Η εικόνα ίσως περιέχει: σύννεφο, ουρανός, βουνό, υπαίθριες δραστηριότητες, φύση και νερό
 
Κατάγομαι από τη Σίφνο κι έχω αγωνιστεί επί δεκαετίες για να γίνει το νησί μας πρότυπο, σύγχρονο οικολογικό / πράσινο, συνδυάζοντας παραδοσιακές και σύγχρονες οικολογικές πρακτικές. Χαίρομαι πολύ όταν η τοπική κοινωνία μας κάνει βήματα προς αυτή την κατεύθυνση: προστασία φυσικού πλούτου, αρχιτεκτονικής -πολιτισμού, προώθηση νέων καινοτόμων κοινωνικών πολιτικών και υποδομών.
Ένα από τα κεντρικά θέματα με μεγάλη οικονομική, κοινωνική και οικολογική σημασία είναι το πώς παράγεται η ενέργεια στα νησιά (ηλεκτρικός, κλιματισμός, μετακινήσεις, πλοία κα). Ένα καλό πρώτο βήμα στα ενεργειακά θέματα για την Σίφνο έγινε με την τοποθέτηση των 2 σχετικά μικρών ανεμογεννητριών από τη ΔΕΗ (600 άρες). Σήμερα πέρα από την συνεισφορά μας στην αλλαγή του κλίματος (έστω και απειροελάχιστη αν κρίνει κανείς από το μέγεθος του νησιού), ξοδεύονται πολλά εκατομμύρια για εισαγωγή πετρελαίου, ενώ και το κόστος ανά κιλοβατώρα είναι υψηλό. Έτσι η στροφή στην εξοικονόμηση και τις ΑΠΕ είναι μονόδρομος για πολλούς λόγους: κλίμα, οικονομικά χώρας και τοπικής κοινωνίας, στροφή σε σύγχρονες τεχνολογίες, βιώσιμος τουρισμός κα
Μακάρι οι επόμενες ανεμογεννήτριες και οι ενεργειακές επενδύσεις να γίνουν από τον ενεργειακό συνεταιρισμό πολιτών και να κάνουμε το νησί μας πιο πράσινο, να κυκλοφορούν μόνο ηλεκτρικά οχήματα, να υπάρχουν σταθμοί φόρτισής τους από ανανεώσιμη ενέργεια, να γίνουν όλα τα σπίτια μας ενεργειακά αποτελεσματικά ώστε να μην χρειάζονται εξωτερική κατανάλωση ενέργειας συνδυάζοντας παραδοσιακή αρχιτεκτονική και σύγχρονη γνώση. Η Σίφνος και τα νησιά μπορούν να επιστρέψουν στις ΑΠΕ αφού αυτές ήταν για αιώνες οι πηγές ενέργειας, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο είναι μόνο μεταβατικά καύσιμα που οδηγούνται στο τέλος τους το αργότερο μέχρι το 2050.
Η Σίφνος κι άλλα νησιά (όπως η Τήλος) θα μπορούσαν να γίνουν κέντρα εκπαίδευσης στην ανανεώσιμη ενέργεια, στην μετάβαση σε ένα άλλο ενεργειακό μοντέλο και σε φιλικές στο περιβάλλον και το κλίμα τεχνολογίες/τεχνικές κατάλληλες για νησιά και το ιδιαίτερο φυσικό και δομημένο - πολιτισμικό περιβάλλον τους.
Το καλοκαίρι ο Άνεμος Ανανέωσης - πρόεδρος της ΔΕ του οποίου είμαι - σχεδιάζει να οργανώσει στη Σίφνο ένα διεθνές καλοκαιρινό σχολείο για τα θέματα αυτά. Ανοικτοί να συνεργαστούμε με όλους τους φορείς που ενδιαφέρονται, τον Δήμο, τους επαγγελματίες, τους συλλόγους, τους επαγγελματίες
Πρέπει να δούμε όμως και πώς θα αναπροσαρμοστεί ο σχεδιασμός του ενεργειακού συνεταιρισμού αφού μοιάζει να μένει έξω από τον ενεργειακό σχεδιασμό (εγκατάσταση 2 ανεμογεννητριών από την ΔΕΗ αντί να έχει ήδη εγκαταστήσει ο ενεργειακός συνεταιρισμός 2 - 4 ανεμογεννήτριες και φωτοβολταϊκό πάρκο, διασύνδεση νησιών, άρνηση της ΡΑΕ να απαντήσει για τον φάκελο, κα).
Η δική μου πρόταση στη Γενική Συνέλευση του συνεταιρισμού που είχε απορριφθεί επανέρχεται: να προχωρήσουμε ως ενεργειακός συνεταιρισμός στην υποβολή νέου φακέλου για άλλες 2-4 ανεμογεννήτριες από τον Συνεταιρισμό σε συνδιασμό με ένα σχέδιο (α) σταδιακού εξηλεκτρισμού των μετακινήσεων σε συνεργασία με τους επαγγελματίες που θα βασίζονται στις ανανεώσιμες πηγές (ηλεκτρικά λεωφορεία, ταξί, ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα) αλλά σταδιακά και οχήματα των κατοίκων, (β) ενεργειακής αναβάθμισης όλων των σπιτιών και ενοικιαζόμενων ώστε να μην χρειάζονται εξωτερική ενέργεια (παθητικά σπίτια μηδενικής κατανάλωσης ενέργειας), (γ) τοποθέτηση φωτοβολταϊκών σταθμών στα πάρκινγκ των χωριών (δ) δημιουργία ενός κέντρου εκπαίδευσης στις πράσινες τεχνολογίες και πολιτικές.
Αποδεικνύεται με την τοποθέτηση των δύο ανεμογεννητριών της ΔΕΗ ότι μπορούσαν να τοποθετηθούν ως πρώτο βήμα ανεμογεννήτριες από τον ενεργειακό συνεταιρισμό, και ότι δεν απαγορεύεται ή είναι τεχνικά ανέφικτο, όπως ισχυρίζονταν θέλω να πιστεύω καλόπιστα, κυρίως λόγω μη ολοκληρωμένης τεχνικής γνώσης του θέματος, κάποιοι. Δεν πρέπει ο αρχικός ενθουσιασμός της τοπικής κοινωνίας για το σχέδιο να χαθεί, ναι πρέπει να ξαναδούμε πώς θα προχωρήσει και να υποβάλλουμε εκ νέου ένα νέο, ισορροπημένο σχέδιο παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές στη Σίφνο μέσα από συνεταιρισμό των πολιτών ώστε τα οφέλη να μένουν στο νησί
Οι φωτογραφίες είναι από τα Σιφναϊκά Νέα / Sifnaika Nea και πολλούς φίλους φωτογράφους του νησιού
Η εικόνα ίσως περιέχει: ωκεανός, ουρανός, βουνό, σύννεφο, υπαίθριες δραστηριότητες, φύση και νερό
 
Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, ωκεανός και υπαίθριες δραστηριότητες
 
Η εικόνα ίσως περιέχει: ουρανός, σύννεφο, βουνό, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ καλούμε την κυβέρνηση, την αντιπολίτευση και τους φορείς να δεσμευτούν στην επεξεργασία και υλοποίηση μιας σοβαρής στρατηγικής για το κλίμα, ακολουθώντας τις πρόσφατες εξελίξεις και σε άλλες χώρες.  Ο Μακροχρόνιος Ενεργειακός Σχεδιασμός που δόθηκε για δημόσια διαβούλευση δεν είναι ούτε φιλόδοξος ούτε ξεκάθαρος. Επενδύει ταυτόχρονα και στα ορυκτά καύσιμα και στις ανανεώσιμες πηγές, δύο αντιθετικές μεταξύ τους προοπτικές. Γιατί να επενδύσουμε δισεκατομμύρια Ευρώ (είτε από δημόσια είτε από ιδιωτικά κεφάλαια) στα ορυκτά καύσιμα και στις γεωτρήσεις όταν πρέπει να οργανώσουμε τις υποδομές, την παραγωγή και την καθημερινότητά μας ΧΩΡΙΣ καθόλου ορυκτά καύσιμα μέσα σε 20 – 30 χρόνια;

Οι στόχοι του Μακροχρόνιου Ενεργειακού Σχεδιασμού δεν πάνε καν πιο πέρα από τις τυπικές υποχρεώσεις που έχουμε αν και είμαστε σε πλεονεκτική – γεωγραφική – θέση για εξοικονόμηση ενέργειας και ανανεώσιμες μορφές ενέργειας. Στο σχέδιο Μακροχρόνιου Ενεργειακού Σχεδιασμού δεν περιγράφεται καν γιατί επιλέχθηκαν αυτοί οι ελάχιστα φιλόδοξοι στόχοι, δεν υπάρχουν εναλλακτικά σενάρια που να είναι πιο φιλόδοξα, δεν ιεραρχούνται οι οικονομικοί πόροι που πρέπει να επενδυθούν (πχ εξοικονόμηση, ΑΠΕ, δίκαιη μετάβαση σε σχέση με ορυκτά καύσιμα κα).

