Σχέσεις καλής γειτονίας, στη βάση του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της δημοκρατίας

 

Όχι δοσοληψίες με έν

α αυταρχικό και διεφθαρμένο καθεστώς

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ έχουμε εκφράσει διαχρονικά και σταθερά τις θέσεις μας υπέρ της συνεργασίας μεταξύ γειτόνων, όπως είναι η Ελλάδα και η Τουρκία. Είμαστε όμως σαφείς, η συνεργασία αυτή πρέπει να βασίζεται σε αρχές, όπως είναι οι σχέσεις καλής γειτονίας, ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου. Είμαστε σαφώς εναντίον των εθνικισμών από όπου κι αν προέρχονται και υπέρ της πολύπλευρης συνεργασίας, όχι μόνο μεταξύ κυβερνήσεων αλλά και (κυρίως) μεταξύ των κοινωνίας των πολιτών, των ακαδημαϊκών κι ερευνητικών κέντρων, των κοινωνικών και περιβαλλοντικών οργανώσεων, των κομμάτων, των επιμελητηρίων, της αυτοδιοίκησης και από τις δυο πλευρές του Αιγαίου.

Η επίσκεψη στην Ελλάδα ενός Τούρκου πρωθυπουργού ή προέδρου θα μπορούσε να ήταν μια αυτονόητη πράξη στο πλαίσιο των φυσιολογικών σχέσεων δύο γειτονικών χωρών, ακόμα και με δεδομένες τις διαφορές μεταξύ των δύο χωρών. Όμως, τώρα επρόκειτο για την επίσκεψη στην Ελλάδα του «σουλτάνου» Ερντογάν, που σήμερα απειλεί την δημοκρατία στην Τουρκία, με μαζικές διώξεις και φυλακίσεις πολιτών αναγνωρισμένης δημοκρτικότητας. Με δικαιολογία την απόπειρα πραξικοπήματος – μια πράξη που αμέσως οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ καταδικάσαμε ξεκάθαρα – ο «σουλτάνος» προσπαθεί να κάνει εκκαθαρίσεις όλων όσων δεν αποδέχονται τις βλέψεις του. Το δίλημμα που θέτει είναι ξεκάθαρο: είτε μαζί του είτε στη φυλακή.

Δεν ξέρουμε αν και κατά πόσον ήταν «καλά προετοιμασμένη» από κυβερνητικής πλευράς η επίσκεψη του «σουλτάνου» στην Ελλάδα, κι αν θα μπορούσε να βοηθήσει στην επίλυση διμερών θεμάτων και στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών μακροχρόνια, αν και τίποτα δεν πείθει για κάτι τέτοιο. Ας ελπίσουμε ότι δεν θα αποδειχθεί άλλη μία από τις αστοχίες της ελληνικής κυβέρνησης λόγω ασαφούς στρατηγικής για την επόμενη μέρα και τους στόχους της επίσκεψης. Πάντως, η συγκεκριμένη επίσκεψη ήταν άστοχη από άποψη συγκυρίας και συμβολισμού, όταν όλη η Ευρώπη παρακολουθεί με αποτροπιασμό τις ενέργειες του Ερντογάν. Η Ελλάδα για άλλη μια φορά, με πρωτοβουλία της κυβέρνησης, έδειξε να αδιαφορεί για τα θέματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο των διεθνών σχέσεων της χώρας. Δεν μπορεί να είναι δικαιολογία το ότι είμαστε «μικρή χώρα» για τις επιλογές που κάνει η ελληνική κυβέρνηση να αγνοεί τα θέματα της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αναζητώντας κάποια πολιτικά ή οικονομικά ανταλλάγματα (πώληση εξοπλισμού στην Σαουδική Αραβία, μπλοκάρισμα σε ψήφισμα για τα θέματα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Κίνα, αποχή από την ψηφοφορία στην Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών για την κατάργηση των πυρηνικών όπλων κα).

Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ – στη βάση σταθερών αξιών κι αρχών – είμαστε δίπλα σε όσους κι όσες αγωνίζονται για την δημοκρατία, την ειρήνη, την πολύ-πολιτισμικότητα, τα ανθρώπινα δικαιώματα, την οικολογία στην Τουρκία. Είμαστε στο πλευρό όσων ζητάνε την απελευθέρωση:

  • των φυλακισμένων βουλευτών αλλά και της ηγεσίας του Κόμματος HDP (Peoples’ Democratic Party), όπως ζητάνεχιλιάδες πανεπιστημιακοί, φορείς, οργανώσεις, βουλευτές. Η δίκη του εκλεγμένου συμπροέδρου του HDP Demirtasξεκίνησε με κατηγορίες που επισείουν ποινή φυλάκισης 400 ετών, παρά το γεγονός ότι ο ίδιος και το κόμμα HDP επιδιώκουν ειρηνικές λύσεις, ενίσχυση της ισότητας των φύλων, κοινωνική δικαιοσύνη, οικολογικές μεταρρυθμίσεις!

  • Του επιχειρηματία και ακτιβιστή των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και υποστηρικτή της δημοκρατίας και της κοινωνίας των πολιτών OsmanKavala (που έχει και καταγωγή από την Καβάλα), όπως ζητάνε δεκάδες πανεπιστήμια και ιδρύματα

  • Χιλιάδων πολιτών, δημοσιογράφων, πανεπιστημιακών, δημοσίων υπαλλήλων που βρίσκονται σήμερα στις τουρκικές φυλακές ως αποτέλεσμα ενός αυταρχικού καθεστώτος που προσπαθεί να επιβάλει ο «Σουλτάνος».

Μετά από μια προεκλογική καμπάνια που χαρακτηρίστηκε από ανισοτιμία και αποκλεισμό της άποψης του «Όχι» από τα ΜΜΕ, εκφοβισμό όσων υποστήριζαν μια δημοκρατική προοπτική για την Τουρκία, συλλήψεις και παρεμπόδιση εκπροσώπων της αντιπολίτευσης να παρακολουθήσουν τις διαδικασίες και την καταμέτρηση σε πολλά εκλογικά κέντρα, ανακοινώθηκαν από την κυβερνητική πλευρά τα αποτελέσματα του «δημοψηφίσματος για τις συνταγματικές αλλαγές» που δείχνουν επικράτηση του «Ναι» με μικρή διαφορά.

 

Καταγγελίες για παρατυπίες και παρεμπόδιση εκλογικού δικαιώματος μέχρι αλλοίωση του αποτελέσματος και νοθεία

Χαρακτηριστική είναι η έκθεση των διεθνών παρατηρητών υπό τον Οργανισμό Ασφάλειας και Συνεργασίας στην Ευρώπη (OΑΣΕ/OSCE) που διαπιστώνει: «Η έλλειψη ίσων ευκαιριών, η μονόπλευρη ενημέρωση από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης και οι περιορισμοί στις θεμελιώδεις ελευθερίες δημιούργησαν άνισους όρους ανταγωνισμού στο συνταγματικό δημοψήφισμα της Τουρκίας». Ο Cezar Florin Preda, επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης δήλωσε «Σε γενικές γραμμές, το δημοψήφισμα δεν συνάδει με τα πρότυπα του Συμβουλίου της Ευρώπης. Το νομικό πλαίσιο ήταν ανεπαρκές για την τήρηση μιας πραγματικά δημοκρατικής διαδικασίας».

Το HDP, το τρίτο σε δύναμη κόμμα του Τουρκικού Κοινοβουλίου (ο συμπρόεδρος του κρατείται στις φυλακές και παραπέμπεται σε δίκη, ενώ και άλλοι 11 βουλευτές του κρατούνται από τις τουρκικές δυνάμεις ασφαλείας με βάση τον πρόσφατο «αντιτρομοκρατικό νόμο») κατήγγειλε ότι 150 εκπρόσωποι του συνελήφθησαν τις 2 τελευταίες ώστε να μην μπορούσαν να συμμετάσχουν στον έλεγχο της εκλογικής διαδικασίας. Ανεξάρτητα ΜΜΕ κατήγγειλαν ότι 59 άτομα συνελήφθησαν γιατί φωτογράφιζαν ψηφοδέλτια, την στιγμή που στα σόσιαλ μίντια παρουσιάζονταν καταγγελίες για νοθεία.   

