13557704 1126410060757247 7234764032192490379 n

2ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙO ΜΕ ΘΕΜΑ:
«Η ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα και η συμβολή της πράσινης κοινωνικής καινοτομίας στην αντιμετώπιση της»

Η ενεργειακή φτώχεια αποτελεί σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες με πολλαπλές επιπτώσεις τόσο στην υγεία όσο και στην γενικότερη ένδεια, και πλήττει περισσότερους από 100.000.000 Ευρωπαίους πολίτες. Το 10% των πολιτών της ΕΕ, είχε καθυστερήσεις στην πληρωμή των λογαριασμών κοινής ωφελείας το 2015 (37% στα κράτη μέλη που πλήττονται περισσότερο). Tο 12 % των πολιτών της ΕΕ δεν ήταν σε θέση να έχουν επαρκή θέρμανση στα σπίτια τους το 2014 (60 % στα κράτη μέλη που πλήττονται περισσότερο), ενώ το 16% του πληθυσμού της ΕΕ κατοικούσε το 2014, σύμφωνα με τις στατιστικές SILC, σε σπίτια με στέγες που έσταζαν και είχαν υγρούς τοίχους (33% στα κράτη μέλη που πλήττονται περισσότερο).

Την Τετάρτη 29 Ιουνίου 2016 ολοκληρώθηκε το 2ο εργαστήριο το οποίο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της συγγραφής του κειμένου πολιτικής (policy paper) με θέμα: «Ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα και η συμβολή της πράσινης κοινωνικής καινοτομίας στην αντιμετώπιση της». Βασικός στόχος του εργαστηρίου ήταν η ανταλλαγή απόψεων και ιδεών για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.

Η πρωτοβουλία αυτή είναι αποτέλεσμα συνεργασίας του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ Ελλάδας, της ΚοινΣΕπ «Άνεμος Ανανέωσης» και του Ινστιτούτου Κτιρίων Μηδενικής Ενεργειακής Κατανάλωσης, που δραστηριοποιούνται στους τομείς της οικολογίας, της κτιριακής εξοικονόμησης ενέργειας αλλά και της βιώσιμης ανάπτυξης, ενώ τόσο το πρώτο, όσο και το δεύτερο εργαστήριο πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με το Γραφείο Αστικής Ανθεκτικότητας και Βιωσιμότητας του Δήμου Αθηναίων.

Στο πρώτο μέρος του εργαστηρίου συζητήθηκαν τα διαθέσιμα εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα αλλά και καινοτόμα χρηματοοικονομικά εργαλεία που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας υπό το πρίσμα της κοινωνικής και πράσινης καινοτομίας. Την πρόκληση αποδέχτηκε σημαντικός αριθμών ειδικών και επιστημόνων – από την Ελλάδα και το εξωτερικό - που ασχολούνται με το θέμα αυτό. Συγκριμένα στο πρώτο μέρος παρουσίασαν οι:

• Ada Ámon – E3G
H ενεργειακή απόδοση ως υποδομή και ο ρόλος της στην άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας  Παρουσίαση

• Adrian Joyce – Director of the Renovate Europe Campaign
Ενεργειακή Φτώχεια – η οπτική των Βρυξελλών

• Μιχάλης Γουδής – Housing Europe
Ζεστά σπίτια για όλους - Πώς να αντιμετωπίσουμε την πρόκληση της γενιάς μας Παρουσίαση

• Dr George Koutitas (CEO) – Gridmates Inc
Ο έξυπνος τρόπος να δίνεις ενέργεια

• Δρ. Kώστας Κωνσταντίνου – Ανατολική Α.Ε.
Εταιρείες ενεργειακών υπηρεσιών στην Ελλάδα Παρουσίαση

• Αλέξης Παναγιωτόπουλος – Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης & Τουρισμού
Πηγές χρηματοδότησης στο πλαίσιο της προγραμματικής περιόδου 2014-2020

• Νίκος Γκόνης – Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ)
Καινοτόμα χρηματοδοτικά εργαλεία και επιτυχημένα παραδείγματα αξιοποίησής τους Παρουσίαση

