Second Balkan War THE SECOND BALKAN INTERALLY WAR 1913 Bulgarian history

Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε στο TVXS στις 14.2.2018 

Των Νίκου Χρυσόγελου και Όλγας Θεοδωρικάκου

Συμπροέδρων των «ΠΡΑΣΙΝΩΝ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ»

www.prasinoi.gr

Η ευρωπαϊκή προοπτική της ΠΓΔΜ, της γειτονικής χώρας, μπορεί να είναι – όπως δείχνουν οι εξελίξεις – ο καταλύτης για επίλυση των προβλημάτων που ταλανίζουν την περιοχή μας. Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ θεωρούμε κίνηση προς την σωστή κατεύθυνση την δημόσια τοποθέτηση του πρωθυπουργού της Πρώην Γιουγκοσλαβικής Δημοκρατίας της Μακεδονίας Ζάεφ ότι «η χώρα του είναι πρόθυμη να υιοθετήσει μια σύνθετη ονομασία με γεωγραφική προσδιορισμό», σε συνέχεια των δηλώσεών του ότι δεν υπάρχουν αλυτρωτικές βλέψεις αλλά και την απόφαση του υπουργικού συμβουλίου της γειτονικής χώρας για μετονομασία του αεροδρομίου (σε αεροδρόμιο Σκοπίων) και του αυτοκινητοδρόμου σε «δρόμο φιλίας». Οι κινήσεις αυτές εκτός από τον συμβολισμό τους αποτελούν και μια καλή βάση για να γυρίσουν σελίδα οι σχέσεις μεταξύ ΠΓΔΜ και Ελλάδας στο πλαίσιο της οικοδόμησης σχέσεων καλής γειτονίας και αλληλοσεβασμού.

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ τασσόμαστε σταθερά υπέρ της αναζήτησης μια δίκαιης και συμβιβαστικής λύσης στις εκκρεμότητες που υπάρχουν με την γειτονική μας χώρα, την Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, στη βάση μιας συμφωνίας που θα βασίζεται όχι μόνο σε μια κοινά αποδεκτή σύνθετη ονομασία, αλλά και σε μια συνολικότερη δέσμη μέτρων που θα οδηγήσει σε σχέσεις καλής γειτονίας, στην οικοδόμηση αμοιβαίας εμπιστοσύνης και στην εξάλειψη του εθνικισμού, διεκδικήσεων αλυτρωτισμού κι αλλαγής των συνόρων. H επίτευξη συνολικής λύσης μπορεί να οδηγήσει στην καλύτερη επικοινωνία μεταξύ των πληθυσμών και στο άνοιγμα περισσότερων διόδων στην Δυτ. Μακεδονία, κάτι που θα συμβάλλει στην ενδυνάμωση του εμπορίου, στην αναζωογόνηση της οικονομίας των περιοχών ένθεν κι ένθεν των συνόρων αλλά και στην καλύτερη διαχείριση του Εθνικού Πάρκου Πρεσπών. Σε αυτή την λογική είχαμε δημοσιοποιήσει πρόσφατα 6 σημεία τα οποία θεωρούμε ότι μπορούν να συμβάλλουν σε μια δίκαιη λύση του ζητήματος.

Δεν θα πρέπει να επιτρέψουμε στα μικροκομματικά παιχνίδια και στους εθνικισμούς να καταστρέψουν ξανά την προοπτική επίλυσης του προβλήματος, όπως έγινε στην δεκαετία του ‘90. Με μικροκομματικές τακτικές δεν λύνονται μεγάλα προβλήματα. Μετά από 26 χρόνια η πολιτική αλλαγή στη γειτονική χώρα προσφέρει μια ευκαιρία για μεταρρυθμίσεις και καλύτερες σχέσεις της Π.Γ.Δ.Μ. με τους γείτονές της. Θα είναι εγκληματικό να βρεθούμε στη λάθος πλευρά της ιστορίας. Χώρες που πολέμησαν μεταξύ τους βρήκαν λύσεις για να ζήσουν σε ένα κοινό πλαίσιο καλής γειτονίας. Εμείς γιατί όχι;

Δεν είναι σίγουρο ότι στη χώρα μας έχει συνειδητοποιηθεί το αδιέξοδο στο οποίο οδηγηθήκαμε το 1992 από τις πολιτικές δυνάμεις, δεν έχει γίνει αυτοκριτική για την λανθασμένη στρατηγική ούτε προετοιμάστηκε η κοινωνία για ένα έντιμο συμβιβασμό που δεν θα πλήγωνε την δική μας κοινωνία αλλά δεν θα ταπείνωνε και τους γείτονες. Η λύση για να είναι βιώσιμη πρέπει να έχει την υποστήριξη των δύο κοινωνιών, και να συμβάλλει στην διαμόρφωση μακροχρόνιων προϋποθέσεων και συνθηκών καλής γειτονίας προσανατολισμένης προς το μέλλον. Χρειάζεται, λοιπόν, σοβαρή συζήτηση για το μέλλον, όχι μόνο για το παρελθόν. Είναι καιρός να γυρίσουμε σελίδα. Τόση στην Ελλάδα όσο και στην Π.Γ.Δ.Μ. πρέπει να ενημερωθούν σωστά οι πολίτες για τις προοπτικές συνεργασίας στην περιοχή τις οποίες θα ανοίξει μια συμβιβαστική επίλυση του συνόλου των θεμάτων και τα κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά οφέλη που θα προκύψουν, ώστε να μην μείνουν παγιδευμένοι σε κλισέ και σε συνθήματα του παρελθόντος.

