει να το διασφαλίσουμε.»  

«Μέχρι πρόσφατα, με μεγάλη χαρά αποκαλούσαμε την πρωτεύουσά μας «Λευκή Λιουμπλιάνα». Σήμερα, όταν πολλές πόλεις έχουν περισσότερη ρύπανση από ποτέ, η Λιουμπλιάνα είναι καθαρότερη και πιο πράσινη από ποτέ, επομένως είμαστε υπερήφανοι που είμαστε σε θέση να αναφερόμαστε σε αυτήν ως Πράσινη Πρωτεύουσα της Ευρώπης», δήλωσε ο σλοβένος πρωθυπουργός, Miro Cerar. «Οι βελτιώσεις που δρομολογήθηκαν στη Λιουμπλιάνα τα τελευταία χρόνια αποδεικνύουν ότι τα περιβαλλοντικά μέτρα δεν αποτελούν δαπάνη, αλλά αναβαθμίζουν την ποιότητα ζωής.»

Η Λιουμπλιάνα, για να γιορτάσει το βραβείο της, θα αναλάβει τον ρόλο του πρέσβη βιώσιμης αστικής ανάπτυξης, ανταλλάσσοντας και προωθώντας καλές πρακτικές που αποδεδειγμένα έχουν θετικό αντίκτυπο τόσο στο αστικό περιβάλλον όσο και στην ποιότητα ζωής.

«Ο τίτλος της Πράσινης Πρωτεύουσας της Ευρώπης για το 2016 μας αξίζει και με το παραπάνω και φέρει μαζί του πολλές ευθύνες. Η μέριμνα για το αστικό περιβάλλον σημαίνει μέριμνα για την υγεία και ευεξία των ανθρώπων που ζουν στις πόλεις μας. Δείξατε ότι με σωστές επενδύσεις καταλήγετε σε εξαιρετικά αποτελέσματα» είπε ο Karmenu Vella, αρμόδιος για θέματα περιβάλλοντος, θαλάσσιας πολιτικής και αλιείας.

Η παραδειγματική προσέγγιση της πρωτεύουσας της Σλοβενίας για τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων και την ανάπτυξη μιας τοπικής κυκλικής οικονομίας είναι πολύπλευρη. Μια τέτοια στρατηγική διευκολύνει την ανακύκλωση και την επαναχρησιμοποίηση, βελτιώνει τον διαχωρισμό και την επεξεργασία των αποβλήτων και ενθαρρύνει τους πολίτες και τις επιχειρήσεις να μειώσουν κατ' αρχάς τον όγκο αποβλήτων που δημιουργούν.

Μεταξύ των πέντε τελικών υποψηφίων για την Πράσινη Πρωτεύουσα της Ευρώπης για το 2016, η Λιουμπλιάνα ήταν η μόνη πόλη που δεν είχε αποτεφρωτή απορριμμάτων ούτε σχέδια να κατασκευάσει έναν. Αντιθέτως, στρέφεται σε εναλλακτικές λύσεις, μεταξύ άλλων ένα συνολικό σχέδιο διαχείρισης αποβλήτων, το οποίο σημείωσε σημαντική πρόοδο προς την κατεύθυνση της ανάπτυξης μια κοινωνίας μηδενικών αποβλήτων.

«Σήμερα, όταν πολλές πόλεις έχουν περισσότερη ρύπανση από ποτέ, η Λιουμπλιάνα είναι καθαρότερη και πιο πράσινη από ποτέ.»  

Η πόλη ενθαρρύνει ενεργά την ανακύκλωση προϊόντων μέσω του δημόσιου κέντρου της επαναχρησιμοποίησης —ένα κατάστημα κατάλληλα εξοπλισμένο με μεταχειρισμένα έπιπλα— όπου κατά μέσο όρο 75 προϊόντα ανταλλάσσονται κάθε μέρα, 100 πωλούνται και άλλα συλλέγονται και επισκευάζονται. Η πρωτοβουλία, την οποία υλοποιεί η δημόσια εταιρεία διαχείρισης αποβλήτων Snaga, επεκτείνεται τώρα σε όλη τη Σλοβενία. Επίσης, αποτελεί τμήμα του εκπαιδευτικού προγράμματος της Λιουμπλιάνα με σκοπό τη διδασκαλία της σημασίας της δημιουργικότητας, της καινοτομίας, της κοινωνικής επιχειρηματικότητας και της πράσινης οικονομίας στους νέους.