• Δρ. Ευάγγελος Μαρινάκης – Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
Ενίσχυση της Ενεργειακής Αποδοτικότητας στα Κτίρια: Ανάγκες και Προτεραιότητες για Καινοτόμα Επενδυτικά Εργαλεία

• Εύη Τζανακάκη – Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας
Οι τοπικές αρχές ως καταλύτης στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας

• Κωνσταντίνος Λιβέρης – Σύλλογος υπαλλήλων ΟΕΚ
Αξιοποίηση εργατικών κατοικιών στην Ελλάδα

Στο δεύτερο μέρος του εργαστηρίου παρουσιάστηκε το προσχέδιο του Policy Paper και ακολούθησε ανοιχτή συζήτηση με την συμμετοχή εκπροσώπων από Πανεπιστήμια και Δήμους καθώς και ερευνητές, φοιτητές αλλά και πολίτες.
Έμφαση δόθηκε στη συμβολή της πράσινης και κοινωνικής καινοτομίας στην αντιμετώπιση του φαινομένου και κατατέθηκαν προτάσεις και παρατηρήσεις επί του προσχεδίου.

Τον συντονισμό της συζήτησης είχαν οι: Νίκος Χρυσόγελος, πρόεδρος της ΚΟΙΝΣΕΠ Άνεμος Ανανέωσης, Alice Κοροβέση και Ελευθερία Τουλουπάκη από το Ινστιτούτο Κτιρίων Μηδενικής Ενεργειακής Κατανάλωσης, Όλγα Δρόσου και Κυριακή Μεταξά από το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Ελλάδας

2o workshop_b

13557704 1126410060757247 7234764032192490379 n

2ο ΕΡΓΑΣΤΗΡΙO ΜΕ ΘΕΜΑ:
«Η ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα και η συμβολή της πράσινης κοινωνικής καινοτομίας στην αντιμετώπιση της»

Η ενεργειακή φτώχεια αποτελεί σοβαρό κοινωνικό πρόβλημα σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες με πολλαπλές επιπτώσεις τόσο στην υγεία όσο και στην γενικότερη ένδεια, και πλήττει περισσότερους από 100.000.000 Ευρωπαίους πολίτες. Το 10% των πολιτών της ΕΕ, είχε καθυστερήσεις στην πληρωμή των λογαριασμών κοινής ωφελείας το 2015 (37% στα κράτη μέλη που πλήττονται περισσότερο). Tο 12 % των πολιτών της ΕΕ δεν ήταν σε θέση να έχουν επαρκή θέρμανση στα σπίτια τους το 2014 (60 % στα κράτη μέλη που πλήττονται περισσότερο), ενώ το 16% του πληθυσμού της ΕΕ κατοικούσε το 2014, σύμφωνα με τις στατιστικές SILC, σε σπίτια με στέγες που έσταζαν και είχαν υγρούς τοίχους (33% στα κράτη μέλη που πλήττονται περισσότερο).

Την Τετάρτη 29 Ιουνίου 2016 ολοκληρώθηκε το 2ο εργαστήριο το οποίο πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της συγγραφής του κειμένου πολιτικής (policy paper) με θέμα: «Ενεργειακή φτώχεια στην Ελλάδα και η συμβολή της πράσινης κοινωνικής καινοτομίας στην αντιμετώπιση της». Βασικός στόχος του εργαστηρίου ήταν η ανταλλαγή απόψεων και ιδεών για την αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας.

Η πρωτοβουλία αυτή είναι αποτέλεσμα συνεργασίας του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ Ελλάδας, της ΚοινΣΕπ «Άνεμος Ανανέωσης» και του Ινστιτούτου Κτιρίων Μηδενικής Ενεργειακής Κατανάλωσης, που δραστηριοποιούνται στους τομείς της οικολογίας, της κτιριακής εξοικονόμησης ενέργειας αλλά και της βιώσιμης ανάπτυξης, ενώ τόσο το πρώτο, όσο και το δεύτερο εργαστήριο πραγματοποιήθηκαν σε συνεργασία με το Γραφείο Αστικής Ανθεκτικότητας και Βιωσιμότητας του Δήμου Αθηναίων.