Δεν έχει προοπτική η θέση περί μιας ονομασίας χωρίς την λέξη Μακεδονία στον τίτλο της γειτονικής χώρας. Όσοι δεν θέλουν να υπάρξει σύνθετη ονομασία και συμβιβασμός, απλώς χαρίζουν το «σκέτο Μακεδονία» στην γειτονική χώρα. Σε τι ωφέλησε ο εθνικισμός και οι απόλυτες θέσεις πολιτικών που βάσισαν την καριέρα τους στην άρνηση συμβιβασμού στο θέμα του ονόματος, πολιτικοί που στην πορεία ούτε καν ασχολήθηκαν με το θέμα, όταν είδαν ότι δεν “πουλούσε” πια; Είναι θετικός ο απολογισμός εκείνης της περιόδου με διαδηλώσεις όπου επικρατούσαν συνθήματα του στυλ η “Μακεδονία είναι Ελληνική”, όταν στην καλύτερη περίπτωση σήμερα προσπαθούμε να πείσουμε τους διεθνής οργανισμούς και εκατοντάδες χώρες να χρησιμοποιούν τον όρο “Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας” και όχι σκέτο “Μακεδονία”;

Αν η σύνθετη ονομασία θεωρείται σήμερα απαράδεκτη και δεν πρέπει να υπάρχει καθόλου η λέξη Μακεδονία στον τίτλο της γειτονικής χώρας, πώς μπορεί να της επιβληθεί αυτό, χωρίς πόλεμο, όταν έχουν δοκιμαστεί όλα τα άλλα μέτρα (εμπάργκο, διπλωματία, βέτο); Ή απλώς αρκεί να μην την λέμε εμείς έτσι, όταν όλοι οι άλλοι (θα) χρησιμοποιούν το σκέτο “Μακεδονία”; Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε πειστικά σε τρίτους ότι στο όνομα της γειτονικής χώρας δεν πρέπει να υπάρχει καν η λέξη Μακεδονία, όταν τη  χώρα αυτή για δεκαετίες την αποκαλούσαμε “Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας”, ενώ σήμερα την αποκαλούμε “Πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας”; Εξάλλου κανένας δεν είχε αντιδράσει όταν το 1944 δημιουργήθηκε η “Σοσιαλιστική Δημοκρατία της Μακεδονίας”, από τον Τίτο.

Επιδίωξη πρέπει να είναι μια Διεθνής Συμφωνία με ισχύ μεγαλύτερη από το Σύνταγμα. Μια Διεθνής Συμφωνία που θα περιλαμβάνει όσα συμφωνηθούν για τη λύση των προβλημάτων θα είναι δεσμευτική και θα έχει ισχύ μεγαλύτερη από το Σύνταγμα, που δεν είναι ρεαλιστικό να ζητάμε να αλλάξει προκαταβολικά με δεδομένους τους συσχετισμούς στο κοινοβούλιο της γειτονικής χώρας που κάνει αδύνατη αυτή την στιγμή της συγκέντρωση πλειοψηφίας 2/3 για αλλαγή του Συντάγματος.

Θεωρούμε σημαντική την σαφή τοποθέτηση των ευρωπαϊκών θεσμών (Κομισιόν, Συμβούλιο και Ευρωκοινοβούλιο) αλλά και ευρωπαϊκών κρατών, όπως η Γερμανία, ότι «οι διμερείς διενέξεις πρέπει να έχουν επιλυθεί πριν από μια ένταξη». Yπάρχει κίνδυνος αν δεν βρεθεί δίκαιη, συμβιβαστική λύση άμεσα, να δρομολογηθούν εξελίξεις χωρίς επιστροφή με είσοδο της ΠΓΔΜ στην "Εταιρική Συνεργασία" του ΝΑΤΟ έστω και με προσωρινή ονομασία, κάτι που θα αποδυναμώσει τις πιέσεις για εξεύρεση πραγματικής λύσης. Χαρακτηριστική είναι η έκθεση της Βουλής των Λόρδων προς την βρετανική κυβέρνηση για "άμεση ένταξη της FYROM στο ΝΑΤΟ, ακόμα και αν δεν επιλυθεί το θέμα του ονόματος με την Ελλάδα".

Θεωρούμε ότι το περιβάλλον, ιδιαίτερα το Εθνικό Πάρκο Πρεσπών και ο πολιτισμός θα πρέπει να αποτελέσουν τα σύμβολο μιας νέας εποχής συνεργασιών και σταθερών αλλά ανοικτών συνόρων.

Περιφερειακή ολοκλήρωση των Δυτικών Βαλκανίων

Χαιρετίσουμε την δημοσιοποίηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή της Στρατηγικής Διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα Δυτικά Βαλκάνια. Είναι μια κατ΄ αρχάς σημαντική εξέλιξη αλλά δεν σημαίνει αυτόματη ένταξη των χωρών αυτών στην ΕΕ. Η Ελλάδα χρειάζεται να συνδυάσει το εύλογο ενδιαφέρον για το όνομα, με το πάγιο και διαχρονικό συμφέρον κάθε ευρωπαϊκής χώρας να προωθεί την ένταξη των άμεσων γειτόνων της αλλά και το ενδιαφέρον της Π.Γ.Δ.Μ. να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, ώστε να διασφαλιστεί η ειρήνη και η καλή συνεργασία στην γειτονιά της.

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Ένωση, όμως, πρέπει να μεταρρυθμιστεί βαθιά ώστε να ενισχυθεί η πολιτική και κοινωνική συνοχή στο εσωτερικό της αλλά και να ενδυναμώσουν οι δημοκρατικοί θεσμοί, ιδιαίτερα προς όφελος του ευρωκοινοβουλίου και των εθνικών κοινοβουλίων. Από την άλλη μια μακρά διαδικασία αναμονής μέχρι την ένταξη (όντως θα είναι μακρά η διαδικασία) δεν δημιουργεί δυναμική για τις αναγκαίες αλλαγές.

Δεν μπορούμε να φανταστούμε να εισέρχονται γρήγορα στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα χώρες που είναι ασταθείς, με δημοκρατικούς θεσμούς που δεν έχουν ολοκληρωθεί. Η προοπτική ένταξης είναι μεν κινητήρια δύναμη για διαμόρφωση κράτους δικαίου σε κάθε χώρα αλλά πρέπει να επιταχυνθούν μέσα από την συνεργασία μεταξύ όλων των χωρών στα Βαλκάνια οι αναγκαίες αλλαγές, σε μια σειρά τομείς όπως: σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, αντιμετώπιση της διαφθοράς, ενίσχυση της δημοκρατίας και επίλυση των διμερών προβλημάτων με στόχο μια περιοχή που θα υπερβεί τις εθνικιστικές αντιπαραθέσεις, τον αυταρχισμό, την αυξημένη εγκληματικότητα, τις παρεμβάσεις στο δικαστικό σύστημα και τη βία.