Περισσότερη επαναχρησιμοποίηση, λιγότερα απόβλητα

Μέσα από τη μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση σε σχέση με την επαναχρησιμοποίηση προϊόντων και πόρων, οι κάτοικοι της Λιουμπλιάνα έχουν μειώσει τον όγκο των αποβλήτων που χρησιμοποιούν κατά 15 % τα τελευταία 10 χρόνια. Και το 2014, σε κάθε πολίτη, αναλογούσαν, κατά μέσο όρο, 283 κιλά αποβλήτων, τα οποία ισοδυναμούν με 41 % λιγότερο από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Τα εύκολα προσβάσιμα σημεία ανακύκλωσης και αποκομιδής αποβλήτων μαζί με την αποκομιδή πόρτα πόρτα για ορισμένα είδη αστικών απορριμμάτων διασφαλίζουν ότι περίπου τα δύο τρίτα των αποβλήτων των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων στη Λιουμπλιάνα ανακυκλώνονται ή λιπασματοποιούνται. Συνεπώς, η ποσότητα των ανακτημένων υλικών στην πόλη αυξήθηκε από τα 16 κιλά ανά άτομο το 2004 στα 145 κιλά το 2014, μειώνοντας τον όγκο των σκουπιδιών που καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής κατά 59 %.

Την αποκομιδή και τον διαχωρισμό χειρίζεται η Snaga, η οποία εξασφαλίζει τη λειτουργία μιας από τις πιο σύγχρονες μονάδες διαχείρισης αποβλήτων στην Ευρώπη. Το περιφερειακό κέντρο διαχείρισης αποβλήτων, που αναπτύχθηκε εκτός της Λιουμπλιάνα με τη στήριξη των Ταμείων Συνοχής της ΕΕ, είναι το μεγαλύτερο περιβαλλοντικό έργο της Σλοβενίας.Τα διαρθρωτικά ταμεία της ΕΕ χορήγησαν 78 εκατομμύρια EUR για την αναβάθμισή του.

Η μονάδα είναι σε θέση να παράγει 25 000 τόνους διαχωρισμένες δευτερογενείς πρώτες ύλες και πράσινη ενέργεια. Διασφαλίζει, χρησιμοποιώντας υπερσύγχρονη τεχνολογία, ότι μόνο γύρω στο 5-10 % των αποβλήτων που φτάνει σε αυτήν καταλήγει σε χώρο υγειονομικής ταφής. Όλα τα υπόλοιπα, από το χαρτί και τα πλαστικά μέχρι το γυαλί και το μέταλλο, ανακυκλώνονται. Οι οργανικές ύλες είτε αποτελούν αντικείμενο επεξεργασίας για να γίνουν βιοαέριο ώστε να ηλεκτροδοτηθεί η μονάδα είτε μετατρέπονται σε λίπασμα για τους χώρους πρασίνου της Λιουμπλιάνα. Με τη σειρά του αυτό μειώνει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, όπως το μεθάνιο, που απελευθερώνονται κατά την αποσύνθεση των οργανικών αποβλήτων σε χώρους υγειονομικής ταφής, και αποτρέπει τη ρύπανση των υπόγειων υδάτων.

Η Λιουμπλιάνα έχει θέσει φιλόδοξους στόχους για το μέλλον. Η πόλη στοχεύει στην αύξηση της χωριστής αποκομιδής αποβλήτων στο 75 % και τη μείωση των ετήσιων υπολειμματικών αποβλήτων σε 60 κιλά ανά άτομο έως το 2025, διασφαλίζοντας το διαρκές καθεστώς της ως παραδειγματική πράσινη πόλη στο μέλλον.

Όπως τόνισε και ο επίτροπος Vella: «Οι μελλοντικές γενιές έχουν δικαίωμα να έχουν ένα υγιές περιβάλλον και αυτό πρέπει να το διασφαλίσουμε.»

300px-Europe satellite orthographic

« μην αφήσουμε την Ευρώπη στα χέρια τους!

Δημοκρατική, κοινωνική, οικολογική Ευρώπη των πολιτών»

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ-ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ απευθυνόμαστε στους πολίτες -με αφορμή την 9η Μαΐου, Ημέρα της Ευρώπης - για να προσκαλέσουμε σε μια κριτική αποτίμηση της ευρωπαϊκής πορείας, να σκεφτούμε τους λόγους που οδήγησαν στην οικοδόμηση τους ευρωπαϊκού εγχειρήματος αλλά και να συζητήσουμε τι πήγε στραβά και κυρίως το πώς μπορούμε να ξανα-εμπνευστούμε από την Ευρώπη, να την αλλάξουμε και να την κάνουμε καλύτερη.