Αν διαβάσει κάποιος με πιο κριτική διάθεση όσα περιλαμβάνονται, θα δει ότι προβλέπεται τα ορυκτά καύσιμα να συνεχίσουν να καλύπτουν το 2040 πάνω από το 60% των ενεργειακών αναγκών μας όταν μέσα στα επόμενα 10 χρόνια – σύμφωνα με την Συμφωνία των Παρισίων για το Κλίμα – θα πρέπει να πετύχουμε πλήρη απεξάρτηση από αυτά. Όταν μέσα σε 40 χρόνια θα έχουμε μειώσει (;) την χρήση ορυκτών καυσίμων μόλις κατά 40% πώς μπορεί να πετύχει η χώρα να απεξαρτηθεί μέσα στα επόμενα 10 χρόνια από τα ορυκτά καύσιμα και να φτάσει 100% ΑΠΕ κι εξοικονόμηση; Με ελάχιστα φιλόδοξους στόχους για την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων κάθε χρονιά, θα συνεχίζουμε για πολλούς …αιώνες να σπαταλάμε ενέργεια είτε αυτή παράγεται από ορυκτά καύσιμα είτε από ανανεώσιμες πηγές. Το να μοιράζει η κυβέρνηση – οποιαδήποτε κυβέρνηση – επιδόματα θέρμανσης επιδοτώντας την χρήση πετρελαίου είναι αποτυχημένη και κοινωνική και κλιματική πολιτική.  Αν και η χώρα μας σπαταλάει ενέργεια από ορυκτά καύσιμα στις μεταφορές και έχει από τις χειρότερες επιδόσεις σε θέματα ποιότητας της ατμόσφαιρας, οι στόχοι του Μακροχρόνιου Ενεργειακού Σχεδιασμού στον τομέα των μεταφορών είναι εντελώς αδιάφοροι…

Η Ισπανία έφτασε πρόσφατα σε συμφωνία και μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων αλλά και με τα συνδικάτα εργαζομένων στα ανθρακωρυχεία για να κλείσει μέχρι το 2030 τα εναπομείναντα ανθρακωρυχεία, μια και οι εργαζόμενοι κατανοούν τις τάσεις στον ενεργειακό τομέα και προτιμούν μια συμφωνία δίκαιη για την ομαλή μετάβαση από τα ανθρακωρυχεία σε ένα νέο μοντέλο βασισμένο στην ανανεώσιμη ενέργεια, αντί να υπερασπίζονται μια οικονομία που πεθαίνει. Δίνουν έμφαση στο πώς θα γίνει η μετάβαση στην νέα πράσινη οικονομία χωρίς να τους πετάξει στο περιθώριο, αντί να προσκολληθούν σε μια βιομηχανία που είναι σαφώς πλέον παρελθόν, νοιάζονται να διασφαλίσουν μια θέση σε ένα βιώσιμο και δίκαιο μέλλον. Η Ισπανία θα διαθέσει πολύ σημαντικά ποσά για την δίκαιη μετάβαση σε ένα νέο ενεργειακό μοντέλο και την διασφάλιση της συμμετοχής των εργαζομένων στα ανθρακορυχεία στην μετάβαση αυτή.

Οι Ισπανοί νομοθέτες ανακοίνωσαν φιλόδοξα σχέδια για την επίτευξη στόχων για την  επίτευξη ανανεώσιμης ενέργεια 100% και  περικοπές εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα κατά 90% μέχρι το 2050. Το σχέδιο περιλαμβάνει στόχους βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης 35% τα επόμενα 11 χρόνια. Επίσης, η συμφωνία προβλέπει απαγόρευση νέων εξορύξεων πετρελαίου, φυσικού αερίου ή κάρβουνου καθώς και κλείσιμο όλων των υφιστάμενων μέχρι το 2040, ενώ απαγορεύεται η πώληση αυτοκινήτων που χρησιμοποιούν ως καύσιμο φυσικό αέριο και πετρέλαιο ντίζελ μέχρι το 2040.  Η Δανία βέβαια έχει βάλει ως στόχο την απαγόρευση 10 χρόνια πριν.

Δεν ξέρουμε κατά πόσο η νομοθετική ρύθμιση στην Ισπανία θα εφαρμοστεί πράγματι τα επόμενα χρόνια, αλλά τουλάχιστον θέτει συγκεκριμένους στόχους.