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ καταθέτουμε μια πρόταση που θεωρούμε ότι θα δώσει ώθηση στις κοινωνικές, πολιτικές και δημοκρατικές αλλαγές: Αντί οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων να περιμένουν για δεκαετίες στον προθάλαμο της ΕΕ κάνοντας μικρά βήματα προόδου, πρέπει να διαμορφωθεί μια στρατηγική που θα δώσει ώθηση τόσο στην πρόοδο κάθε χώρας χωριστά όσο και (παράλληλα) στην περιφερειακή ολοκλήρωση και συνεργασία στα Βαλκάνια. Θα διαμορφωθεί έτσι μια δυναμική προετοιμασίας των χωρών και των κοινωνιών σε αλληλεπίδραση, για να είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της συμμετοχής στο ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Η πρότασή μας στοχεύει στην ενίσχυση της πολυεπίπεδης συνεργασίας μέσα από αλλαγές σε κάθε χώρα αλλά και μέσα από την διαμόρφωση κοινών πρωτοβουλιών και θεσμών ( δημιουργία θεσμών όπως Βαλκανικό Κοινοβούλιο με τη συμμετοχή εκπροσώπων των εθνικών κοινοβουλίων, συνέλευση εκπροσώπων αυτοδιοίκησης, Φόρουμ της κοινωνίας των πολιτών, Σύνδεσμοι επιχειρήσεων και ιδιαίτερα επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας). Αυτή η πορεία προς κοινούς θεσμούς και συνέργιες μπορεί να αναδείξει όσα μας ενώνουν ιδιαίτερα στον πολιτισμό, στο περιβάλλον, στην κοινωνική δικαιοσύνη, σε μια υπεύθυνη οικονομία που είναι προς όφελος των πολλών, της βιώσιμης ευημερίας και του περιβάλλοντος της περιοχής.

Η ανάληψη της προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ από την Βουλγαρία θα μπορούσε – με πίεση από τις δημιουργικές κοινωνικές και πολιτικές δυνάμεις της περιοχής – να δώσει ώθηση σε παρόμοιες προτάσεις και δραστηριότητες. Η Ελλάδα μπορεί να παίξει θετικό ρόλο σε μια τέτοια προοπτική, όχι μόνο γιατί είναι η χώρα που έχει ήδη ενταχθεί πρώτη στην ΕΕ εδώ και πολλά χρόνια αλλά και γιατί θα μπορούσε να είναι μια γέφυρα μεταξύ πολιτισμών, χωρών, ηπείρων. Φυσικά όταν και μόνο αν υπερβεί εθνικισμούς και εύκολους λαϊκισμούς που την μετατρέπουν σε μέρος του προβλήματος και δεν επιτρέπουν να είναι μέρος της λύσης.

 

  

Είναι πράγματι εντυπωσιακό. Εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες διαδηλώνουν με αίτημα που οδηγεί στο ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα. Υποτίθεται η ασυμβίβαστη στάση θα φέρει τη …νίκη, δηλαδή καμία αναφορά της Μακεδονίας στο όνομα της γειτονικής χώρας. Αλλά δεν ξέρουν ότι έτσι συνεχίζουν σε ένα δρόμο που οδηγεί στην κόλαση, δηλαδή στην κυριαρχία της σημερινής ονομασίας της που για 140 χώρες είναι “Μακεδονία”; Σκέφτομαι: είναι δυνατόν ένας μέσος άνθρωπος να ακολουθεί σε τόσο σοβαρά θέματα το θυμικό του και μόνο και να μην σκέφτεται μερικές απλές αλήθειες; Και αν ξαφνικά συνειδητοποιήσουν ότι διαδηλώνοντας… παραδίδουν στην πραγματικότητα το όνομα της Μακεδονίας στην γειτονική χώρα;

– Δεν θέλουν οι διαδηλωτές κανένα συμβιβασμό στο θέμα του ονόματος. Αλλά τότε το πιο πιθανόν είναι να κυριαρχήσει το όνομα που έχουν τώρα οι γείτονες, δηλαδή “Δημοκρατία της Μακεδονίας”, έτσι σκέτο, δηλαδή το “απόλυτο κακό” για τους ίδιους.

– Φωνάζουν: η “Μακεδονία είναι μία και ελληνική” αλλά μπορεί στο τέλος οι περισσότεροι κάτοικοι αυτού του πλανήτη να μείνουν με την εντύπωση ότι η Μακεδονία είναι μία και …”Μακεδονική”, αφού ΔΕΝ θα μαθαίνουν ότι η γεωγραφική περιοχή της Μακεδονίας δεν είναι αποκλειστική ιδιοκτησία κάποιας χώρας, δηλαδή ότι στην πραγματικότητα υπάρχουν 4 Μακεδονίες, η Ελληνική, αυτή που ανήκει στην Βουλγαρία, αυτή που ανήκει στην ΠΓΔΜ κι αυτή που ανήκει στην Αλβανία. Θα βλέπουν ένα κράτος που ονομάζεται “Δημοκρατία της Μακεδονίας” κι ελάχιστα θα φτάνει στα αυτιά τους η ελληνική περιφέρεια της Μακεδονίας.

– Δεν θέλουν να υπάρξει αναφορά σε “μακεδονική” γλώσσα, αλλά ζητάνε να ονομαστεί η γειτονική χώρα με όνομα σε μια “ανύπαρκτη γλώσσα”, ενώ αγνοούν ότι το Ελληνικό Υπουργείο Παιδείας, είχε εκδώσει το 1926 σχετικό βιβλίο που θα διδάσκονταν στα σχολεία της ελληνικής Μακεδονίας, αλφαβητάρι αναγνωστικό στα “σλαβομακεδονικά”, με τίτλο ABECEDARτο οποίο τελικά αποσύρθηκε μετά τις αντιδράσεις της Σερβίας και της Βουλγαρίας, γιατί δεν ήταν γραμμένο στο …κυριλλικό αλφάβητο. Ενώ, δεν φαίνεται να έχουν διαβάσει βιβλία ανθρώπων υπεράνω πάσης υποψίας όπως η Πηνελόπη Δέλτα, ο Στρατής Μυριβήλης αλλά και πολλοί άλλοι αναλυτές.

– Δεν θέλουν να επιτρέψουν στους γείτονες να θεωρούν τον εαυτό τους Μακεδόνα, αλλά για δεκαετίες οι υπερ-πατριώτες χαρακτήριζαν ως “Σλαβομακεδόνα” κάποιον που ήθελαν να τον απαξιώσουν: “Χθες και προχθές εις την Νάουσαν εισέβαλαν οι εγκληματίαι αυτοί, που οι περισσότεροι ήσαν Ρουμανόβλαχοι και Βουλγαρόφωνοι και Σλαυομακεδόνες. Τους καθοδηγούσαν οι Ελληνόφωνοι εγκληματίαι”, (από δημοσίευμα της εφημερίδας Μακεδονία”, 16/1/1949) ή Σλαβομακεδόνες συμμορίτες συγκεντρώθηκαν εις την γιουγκοσλαβικήν Μακεδονίαν (Βήμα 14/12/1949). Ίσως οι ίδιοι ή τα παιδιά τους σήμερα κάνουν σημαία τους την μη αποδοχή μιας συμβιβαστικής ονομασίας.