Η δημιουργία μιας ευρωπαϊκής ομοσπονδίας και η κατάργηση των εθνικών συνόρων ήταν αίτημα εκατοντάδων χιλιάδων πολιτών που διαδήλωναν το 1948 στα ερείπια μιας κατεστραμμένης Ευρώπης που μόλις είχε βγει από τον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Οι πολιτικοί επέλεξαν έναν πιο αργό αλλά και διαφορετικό δρόμο. Σήμερα που ζούμε τις συνέπειες μιας ανεύθυνης οικονομίας, της αύξησης των ανισοτήτων, των μαζικών προσφυγικών κυμάτων και ενός χρηματοπιστωτικού συστήματος φούσκας, η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ενοποίησης και η αναζήτηση κοινών ευρωπαϊκών λύσεων είναι η μόνη διέξοδος. 

Όμως, ενώ χρειαζόμαστε περισσότερη και πιο δίκαιη Ευρώπη, ακριβώς σήμερα η ευρωπαϊκή ιδέα δοκιμάζεται περισσότερο από ποτέ, με τις ευρωσκεπτικιστικές και αντιευρωπαϊκές δυνάμεις να κερδίζουν έδαφος, βασικά εξαιτίας των λανθασμένων πολιτικών των κυβερνήσεων, και της αδυναμίας των ευρωπαϊκών θεσμών και των κυρίαρχων πολιτικών να αντιμετωπίσουν με κοινωνικά δίκαιο και πολιτικά ορθολογικό τρόπο την τρέχουσα κρίση. Οι κοινωνίες οδηγούνται έτσι σε δρόμους απομονωτισμού, εθνικισμού, περιχαράκωσης, που δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι προσφέρουν λύση αλλά στην πραγματικότητα βαθαίνουν και επεκτείνουν την κρίση. Οι εθνικιστικές, λαϊκιστικές και ακροδεξιές δυνάμεις δεν είναι στον αντίποδα αλλά - αντιθέτως - συμπληρωματικές των άδικων, αναποτελεσματικών και αντικοινωνικών πολιτικών.

 

 

Η κρίση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με επιστροφή σε εθνικούς απομονωτισμούς και ανταγωνισμούς αλλά μέσα από μεγαλύτερη ευρωπαϊκή ενοποίηση. Δεν θα ζήσουμε καλύτερα γκρεμίζοντας το κοινό μας σπίτι, προσπαθώντας να επιβιώσει ο καθένας μόνος του σε μια οικονομική ζούγκλα της ανεξέλεγκτης αγοράς και ενός χρηματοοικονομικού συστήματος «φούσκα».

Η Ευρώπη πρέπει να ξανακερδίσει τις καρδιές και το μυαλό των πολιτών αλλά για να γίνει αυτό πρέπει εμείς οι πολίτες και οι δημιουργικές δυνάμεις να κάνουμε την υπόθεση μιας δημοκρατικής, κοινωνικής, οικολογικής, αλληλέγγυας Ευρώπης δική μας υπόθεση.

Ενίσχυση των ακροδεξιών, εθνικιστών και λαϊκιστών σημαίνει λιγότερο κοινωνική Ευρώπη και περιορισμένη δυνατότητα να αντισταθούμε σε εγωιστικές και άδικες πολιτικές που επιβάλλουν οι κυβερνήσεις μέσω του Συμβουλίου. Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι οι σκληρές και άδικες πολιτικές της Τρόικα επιβλήθηκαν όχι συνολικά από την Ευρώπη, αλλά από τις κυβερνήσεις, την διακρατική  συνεργασία,  το Συμβούλιο. Στον αντίποδα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επεδίωξε και κατάφερε την αξιολόγηση αυτών των πολιτικών, υπογραμμίζοντας μεταξύ άλλων και τις θεσμικές εκτροπές που σημειώθηκαν κατά την εφαρμογή του μηχανισμού στήριξης, ενώ είχε προτείνει εναλλακτικές στρατηγικές και διάλογο με την κοινωνία για την διαμόρφωση των πολιτικών, κάτι που καμία ελληνική κυβέρνηση δεν επεδίωξε καν.