Οι καταστροφικές πυρκαγιές και άλλες καταστροφές που σχετίζονται με το κλίμα αυξάνουν την πίεση των πολιτών για δεσμεύσεις σε σχέση με την πολιτική για το κλίμα, αντί για ρητορικά σχήματα και ψεύτικο «ρεαλισμό». Χιλιάδες πολίτες σε πολλές χώρες διαδήλωσαν τον τελευταίο καιρό για αποτελεσματικές δεσμεύσεις για το κλίμα και δίκαιη μετάβαση σε ένα νέο ενεργειακό μοντέλο. Οι χώρες που δεν προετοιμάζονται μένουν πίσω όχι μόνο σε θέματα κλιματικής πολιτικής και κοινωνικής δικαιοσύνης αλλά και οικονομικής πολιτικής. Η νέα οικονομία είναι εδώ, και όποιοι επιμένουν σε μια οικονομία του παρελθόντος θα αντιμετωπίσουν περισσότερα προβλήματα στο μέλλον. Δεν έχουμε πολύ καιρό ως χώρα και είναι από κάθε άποψη επικίνδυνο για το μέλλον της κοινωνίας να συνεχίζει σε μια πορεία άμυνας και προσκόλλησης σε μια οικονομία ορυκτών καυσίμων που ήδη έχει χάσει την μάχη της βιωσιμότητας.

 
 

Δεν πρωτοτυπούμε αν επαναλάβουμε ως ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ ότι η κλιματική αλλαγή είναι εδώ πλέον και αυτό επηρεάζει όχι μόνο την ζωή μας και το περιβάλλον αλλά και τα οικονομικά της ενέργειας και την οικονομία γενικότερα. Ιδιαίτερα στην Ελλάδα, όπου η εξάρτηση από τον λιγνίτη είναι μεγάλη, το κόστος της ενέργειας θα εκτιναχθεί, μεταξύ άλλων, κι εξαιτίας της ανόδου των «δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου  του άνθρακα».

Η χρήση ορυκτών καυσίμων για την παραγωγή ενέργειας συμβάλει καθοριστικά στην ανατροπή του κλίματος, στην αύξηση της συχνότητας κι έντασης των ακραίων καιρικών φαινομένων, μεταξύ άλλων και στην συχνότητα των άγριων πυρκαγιών (wild fires), στην αύξηση της μέσης θερμοκρασίας, στο λιώσιμο των πάγων καθώς και στην ένταση της ξηρασίας σε διάφορες περιοχές του πλανήτη. Η επίδραση της αλλαγής του κλίματος στην καθημερινή ζωή των πολιτών είναι πλέον φανερή, αφού πολλοί επιστήμονες συνδέουν πλέον ευθέως την κλιματική αλλαγή με τις μεγάλες καταστροφές. Σε κάθε περίπτωση πάντως οι συνέπειες θα είναι πιο καταστροφικές σε περιοχές και κοινωνίες που δεν έχουν προετοιμαστεί ή δεν έχουν τα μέσα να προετοιμαστούν για την αύξηση της έντασης κι συχνότητας των ακραίων φαινομένων. Μαζί με το κοινωνικό κόστος μεγάλο είναι πλέον και το οικονομικό κόστος από τις ζημιές που προκαλούνται, σύμφωνα με τις εκθέσεις του ΟΗΕ. Τώρα, όμως, φαίνεται να ξεφεύγει και το κόστος της ενέργειας, λόγω της ανόδου των δικαιωμάτων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.

Οι υψηλές θερμοκρασίας σε μεγάλες περιοχές του πλανήτη, ιδιαίτερα στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη, έχουν προκαλέσει μεγάλη αύξηση στα κόστη αγοράς δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα στο σχετικό χρηματιστήριο, φτάνοντας σε υψηλό 7ετίας. Για πρώτη φορά από το 2011, οι τιμές των «δικαιωμάτων» έφτασαν τα 18,03 ευρώ ο τόνος εκπεμπόμενου διοξειδίου του άνθρακα μέσα στον πρώτο εξάμηνο του 2018, από τα 5,6 Ευρώ ο τόνος που ήταν το 2017.  Η πρόβλεψη είναι ότι μέσα στα επόμενα χρόνια, το κόστος θα φτάσει και τα 30 ευρώ ο τόνος.