  

Η ευθύνη των πολιτικών

Ο φανατισμός και ένα περιορισμένων αντιλήψεων πολιτικό προσωπικό δεν αφήνουν σε πολλές περιπτώσεις να δούμε καθαρά τι συμφέρει την πατρίδα και την κοινωνία. Πολλοί έτρεχαν και γέμιζαν πλατείες όχι μόνο για το “Μακεδονικό” (όπως το 1992 αλλά και το 2018) αλλά και στις προεκλογικές συγκεντρώσεις του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Σήμερα άλλαξαν τα χρώματα και τα σημαιάκια που επικρατούν στις συγκεντρώσεις, αλλά τα τραγούδια παραμένουν τα ίδια, όπως και ο (αδιέξοδος κι απλοϊκός ) πολιτικός λόγος.

Οι πολίτες έχουν δικαίωμα να διαδηλώνουν, και να κάνουν λάθη. Η ευθύνη, όμως, των πολιτικών κομμάτων και των πολιτικών είναι εντελώς διαφορετικές από αυτές των πολιτών. Πολύ περισσότερο όταν ακολουθούν το ρεύμα και δεν λένε την αλήθεια, όταν οι ίδιοι έχουν άλλη άποψη αλλά φοβούνται να την πουν (όπως ξέρω πολύ καλά για διάφορους πολιτικούς), όταν γνωρίζουν ποια είναι η πραγματικά συμφέρουσα λύση αλλά δεν μιλάνε γιατί βάζουν το κομματικό συμφέρον πάνω από το πραγματικό συμφέρον της κοινωνίας. Το “Μακεδονικό” είναι ένα πεδίο όπου χτίστηκαν πολιτικές καριέρες, αλλά και περιουσίες, αλλά καλλιεργήθηκαν πολλές ψευδαισθήσεις.

  

Η ….ασυμβίβαστη στάση που οδηγεί σε επανειλημμένες καταστροφές

Αρκετοί από τους συμπολίτες μας και τους πολιτικούς κάνουν σκόντο όταν αφορά σε αξίες, στην εφαρμογή του νόμου για όλους, στο δημόσιο συμφέρον, στην κοινωνική δικαιοσύνη, στην προστασία του περιβάλλοντος και στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αντίθετα, δηλαδή, με ότι πρέπει να ισχύει σε ένα κράτος δικαίου, μπορούμε να πουλήσουμε την ψυχή μας αν πρόκειται για την προσωπική τακτοποίηση ακόμα και αν αυτό γίνεται σε βάρος του δημόσιου συμφέροντος. Όσο ελαστικές συνειδήσεις έχουμε ως κοινωνία σε σχέση με την διατήρηση του πολιτιστικού, φυσικού και αρχαιολογικού πλούτου που μας άφησαν οι πρόγονοί μας, τόσο πιο ασυμβίβαστη στάση επιδεικνύουμε όταν πρόκειται για θέματα όπου απαιτείται μια λύση που θα προκύψει από ένα δίκαιο συμβιβασμό κι αμοιβαίες υποχωρήσεις αλλά χωρίς να υπάρχουν νικητές και ηττημένοι.

Ας δούμε τέσσερα παραδείγματα που θα έπρεπε να μας έχουν προβληματίσει για το πώς αφήνουμε να λιμνάζουν τα προβλήματα, λόγω φαντασιώσεων που κυριαρχούν και της άρνησης να αντιληφθούμε ότι ένας δίκαιος συμβιβασμός είναι καλύτερος από την διαιώνιση των προβλημάτων:

– Χιλιάδες διαδήλωναν εναντίον κάθε αλλαγής στο ασφαλιστικό, αντί να διεκδικούν την διαμόρφωση – μέσα από διάλογο – μια πολιτικής που θα μπορούσε να διασώσει το ασφαλιστικό και το συνταξιοδοτικό σύστημα. Το αποτέλεσμα είναι το ασφαλιστικό σύστημα να καταρρεύσει, ενώ οι συντάξεις έχουν ψαλιδιστεί βίαια, και, αν δεν σοβαρευτούμε, δεν θα υπάρχουν συντάξεις, σύστημα υγείας και γιατροί σε δέκα χρόνια. Το πιο σοβαρό, όμως, είναι ότι τα παιδιά μας έχουν εκδιωχθεί από τη χώρα, επειδή δεν συζητήσαμε τα σημαντικά και δεν βρίσκουμε λύσεις.

– Χιλιάδες διαδήλωναν με σύνθημα η «Μακεδονία είναι μία και ελληνική» απέρριπταντο 1992 το σχέδιο Πινέιρο για συμβιβαστική λύση, που θα οδηγούσε σε σύνθετη ονομασία, αποτροπή του εθνικισμού και τωναλυτρωτικών βλέψεων. Η άρνηση εξεύρεσης “συμβιβαστικής” λύσης την εποχή εκείνη που διαμορφώνονταν ως ανεξάρτητη χώρα η “ακατονόμαστη”, είχε σαν αποτέλεσμα 140 χώρες να την αναγνωρίσουν ως σκέτο «Μακεδονία» (ούτε καν ως ΠΓΔ Μακεδονία). Σήμερα ζητάμε να εξαλειφθεί κάτι από το Σύνταγμα που θα μπορούσε να ΜΗΝ έχει περιληφθεί, αν υπήρχε δίκαιος συμβιβασμός το 1992. Ζητάμε να σταματήσουν να θεωρούν ότι “είναι απόγονοι του Μ. Αλέξανδρου”, όταν οι νέοι στη γειτονική χώρα μαθαίνουν επίσημα πλέον τα τελευταία χρόνια στα σχολεία ότι είναι «μακεδόνες απόγονοι του Αλεξάνδρου», γιατί αντί να φροντίσουμε να σβήσει η φωτιά πριν απλωθεί, ο δικός μας εθνικισμός έθρεψε τον εθνικισμό των γειτόνων.