 

 

Όσον αφορά τη σχέση Ελλάδας-Ευρωπαϊκής Ένωσης σε σχέση με την κρίση, είναι περισσότερο παρά ποτέ επίκαιρο αυτό που λέγαμε από την ίδρυσή μας οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ-ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ, πριν από 2 χρόνια: «Σε εθνικό επίπεδο, χρειαζόμαστε ισορροπημένο, κοινωνικά δίκαιο και αποτελεσματικό σχέδιο εξόδου από την κρίση στη βάση τριών αξόνων: βελτίωση των δημοσιονομικών σε λογικό χρονικό διάστημα, ανασυγκρότηση της παραγωγικής βάσης ώστε να είναι οικολογικά και κοινωνικά βιώσιμη και ενίσχυση των κοινωνικών υποδομών, ώστε όλοι οι άνθρωποι να ζουν αξιοπρεπώς, ανεξαρτήτως του ύψους του εισοδήματός τους. Με βάση αυτό το σχέδιο πρέπει να χτίσουμε ευρωπαϊκές συμμαχίες για μια διαφορετική πολιτική σχετικά με την εξυγίανση των δημοσιονομικών μας. Χρειαζόμαστε μια νέα ισορροπημένη Σύμβαση Εταιρικής Σχέσης με τους δανειστές αλλά κυρίως με την ΕΕ κι όχι ισοπεδωτικές κι άστοχες πολιτικές».

 

 

Δυστυχώς ούτε οι προηγούμενες ούτε η σημερινή κυβέρνηση ακολούθησαν αυτό τον δρόμο, με αποτέλεσμα να βιώνουμε ακόμα μια βαθιά και πολύπλευρη κρίση. Είναι καιρός οι πολίτες να αναλάβουν πρωτοβουλία. 

mesoxora

Η κυβέρνηση θα ανοίξει ξανά το θέμα της εκτροπής Αχελώου, παρά τις περί του αντιθέτου φραστικές διαβεβαιώσεις. Απλώς, όπως και οι προηγούμενες "βαφτίζει το κρέας, ψάρι". Η σημερινή κυβέρνηση ακολουθεί την παράδοση των προηγούμενων, και επιδιώκει κι αυτή να προχωρήσει την εκτροπή αλλά αυτή τη φορά "διαβεβαιώνοντας ότι δεν θα γίνει εκτροπή του Αχελώου". Το είχαμε γράψει και παλιότερα, είναι πιθανόν να δούμε εκτροπή του Αχελώου με υπογραφές Σκουρλέτη (ΣΥΡΙΖΑ) και Τσιρώνη (υπολείμματα Οικολόγων Πράσινων) την ίδια στιγμή που θα λένε ότι εκτροπή δεν γίνεται...

 

Διαχρονικά οι κυβερνήσεις προσπαθούν με διάφορους τρόπους να εκτρέψουν τον Αχελώο. Επανειλημμένα με αποφάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας τα έργα έχουν σταματήσει ως αντίθετα με το περιβάλλον και με μια σύγχρονη πολιτική ολοκληρωμένης διαχείρισης των υδατικών πόρων σε επίπεδο υδρολογικής λεκάνης. Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις για τον Θεσσαλικό κάμπο που είναι αποτελεσματικές και οικολογικές, κοστίζουν λιγότερο και αν είχαν υιοθετηθεί η κατάσταση των υδατικών πόρων στην περιοχή θα είχε βελτιωθεί. Αντίθετα με την κοινή λογική, οι κυβερνώντας προσπαθούν να χαρακτηρίσουν το αντι-οικολογικό και καταστροφικό έργο, ως "οικολογικό", προσδίδοντας και μια διάσταση «ενεργειακή», αν και η λογική αυτή έχει καταπέσει στο ΣτΕ.

 

Και η σημερινή κυβέρνηση συνεχίζει μια καταστροφική πολιτική, αντί να αποκαταστήσει την περιοχή και να επεξεργαστεί και υλοποιήσει έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό για την διαχείριση των υδατικών πόρων στη Θεσσαλία. Αποδεικνύεται ξανά ότι εύκολα λέγονται διάφορα στην αντιπολίτευση, αλλά τα κόμματα όταν έρχονται στην εξουσία δεν έχουν και δεν μπορούν να εφαρμόσουν ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που να συνδυάζει προστασία περιβάλλοντος, κοινωνική συνοχή και υπεύθυνη οικονομία, με άλλα λόγια ένα σχέδιο για τη βιωσιμότητα της χώρας.