Στο πρώτο μέρος του εργαστηρίου συζητήθηκαν τα διαθέσιμα εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα αλλά και καινοτόμα χρηματοοικονομικά εργαλεία που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας υπό το πρίσμα της κοινωνικής και πράσινης καινοτομίας. Την πρόκληση αποδέχτηκε σημαντικός αριθμών ειδικών και επιστημόνων – από την Ελλάδα και το εξωτερικό - που ασχολούνται με το θέμα αυτό. Συγκριμένα στο πρώτο μέρος παρουσίασαν οι:

• Ada Ámon – E3G
H ενεργειακή απόδοση ως υποδομή και ο ρόλος της στην άμβλυνση της ενεργειακής φτώχειας  Παρουσίαση

• Adrian Joyce – Director of the Renovate Europe Campaign
Ενεργειακή Φτώχεια – η οπτική των Βρυξελλών

• Μιχάλης Γουδής – Housing Europe
Ζεστά σπίτια για όλους - Πώς να αντιμετωπίσουμε την πρόκληση της γενιάς μας Παρουσίαση

• Dr George Koutitas (CEO) – Gridmates Inc
Ο έξυπνος τρόπος να δίνεις ενέργεια

• Δρ. Kώστας Κωνσταντίνου – Ανατολική Α.Ε.
Εταιρείες ενεργειακών υπηρεσιών στην Ελλάδα Παρουσίαση

• Αλέξης Παναγιωτόπουλος – Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης & Τουρισμού
Πηγές χρηματοδότησης στο πλαίσιο της προγραμματικής περιόδου 2014-2020

• Νίκος Γκόνης – Gesellschaft für Internationale Zusammenarbeit (GIZ)
Καινοτόμα χρηματοδοτικά εργαλεία και επιτυχημένα παραδείγματα αξιοποίησής τους Παρουσίαση

• Δρ. Ευάγγελος Μαρινάκης – Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο
Ενίσχυση της Ενεργειακής Αποδοτικότητας στα Κτίρια: Ανάγκες και Προτεραιότητες για Καινοτόμα Επενδυτικά Εργαλεία

• Εύη Τζανακάκη – Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας
Οι τοπικές αρχές ως καταλύτης στην αντιμετώπιση της ενεργειακής φτώχειας

• Κωνσταντίνος Λιβέρης – Σύλλογος υπαλλήλων ΟΕΚ
Αξιοποίηση εργατικών κατοικιών στην Ελλάδα

Στο δεύτερο μέρος του εργαστηρίου παρουσιάστηκε το προσχέδιο του Policy Paper και ακολούθησε ανοιχτή συζήτηση με την συμμετοχή εκπροσώπων από Πανεπιστήμια και Δήμους καθώς και ερευνητές, φοιτητές αλλά και πολίτες.
Έμφαση δόθηκε στη συμβολή της πράσινης και κοινωνικής καινοτομίας στην αντιμετώπιση του φαινομένου και κατατέθηκαν προτάσεις και παρατηρήσεις επί του προσχεδίου.

Τον συντονισμό της συζήτησης είχαν οι: Νίκος Χρυσόγελος, πρόεδρος της ΚΟΙΝΣΕΠ Άνεμος Ανανέωσης, Alice Κοροβέση και Ελευθερία Τουλουπάκη από το Ινστιτούτο Κτιρίων Μηδενικής Ενεργειακής Κατανάλωσης, Όλγα Δρόσου και Κυριακή Μεταξά από το Ίδρυμα Χάινριχ Μπελ Ελλάδας

2o workshop_b

-small

Η «ενεργειακή μετάβαση στη Γερμανία και στην Ελλάδα»

Είχα μια ενδιαφέρουσα, προγραμματισμένη συνάντηση και συζήτηση με την Julia Verlinden, βουλευτή των Γερμανών Πράσινων, υπεύθυνη σε θέματα ενέργειας, την Παρασκευή 1 Ιουλίου στην Αθήνα. Είχε έρθει στην Ελλάδα στο πλαίσιο της κοινοβουλευτικής αντιπροσωπείας που συνόδευε τον αντικαγκελάριο και ομοσπονδιακό υπουργό Οικονομικών Υποθέσεων και Ενέργειας της Γερμανίας, Sigmar Gabriel, κατά την επίσκεψη του στην Ελλάδα. Είχαμε μια διεξοδική συζήτηση για τα ενεργειακά θέματα στις δύο χώρες αλλά και για την γενικότερη πολιτική κατάσταση.