– Ο Σαμαράς εμφανίστηκε ασυμβίβαστος αντιμνημονιακός αλλά όταν πήρε την κυβέρνηση εφάρμοσε μια από τις πιο σκληρές πολιτικές λιτότητας. Ο ΣΥΡΙΖΑ ήρθε στην εξουσία με φαντασιώσεις ότι θα έσκιζε τα μνημόνια, και τελικά εφάρμοσε ένα σκληρό μείγμα λιτότητας ΚΑΙ βαριάς φορολογίας που έδωσε το τελικό χτύπημα στην κοινωνία. Αν, όμως, τα πολιτικά κόμματα και οι κοινωνικοί φορείς είχαν διαμορφώσει συναινετικά κι εγκαίρως – αντί να κλείνουν τα μάτια στα τέλη της δεκαετίας του ‘90 και στις αρχές της δεκαετίας του 2000 – μια στρατηγική για βαθιές αλλά ισορροπημένες και δίκαιες αλλαγές, δεν θα είχαμε χρεοκοπήσει ως χώρα και δεν θα είχαν εφαρμοστεί τα πολύ σκληρά μέτρα. Η απουσία κουλτούρας δίκαιου συμβιβασμού και συνεννόησης είναι κάτι που μας διαφοροποιεί από άλλες χώρες και κοινωνίες που επιδιώκουν να λύνουν τα προβλήματά τους, δεν αντιδρούν απλώς με το θυμικό τους.

– Κάθε φορά που άνοιγε συζήτηση για το Κυπριακό πάντα ξεσηκώνονταν αντίδραση για να απορριφθεί κάθε“συμβιβασμός”. Και πάντα το επιχείρημα ήταν ότι “αύριο θα είναι καλύτερες οι συνθήκες” για επίλυση του θέματος. Όπως και στο «Μακεδονικό» έτσι και στο «Κυπριακό» τα δεδομένα, όμως, κάθε φορά είναι όλο και χειρότερα. Οι περισσότεροι κλείνουν σήμερα τα μάτια μπροστά στο γεγονός ότι σταδιακά οι τουρκοκύπριοι γίνονται μειονότητα στην δική τους «κοινότητα», οι νέες γενιές δεν έχουν δεσμούς μεταξύ τους που είχαν οι παλιότερες γενιές – σταδιακά δηλαδή διαμορφώνονται δύο χωριστές πατρίδες που απομακρύνεται η μία από την άλλη και η λύση γίνεται όλο και πιο δύσκολη.

  

Ποια είναι η προοπτική επίλυσης του “Μακεδονικού”;

Αν αποτύχει η προσπάθεια αυτή τη φορά για ένα δίκαιο συμβιβασμό, ΔΕΝ θα υπάρξει άλλη ευκαιρία στο μέλλον για κάτι καλύτερο. Αυτό δεν το εξηγούν οι πολιτικοί στους πολίτες.

Ναι, η κυβέρνηση ευθύνεται για την έλλειψη προετοιμασίας, την προσπάθεια να εντάξει την διαδικασία των συνομιλιών στο εσωτερικό πολιτικό παιχνίδι, πιστεύοντας ότι έτσι θα έπληττε την ΝΔ. Αλλά και ο Κ. Μητσοτάκης και η ΝΔ υιοθετώντας την στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ καμμένης γης – ή αυτοί ή εμείς – όχι μόνο δεν υιοθέτησε μια στρατηγική που θα οδηγούσε σε ευρύτερες συναινέσεις, αλλά αντιθέτως μετακινήθηκε στην σφαίρα του φανταστικού “Δεν είναι κατάλληλη η στιγμή σήμερα, θα υπάρξει ένα καλύτερο αύριο”. Αντί να εξηγήσει στους πολίτες ότι προς το συμφέρον της χώρας είναι μια συμβιβαστική ονομασία και εξάλειψη των εθνικισμών, ευρωπαϊκή προοπτική των Δυτικών Βαλκανίων και σχέσεις καλής γειτονίας, τροφοδοτεί το συλλογικό θυμικό με νέες ψευδαισθήσεις.

Η σκληρή πραγματικότητα, που πολλοί βλέπουν αλλά δεν θέλουν να ομολογήσουν, είναι ότι δεν θα υπάρξει άλλη ευκαιρία για συμβιβασμό στο θέμα της ονομασίας, γιατί σε παγκόσμιο επίπεδο δεν υπάρχει ούτε ένας που να χρησιμοποιεί έστω και την προσωρινή ονομασία ΠΓΔΜ. Ούτε και θα ενδιαφερθεί κάποιος να ασχοληθεί με το θέμα της ονομασίας της γειτονικής χώρας, Αν υπήρχε αυτή η δυνατότητα θα την είχαν αξιοποιήσει τόσες κυβερνήσεις που πέρασαν αυτά τα 25 χρόνια (περιλαμβανομένης και αυτής του Καραμανλή και του Σαμαρά). Θα συνεχίσουν να την αποκαλούν «Μακεδονία» και το θέμα θα τελειώσει εκεί.

Πολλοί πιστεύουν ότι θα έχουμε για πάντα την δυνατότητα να μπλοκάρουμε την ενταξιακή διαδικασία στο ΝΑΤΟ και στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Ιούνιος είναι κοντά και σε αυτή την φάση η προοπτική ένταξης στο ΝΑΤΟ λειτουργεί ως πίεση για εξεύρεση μιας συμβιβαστικής λύσης, με δεδομένη και την αλλαγή συσχετισμών στην κυβέρνηση της ΠΓΔΜ. Αλλά το θετικό κλίμα για συμβιβασμό δεν θα διαρκέσει πολύ, όπως έγινε και το 1992 όταν η έξαρση του εθνικισμού στην Ελλάδα οδήγησε στην ενίσχυση της δύναμης του Γκρουέφσκι. Το 2008 άλλαξε η ελληνική γραμμή από το «καμία χρήση της λέξης Μακεδονία», στο πιο ρεαλιστικό “σύνθετη ονομασία”. Αλλά ενώ επιτέλους βρέθηκε μια κυβερνητική στην άλλη πλευρά των συνόρων (στην ΠΓΔΜ) για να διαπραγματευθεί με μετριοπάθεια μια συμβιβαστική λύση, ανατρέπεται η ευρεία συναίνεση που υπήρχε στην Ελλάδα για σύνθετη ονομασία και ο πολιτικός κόσμος και η κοινωνία διχάζονται γύρω από μαξιμαλιστικά αιτήματα.