Ίσως ο μέσος πολίτης δεν μπορεί να συλλάβει αυτήν την εξέλιξη και δεν ξέρει ίσως να διαβάσει στον λογαριασμό της ΔΕΗ που λαμβάνει τι σημαίνει η αναφορά σε «Κόστος Δικαιωμάτων Εκπομπών CO2». Στην πράξη, όμως, αυτό ήδη φάνηκε κι αφορά στην

-Κατακόρυφη αύξηση του κόστους παραγωγής ενέργειας από τους λιγνιτικούς σταθμούς της ΔΕΗ, κάτι που διαπιστώθηκε και στο χρηματιστήριο ενέργειας μέσα στον Αύγουστο, με το κόστος του ρεύματος στην αγορά χονδρεμπορίου να είναι στα 60 ευρώ, και να ξεπερνάει το κόστος του ρεύματος από τις 4 ιδιωτικές μονάδες φυσικού αερίου για πολλές ώρες, αλλά και από την μονάδα της ΔΕΗ στο Αλιβέρι. Η ΔΕΗ είναι έτσι κι αλλιώς η ενεργειακή εταιρία με την μεγαλύτερη εξάρτηση από τον λιγνίτη, ενώ και η παραγωγή ενέργειας με βάση τον ελληνικό λιγνίτη είναι από τις πιο κοστοβόρες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, λόγω και της φτωχής ενεργειακής απόδοσής του. Στα επόμενα χρόνια είναι πιθανόν το κόστος της ενέργειας από λιγνιτικούς σταθμούς να εκτιναχθεί ακόμα περισσότερο.

- Διαμόρφωση αρνητικού κλίματος στην πώληση των μονάδων της ΔΕΗ που θα δημιουργήσει προβλήματα και στο ύψος του τιμήματος που περιμένει να πετύχει η κυβέρνηση και η ΔΕΗ (1-1,5 δις Ευρώ).

Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν μεγαλύτερα προβλήματα στην συνέχιση λειτουργίας των λιγνιτικών μονάδων ή πολύ περισσότερο επέκτασης του χρόνου ζωής παλιότερων μονάδων που θα έπρεπε να κλείσουν συντόμως. Οι λιγνιτικές μονάδες έχουν έτσι κι αλλιώς αυξημένα κόστη λειτουργίας που θέτουν θέμα βιωσιμότητά τους. Δεν είναι τυχαίο ότι η ΔΕΗ δέχεται εισηγήσεις για ακόμα μεγαλύτερη μείωση του προσωπικού (κατά 25-30%) αλλά και του κόστους των εργολάβων, ώστε να μειώσει τα κόστη λειτουργίας των λιγνιτικών μονάδων όσο κι αυτών του φυσικού αερίου.

Η εμμονή στα ορυκτά καύσιμα, ιδιαίτερα στο λιγνίτη, αφήνει την χώρα εκτεθειμένη σε ακραίες εξελίξεις στον τομέα της ενέργειας, σε μεγάλη αύξηση στο κόστος ενέργειας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις καθώς και σε αύξηση της ανεργίας στην πλήρως εξαρτημένη από τον λιγνίτη περιφέρεια της Δυτικής Μακεδονίας (που έτσι κι αλλιώς έχει από τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας σε πανευρωπαϊκό επίπεδο) αλλά και των άλλων περιοχών που στηρίζονται σχεδόν μονοδιάστατα στη ΔΕΗ, στο λιγνίτη ή και στο φυσικό αέριο.

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ είμαστε σταθερά προσανατολισμένοι σε μια στρατηγικής δίκαιης και ορθολογικής μετάβασης στην μεταλιγνιτική εποχή, με

  • στροφή σε (γιγαντιαία) προγράμματα εξοικονόμησης ενέργειας στα κτίρια και στις μεταφορές,
  • επικέντρωση στην ενεργειακή αποτελεσματικότητα στις επιχειρήσεις και στην οικονομία γενικότερα ώστε να μειωθεί το κόστος παραγωγής,
  • επεξεργασία κι εφαρμογή ολοκληρωμένου σχεδίου που θα στηρίξει τους νυν εργαζόμενους στις λιγνιτικές μονάδες αλλά και στους κατοίκους των λιγνιτικών περιοχών ώστε να μην σηκώσουν αυτοί το βάρος της λιγνιτικής εποχής αλλά και της μετάβασης (αναγκαστικά) στην μεταλιγνιτική εποχή.

Η δίκαιη κι έγκαιρη μετάβαση στην μεταλιγνιτική εποχή είναι αναγκαία, αν δεν θέλουμε ως κοινωνία να ζήσουμε τις άδικες και ισοπεδωτικές καταστάσεις της δεκαετίας χρεοκοπίας 2008-2018 επειδή το πολιτικό σύστημα δεν θέλησε και δεν μπόρεσε να επεξεργαστεί και να εφαρμόσει μια δίκαιη και ισορροπημένη πολιτική πρόληψης και διαχείρισης της δημοσιονομικής και οικονομικής κρίσης που όλοι έβλεπαν να έρχεται αλλά σφύριζαν αδιάφορα.