 

Το θέμα ξανα-ανοίγει με όσα δήλωσε ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Πάνος Σκουρλέτης και ο Αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Γιάννης Τσιρώνης, μετά την πρόσφατη συνάντησή τους με εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης, επιστημονικών και μαζικών φορέων της Αιτωλοακαρνανίας, οι οποίοι διατύπωσαν την αντίθεσή τους στο ενδεχόμενο εκτροπής του Αχελώου:

 

"Ο κ. Σκουρλέτης επανέλαβε την απόλυτη και κατηγορηματική θέση της κυβέρνησης κατά της εκτροπής του Αχελώου. Επιπρόσθετα, αναφέρθηκε στην προώθηση της ολοκλήρωσης και λειτουργίας του Υδροηλεκτρικού Σταθμού της ΔΕΗ στην Μεσοχώρα, όπου είναι απαραίτητη η επικαιροποίηση και βελτίωση της Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ). Παράλληλα, το Υπουργείο επιδεικνύει ιδιαίτερη μέριμνα, ώστε η διαχείριση του ζητήματος της μετεγκατάστασης του οικισμού να γίνει με υποδειγματικό τρόπο".

 

Δεν χρειάζεται να πούμε κάτι εμείς, ως ΠΡΑΣΙΝΟΙ-ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ. Τα έλεγαν οι ίδιοι οι ΣΥΡΙΖΑίοι όταν ήταν αντιπολίτευση. Διαβάστε την (τότε) ανακοίνωση του Τμήματος Οικολογίας- Περιβάλλοντος - Χωρικού σχεδιασμού του ΣΥΡΙΖΑ στις 30/9/2014. Όσο για τον Τσιρώνη, τι να πει κανείς, ντροπιάζει το οικολογικό κίνημα…

 

"Εκλογές δεν γίνονται χωρίς την “εκτροπή Αχελώου”. Αυτό πιστοποιούν και οι πρόσφατες δηλώσεις του Πρωθυπουργού και του Υπουργού ΥΠΕΚΑ, οι οποίοι εξήγγειλαν την ολοκλήρωση του Φράγματος Μεσοχώρας σε δύο χρόνια. Ενός φράγματος που ως γνωστόν αποτελεί έργο κεφαλής της εκτροπής του Αχελώου αλλά τα προσφάτως υπογραφέντα Σχέδια διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας – Δυτικής Ελλάδας, προσπαθούν να το απεμπλέξουν και να το χαρακτηρίσουν ως αμιγώς ενεργειακό. Με αφορμή τα παραπάνω θέλουμε για άλλη μια φορά να τονίσουμε:

 

-Με μεγάλη καθυστέρηση η Ελλάδα ενσωματώνει στο δίκαιό της την Οδηγία πλαίσιο για τα νερά 2000/60/ΕΚ, με την ολοκλήρωση των Σχεδίων διαχείρισης υδατικών πόρων αλλά, όπως σχεδόν πάντα, το κάνει με τρόπο προβληματικό, αδιαφανή και πελατειακό.

 

- Η ανακοίνωση του πρωθυπουργού αποσιώπησε έντεχνα το γεγονός ότι με τα σχέδια που υπογράφτηκαν, ΔΕΝ εγκαταλείπεται η εκτροπή του Αχελώου, μιας και η μελέτη μιλάει πλέον για 250 εκ. κυβικά μέτρα εκτρεπόμενης ποσότητας υδάτων το χρόνο, αλλά και τα τεχνικά έργα εκτροπής διατηρούν τα τεχνικά χαρακτηριστικά για 1200 εκ. κυβ μέτρα τον χρόνο και ο ταμιευτήρας της Μεσοχώρας, ο οποίος είναι απαραίτητος για την αναρρύθμιση της όποιας ποσότητας νερού (250 ή 600 ή 1200 εκ. κ.μ), προωθείται «αυτόνομα». Μήπως τελικά μπαίνει η εκτροπή από την πίσω “ενεργειακή” πόρτα, μιας και ο ωφέλιμος όγκος νερού του φράγματος Μεσοχώρας είναι 250 εκ. κυβικά μέτρα περίπου; Γιατί δεν λέει ολόκληρη την αλήθεια και δεν παραδέχεται δημόσια την ανοησία της εκτροπής;"

 

Ολόκληρη η τότε ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ (30/9/2014) http://www.mesochoranet.gr/index.php?limitstart=40