Όσοι πιστεύουν ότι η ενταξιακή διαδικασία στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ θα μπορεί να μπλοκάρετε με ελληνικό βέτο για πάντα, μπορεί να προσγειωθούν απότομα. Μετά την απόφαση του Δικαστηρίου της Χάγης, το ΝΑΤΟ μπορεί να αποφασίσει την ένταξη της γειτονικής χώρας με το προσωρινό όνομα ΠΓΔΜ και στην συνέχεια οι γείτονες να ξανα-προσφύγουν στο Δικαστήριο της Χάγης, με ορατό τον κίνδυνο καταδίκης της χώρας μας. Όταν και εφόσον λυθούν άλλα θέματα που εμποδίζουν την ενταξιακή πορεία της ΠΓΔΜ (διαφθορά, αστάθεια, ασθενές κράτος δικαίου κα), είναι πιθανόν να ασκηθεί νέα πίεση για ένταξη της ΠΓΔΜ στην ΕΕ έστω με το προσωρινό της όνομα. Αλλά μετά όλοι θα την αποκαλούν «Μακεδονία». 

 

Τα ερωτήματα που πρέπει να τεθούν προς τα πολιτικά κόμματα και όλους τους πολίτες

– Αν η σύνθετη ονομασία θεωρείται απαράδεκτη και δεν πρέπει να υπάρχει καθόλου η λέξη Μακεδονία στον τίτλο της γειτονικής χώρας, πώς μπορεί να της επιβληθεί αυτό, χωρίς πόλεμο αλλά και χωρίς συμβιβασμό, όταν έχουν δοκιμαστεί όλα τα άλλα μέτρα (εμπάργκο, διπλωματία, βέτο);

– Πώς φαντασιώνονται διάφοροι ότι ΔΕΝ θα «δώσει» κανείς το όνομα Μακεδονία στη γειτονική χώρα ότανόταν όλοι οι άλλοι (θα) χρησιμοποιούν σκέτο το “Μακεδονία”; Ή απλώς αρκεί να μην την λέμε εμείς έτσι;

– Τι νόημα έχει το σύνθημα «Η Μακεδονία είναι μία κι ελληνική»; Η ελληνική Μακεδονία είναι όντως Ελληνική, αλλά είναι ελληνική η Μακεδονία του Πιρίν που ανήκει στην Βουλγαρία ή το τμήμα της γεωγραφικής Μακεδονίας που ανήκει στην ΠΓΔΜ ή στην Αλβανία. Ή πιστεύουν κάποιοι ότι οι μακεδονομάχοι του 1992 και του 2018 θα εφορμήσουν για να καταλάβουν την υπόλοιπη Μακεδονία που βρίσκεται μοιρασμένη και στις άλλες 3 χώρες;

– Γιατί δεν μας λέει η ΝΔ και ο Κ. Μητσοτάκης πώς θα βρει καλύτερες συνθήκες στο μέλλον για την επίλυση του θέματος; Εκτός και αν το είδαν στον ύπνο τους.

– Πότε θα απολογηθούν όσοι εξαπατούν τους πολίτες με ασυνάρτητες κορώνες χωρίς συνεκτική σκέψη; Πότε η κοινωνία θα ζητήσει πραγματικά ευθύνες από όσους έχουν τελικά καταστρέψει τις δυνατότητες επίλυσης των προβλημάτων αυτής της χώρας που συνεχίζει να μην είναι μια κανονική χώρα, μια χώρα στην οποία τα προβλήματα συζητιόνται με σοβαρότητα και τα πολιτικά κόμματα προτείνουν λύσεις, όχι αρλούμπες.

Τι θα έπρεπε να γίνει για να φτάσουμε σε δίκαιη λύση

Τι θα έπρεπε να (έχει) γίνει για να λυθεί το ζήτημα το 2018 (αν και μπορούσαμε να το έχουμε επιλύσει το 1992 κάτω από καλύτερες προϋποθέσεις):

1. Να συζητήσουν όλα τα κόμματα (εκτός ακροδεξιάς) και οι κοινωνικοί φορείς και να συμφωνήσουν στην υποστήριξη μιας δίκαιης, συμβιβαστικής λύσης και τρόπους ενίσχυσης της διαπραγματευτικής ισχύος της χώρας, αξιοποιώντας την τελευταία ευκαιρία που προσφέρει η διαδικασία για ένταξη της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ και η έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων.

2. Να ενημερωθεί η κοινωνία με επιχειρήματα γιατί συμφέρει τη χώρα αλλά και την ευρύτερη περιοχή μια δίκαιη λύση που θα σέβεται τις ανησυχίες και των δύο κοινωνιών. Οι πολίτες δεν έχουν ενημερωθεί σωστά, αντιδρούν με θυμικό, αγνοούν τους διεθνείς κανόνες, τις διεθνείς συνθήκες και όσα προκύπτουν από αυτά, αντιλαμβάνονται με επιφανειακό τρόπο την πραγματική ιστορία της περιοχής κι όσα έχουν προηγηθεί εδώ και εκατοντάδες χρόνια στην περιοχή.

3. Η επίλυση του ζητήματος θα μπορούσε να αξιοποιεί το κεκτημένο της Ενδιάμεσης Συμφωνίας αλλά και την ενταξιακή διαδικασία της γειτονικής χώρας στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ για να δεσμεύσει τις δύο χώρες σε σχέσεις καλής γειτονίας, εξάλειψης του εθνικισμού και του όποιου αλυτρωτισμού.

4. Η όποια συμφωνία θα έπρεπε, με την συμβολή του ΟΗΕ και της ΕΕ, να λάβει χαρακτήρα Διεθνούς Συνθήκης που θα υπερισχύει έτσι κι αλλιώς του Συντάγματος της γειτονικής χώρας, όπως πχ συμβαίνει με την Συνθήκη της Λωζάννης.

Τέλος να γίνει υποχρεωτικά …τεστ DNA σε όσους δηλώνουν απόγονοι του Μ. Αλέξανδρου και να τους απαγορευτεί να ισχυρίζονται ότι είναι Μακεδόνες, απόγονοι του, αν οι εξετάσεις δεν επιβεβαιώνουν κάτι τέτοιο.

Να θυμίσουμε τι είχαμε προτείνει οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ που θα βοηθούσε στην πρόληψη της έξαρσης του εθνικισμού και εξωπραγματικών αντιλήψεων:

http://prasinoi.gr/fyrom-greece3/

Φωτογραφία του Νικος Χρυσόγελος.