Η Julia Verlinden, όπως μου εξήγησε, ασχολήθηκε με την πολιτική και εντάχθηκε στους Πράσινους όταν θέλησε να καταλάβει γιατί ενώ η επιστήμη δείχνει τι πρέπει να γίνει (είχε τελειώσει περιβαλλοντικές σπουδές), οι πολιτικοί δεν προωθούν αυτές τις αλλαγές. Αυτό το βασικό ερώτημα την έκανε να συνεχίσει τις σπουδές της στις πολιτικές επιστήμες και να συμμετάσχει ενεργά στους Πράσινους ώστε να κατανοήσει καλύτερα τη σχέση επιστήμης και πολιτικής.

Η Julia Verlinden διαδέχθηκε στη θέση αυτή στο Γερμανικό κοινοβούλιο (εκπρόσωπος των Πράσινων στα θέματα ενέργειας) τον Fell, μια σημαντική προσωπικότητα των Πράσινων που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην υιοθέτηση εκείνης της νομοθεσίας για τις ανανεώσιμες μορφές ενέργειας που θεωρείται ότι άλλαξε τα πάντα σχετικά με την ενέργεια και αποτέλεσε τη βάση για την λεγόμενη ενεργειακή μετάβαση (energy transition), όταν οι Πράσινοι ήταν στην κυβέρνηση μαζί με τους Σοσιαλδημοκράτες. Θυμάμαι χαρακτηριστικά τον Fell (είχε έρθει στην Ελλάδα πολλές φορές) να μας εξηγεί τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι Πράσινοι - αλλά και πόσο πίεσαν τους Σοσιαλδημοκράτες στην συγκυβέρνηση - στο να αποδεχτούν τις θέσεις τους για αλλαγή του ενεργειακού μοντέλου (κλείσιμο πυρηνικών εργοστασίων, σταδιακή έξοδος από ορυκτά καύσιμα, στροφή στις ΑΠΕ), πόσο τον «δούλευαν» οι πολιτικοί από άλλες πολιτικές δυνάμεις όταν εκ μέρους των συγκυβερνώντων Πράσινων προετοίμασε το νομοσχέδιο και μιλούσε για την δημιουργία 500.000 νέων θέσεων εργασίας και μιας νέας οικονομίας που θα βασίζονταν στις ΑΠΕ αλλά και θα έδινε σημαντικό ρόλο στους πολίτες.

Στη συνέχεια παρακολουθήσαμε την συνδιάσκεψη «Ενεργειακή μετάβαση στην Ελλάδα και τη Γερμανία – Προοπτικές για το 2020 και μετά από αυτό» [1] που συνδιοργάνωσαν, ως μέρος της επίσκεψης του Sigmar Gabriel, το Γερμανικό Ομοσπονδιακό Υπουργείο Οικονομικών Υποθέσεων και Ενέργειας, το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας καθώς και το Ελληνικό Υπουργείο Οικονομίας, Ανάπτυξης και Τουρισμού, σε συνεργασία με το Ελληνογερμανικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο, το Ίδρυμα FriedrichEbert, το ΚΑΠΕ, το GIZ και την ENTERRPRISEGREECE.

Είχαμε, έτσι, την ευκαιρία  να επανέλθουμε σε μερικά θέματα που έθεσαν με τις ομιλίες τους οι Έλληνες υπουργοί (Π. Σκουρλέτης, Γ. Σταθάκης, Αλ. Χαρίτσης) και ο Γερμανός αντικαγκελάριος και ομοσπονδιακός υπουργός οικονομικών υποθέσεων και ενέργειας  όσο και οι υπόλοιποι Έλληνες και Γερμανοί ομιλητές.