Το συλλαλητήριο για το "Μακεδονικό" οργανώνεται με στόχο να σταματήσει η προσπάθεια εξεύρεσης μιας συμβιβαστικής συμφωνίας με τη γειτονική χώρα στο θέμα του ονόματος και των σχέσεων καλής γειτονίας. Οι διοργανωτές και οι συμμετέχοντες διατυμπανίζουν ότι δεν θέλουν να υπάρχει η λέξη "Μακεδονία" στο όνομα της γειτονικής χώρας. Η επιτυχία των κινητοποιήσεων θα σήμαινε ότι η κυβέρνηση θα αποτύγχανε να εξασφαλίσει πλειοψηφία στη Βουλή που θα στήριζε μια τέτοια συμφωνία ή θα αναγκάζονταν να κάνει πλήρως πίσω, πριν φτάσει υτο θέμα στη Βουλή, από το φόβο του πολιτικού κόστους. Στην πραγματικότητα οι αντιδρώντες επιδιώκουν να αποτύχουν - για άλλη μια φορά - οι συνομιλίες υπό τον εκπρόσωπο των Ηνωμένων Εθνών για επίλυση του προβλήματος.

Η επίτευξη των στόχων που θέτουν σε διάφορους τόνους οι "Μακεδονομάχοι" θα σημάνει κατά συνέπεια την ΕΠΙΚΡΑΤΗΣΗ ΤΟΥ ΟΝΟΜΑΤΟΣ "Δημοκρατία της Μακεδονίας" για την γειτονική χώρα και για πάντα. Ή νομίζουν αφελώς ότι κάποτε στο μέλλον θα υπάρξουν καλύτερες προϋποθέσεις για να αλλάξει η γειτονική χώρα όνομα; Στο όνομα της "ανυποχώρητης στάσης", οι έλληνες "πατριώτες" (ή εθνικιστές) θα εξυπηρετήσουν τους στόχους των εθνικιστών της γειτονικής μας χώρας, που αποτυπώνονται στο αίτημα "καμία υποχώρηση" στο όνομα. Ο ένας εθνικισμός (ελληνικός) θα εμποδίσει την επίλυση του προβλήματος, με αποτέλεσμα να επιβληθεί κατά κράτος ο άλλος εθνικισμός (των γειτόνων) σε βάρος μας. Γιατί δεν είναι κατανοητή αυτή η αλήθεια; 

Στο πίσω μέρος του μυαλού τους κάποιοι πιστεύουν βέβαια ότι η Ελλάδα - υπό την πίεση των αντιδράσεων στο εσωτερικό και αφού θα έχουν καταρρεύσει οι συνομιλίες -θα εξαναγκαστεί να θέσει βέτο στην είσοδο της ΠΓΔΜ στο ΝΑΤΟ και στην ΕΕ αν οι γείτονες δεν εξαλείψουν πλήρως από το όνομά της κάθε αναφορά στην λέξη "Μακεδονία" . Πιστεύουν ότι ένα βέτο ή η απειλή βέτο θα εξαναγκάσει την γειτονική χώρα να υποχωρήσει ατάκτως και να διαγράψει την λέξη "Μακεδονία" πλήρως από το όνομά της.

Είναι πολύ-πολύ αφελές να πιστεύει κάποιος ότι θα μπορούσε η Ελλάδα - με δεδομένη την κατάσταση της χώρας - να θέσει βέτο στη βάση εξωπραγματικών απαιτήσεων και μάλιστα όταν η ίδια θα έχει απορρίψει τον όποιο συμβιβασμό. Αγννούν πολλοί ότι η Ενδιάμεση Συμφωνία και η απόφαση του Ευρ. Δικαστηρίου της Χάγης θα μπορούσαν να ανοίξουν τον δρόμο για την είσοδο της γειτονικής χώρας στο ΝΑΤΟ με το "προσωρινό" όνομα ΠΓΔΜ, χωρίς να μπορεί η χώρα να θέσει όποιους όρους ή προαπαιτούμενα.

Με όλα τα μέτωπα ανοικτά, θα ήταν, στην καλύτερη περίπτωση, αυτοκτονικό να ανοίξουμε μέτωπο με όλους κι όλα τον Ιούνιο 2018. Θα ήταν η απόλυτη καταστροφή, κι όχι μόνο για την περίφημη "έξοδο" από το Μνημόνιο και την έξοδο από τις αγορές. Δεν χρειάζεται να ζήσουμε άλλη μια βίαιη διάψευση ψευδαισθήσεων όπως αυτές που αναφέρονταν στην γονατιστή "μαντάμ Μέρκελ" που θα μας παρακαλούσε για να μας δώσει λεφτά ή "στις αγορές που θα χόρευαν στον ρυθμό των κλαρίνων".  

Μήπως υπάρχει θεσμικό πρόβλημα; Το "Μακεδονικό" στα χέρια απόστρατων; 

Οι πολίτες είναι ελεύθεροι, σε μια δημοκρατία, να εκφράζουν την άποψή τους αλλά και να διαδηλώνουν, εφόσον σέβονται στην δημοκρατία και τους υπόλοιπους πολίτες. Η ελευθερία έκφρασης είναι βασικό δικαίωμα. Ακόμα και αν οι πολίτες κάνουν λάθος. 

Το πρόβλημα δεν είναι λοιπόν το συλλαλητήριο, αλλά το ποιοι πρωτοστατούν στις κινητοποιήσεις. Και εκεί είναι που υπάρχει θεσμικό και πολιτικό πρόβλημα. Το "Μακεδονικό" είναι πολύ σοβαρό θέμα για να αφήνεται στα χέρια των απόστρατων! Το συλλαλητήριο στην Αθήνα για το "Μακεδονικό" θα συνδιοργανώσουν από κοινού μια σειρά φορείς από τους οποίους οι μισοί είναι ενώσεις αποστράτων! Είναι όμως - το “Μακεδονικό” - ένα κατεξοχήν πολιτικό θέμα που άπτεται πολλών διαστάσεων (εξωτερικής πολιτικής, σχέσεων μας σε διεθνείς οργανισμούς κα), το οποίο απαιτεί λεπτούς διπλωματικούς χειρισμούς.

Αν και άνοιξε σχεδόν ανέλπιστα ένα παράθυρο επίλυσης ενός προβλήματος που σέρνεται δεκαετίες αν όχι ένα αιώνα, τα πολιτικά κόμματα αδυνατούν να συνεννοηθούν για μικροκομματικούς λόγους (λες και δεν υπάρχουν άλλα πεδία πολιτικής αντιπαράθεσης και διαχωρισμού) και τον κυρίαρχο λόγο φαίνεται να έχουν απόστρατοι και χριστιανικές οργανώσεις (!): 
Οι Παμμακεδονικές Ενώσεις Υφηλίου.
Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Μακεδόνων.
Το Ελληνοαμερικανικό Συμβούλιο.
Η Ομοσπονδία Συλλόγων Μείζονος Νέας Υόρκης.
Οι Αθηναϊκοί Σύλλογοι Μακεδόνων.
Η Ένωση Πολιτιστικών Φορέων Θεσσαλονίκης.
Η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Στρατού.
Η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Ναυτικού.
Η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Αεροπορίας.
Η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Αστυνομίας.
Η Ένωση Χριστιανικών Οργανώσεων Αθηνών.

Η εξωτερική πολιτική και οι διεθνείς σχέσεις μπορεί να είναι υπόθεση απόστρατων και άσχετων ομάδων που κινούνται με το θυμικό;

Όμως, απόστρατοι έχουν ξανα-εμπλακεί σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, ενώ κάποιοι από τους πρωταγωνιστές του “Μακεδονικού”, και στην περίφημη υπόθεση Οτσαλάν. Ένα από τα πιο σοβαρά προβλήματα που είχαν προκαλέσει με ενέργειές τους αφορούσε στην κρίση των Ιμίων.

Στην βάση ενός σχεδίου για την δημιουργία σταθερών υποδομών σε βραχονησίδες και ακατοίκητα νησιά, μια ομάδα απόστρατων είχε οργανώσει μια σειρά από παρεμβάσεις που οδήγησαν στην κρίση των Ιμίων. Σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο για τη Θάλασσα αν σε μη κατοικημένα νησιά δημιουργηθούν σταθερές υποδομές αυτές μπορούν να αποκτήσουν υφαλοκρηπίδα (κάτι που δεν ισχύει αν δεν υπάρχει μόνιμη ανθρώπινη παρουσία ή σταθερές υποδομές). Όπως είναι κατανοητό, κάτι τέτοιο μπορούσε να αλλάξει μονομερώς το καθεστώς της υφαλοκρηπίδας σε πολλές ζώνες στο Αιγαίο, κάτι που ακόμα κι αν ήταν νομικά επιτρεπτό, δεν θα άφηνε η Τουρκία να συμβεί μονομερώς ή αναπάντητο. Και οι αφελείς, θα μπορούσαν να πουν, “ε, και τι έγινε, δικά μας είναι τα νησιά, ότι θέλουμε μπορούμε να κάνουμε σε αυτά”. Ναι, αλλά έλα που αν κυριαρχούν στις διεθνείς σχέσεις αυτές οι αντιλήψεις, τότε καθημερινά θα έχουμε πολέμους...Ως μικρή χώρα μπορούμε να έχουμε ως σύμμαχο το διεθνές δίκαιο, εφόσον πραγματικά το γνωρίζουμε.

Όπως και με το πραξικόπημα στην Κύπρο, κάποιοι, με παρόμοιες ανεύθυνες πράξεις στο όνομα του πατριωτισμού, έπαιξαν το παιχνίδι της Τουρκίας. Οι Τούρκοι κατάλαβαν αμέσως τι παίζονταν με τις ενέργειες αυτές κάποιων απόστρατων και ως “απάντηση” προκάλεσαν αρχικά το ναυάγιο του τουρκικού πλοίου κοντά στα Ίμια, ώστε να ανοίξει ξανά το θέμα ποιος έχει την ευθύνη διάσωσης σε περίπτωση ναυαγίου (άλλο ένα θέμα αντιπαράθεσης στο Αιγαίο). Στην συνέχεια οι δύο Τούρκοι δημοσιογράφοι - για λόγους δημοσιότητας και ανόητης προβολής - έπαιξαν τους ... γενναίους "κομάντο" που αποβιβάστηκαν στο νησί για να κατεβάσουν την ελληνική σημαία - που είχε ανεβάσει στα Ίμια ο δήμαρχος Καλύμνου παίζοντας τον δικό του ρόλο στο ύποπτο παιχνίδι των απόστρατων- και να υψώσουν την Τουρκική. Κι έτσι επανήλθε σε διεθνές επίπεδο η θεωρία των “γκρίζων ζωνών” στο Αιγαίο, κάτι που υποτίθεται προσπαθούσαν να αντιμετωπίσουν με τις (ανόητες) ενέργειες τους κάποιοι απόστρατοι και ακροδεξιοί.

Οι δύο χώρες είχαν βρεθεί ξαφνικά γύρω από τα Ίμια κι εξαιτίας τυχοδιωκτικών ενεργειών ανεύθυνων ανθρώπων στα πρόθυρα πολέμου, χωρίς καν να έχουν προετοιμαστεί για κάτι τέτοιο. Όσοι γνωρίζουν καταστάσεις και γεγονότα, νομίζω κατανοούν ότι εκείνες τις σκοτεινές μέρες και νύχτες του Ιανουαρίου 1996 φτάσαμε στο χείλος του γκρεμού, σε μια δεύτερη κρίση, ίσως και χειρότερη, από αυτή της Κύπρου. Και μάλιστα με πρωτοβουλία κάποιων που αναλαμβάνουν το ρόλο του Υπουργού Πολέμου και του Υπουργού Εξωτερικών - με τσαμπουκά και χωρίς, έστω, να τους έχει δοθεί τέτοιος ρόλος μέσα από δημοκρατικές διαδικασίες.

Δυστυχώς, και σήμερα, πολλοί από τους πρωταγωνιστές των συλλαλητηρίων προέρχονται από τους ίδιους κύκλους. Και το πιο ανησυχητικό είναι ότι αυτό βρίσκει απήχηση σε κάποια από τα πολιτικά κόμματα "εξουσίας" και σε μεγάλο μέρος της κοινωνίας που συνεχίζει να αντιδρά συναισθηματικά και με βάση το θυμικό, κι όχι ορθολογικά και με εργαλείο το διεθνές δίκαιο και τη συμμετοχή της χώρας σε διεθνείς οργανισμούς και στην ΕΕ.

Οι ίδιοι παράγοντες κρίσεων συνεχίζουν να έχουν μικρο-πολιτικές βλέψεις που περνάνε μέσα από την πόλωση της κοινωνίας, όχι μέσα από την συμφιλίωση της κοινωνίας και την χάραξη στρατηγικής πραγματικής και όχι εικονικής εξόδου από την πολύπλευρη κρίση.