 

Το HDP θεωρεί ότι έγινε αλλοίωση των αποτελεσμάτων (manipulation) της τάξης του 3-4% στο #Turkeyreferendum. Τα δύο σημαντικότερα κόμματα της αντιπολίτευσης, το σοσιαλδημοκρατικό CHP και το HDP, έχουν αναγγείλει ήδη προσφυγή στα δικαστήρια για πολλές παρατυπίες και θα ζητήσουν εκ νέου καταμέτρηση σημαντικού ποσοστού των ψήφων. Η αντιπολίτευση επικρίνει, επίσης, την απόφαση της εκλογικής επιτροπής – και ενώ διεξάγονταν η ψηφοφορία - να γίνονται δεκτά ως έγκυρα ψηφοδέλτια που δεν φέρουν την σφραγίδα της εφορευτικής επιτροπής - υπολογίζεται ότι αυτά ξεπερνάνε το 1.500.000 (2,6% των ψήφων).

Η Τουρκία μετά το "δημοψήφισμα"

Το αποτέλεσμα του «δημοψηφίσματος» είναι ένα καταστροφικό πλήγμα για την δημοκρατία στην Τουρκία, αλλά η μικρή διαφορά με την οποία φαίνεται να επικρατεί το «Ναι» – παρά το όργιο μεθοδεύσεων και πιθανώς νοθείας - δείχνει ότι ο «σουλτάνος» έχει υποστεί σημαντικό πλήγμα και οι δημοκρατικές δυνάμεις στην Τουρκία έχουν γερές ρίζες πλέον, δεν κάμπτονται παρά τον εκφοβισμό, τον φόβο, τον ασφυκτικό έλεγχο στην ελευθερία του τύπου και τις διώξεις όσων έχουν διαφορετική άποψη.

Μερικά σημαντικά σημεία που πρέπει να λάβουμε υπόψη, όπως προκύπτουν από το δημοψήφισμα για την ενίσχυση των εξουσιών του Ερντογάν:

  • Η Τουρκία είναι, με ευθύνη του Ερντογάν, μια βαθιά διχασμένη χώρα, κι αυτό φάνηκε όχι μόνο στη διάρκεια της «προεκλογικής» εκστρατείας με τους οπαδούς του Όχι να μην έχουν πρόσβαση στα περισσότερα ΜΜΕ αλλά και με βάση τα εκλογικά αποτελέσματα
  • Οι μεγάλες πόλεις, τα οικονομικά κέντρα, τα παράλια, οι κουρδικές περιοχές, οι νέοι και οι γυναίκες ψήφισαν κατά πλειοψηφία υπέρ του Όχι
  • Την νίκη στον Ερντογάν φαίνεται ότι έδωσαν τα ψηφοδέλτια που εστάλησαν από Τούρκους που ζουν σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ολλανδία, η Γερμανία, η Γαλλία, το Βέλγιο και η Αυστρία, όπου τα ποσοστά υπέρ του «Ναι» φαίνεται να ξεπερνάνε το 60%, σε αντίθεση με άλλες χώρες, όπως η Βρετανία, η Ιταλία και η Ισπανία, όπου τα ποσοστά υπέρ του «ναι» είναι κάτω από το 30%.
  • Τα δύο μεγαλύτερα κόμματα της αντιπολίτευσης, το σοσιαλδημοκρατικό και το HDP αμφισβητούν το αποτέλεσμα, και ετοιμάζονται να προσφύγουν στη δικαιοσύνη.
  • Στις περιοχές των τουρκοκυπρίων, κυριάρχησε το Όχι, όπως επίσης και μεταξύ όσων έλαβαν μέρος στην εκλογική διαδικασία από την Ελλάδα.

Οι επιπτώσεις του δημοψηφίσματος και των αποτελεσμάτων στην Τουρκία

Εδώ και καιρό είναι φανερό ότι ο Ερντογάν επιδιώκει να επιβάλλει με κάθε τρόπο ένα αυταρχικό και προσωποπαγές καθεστώς, οδηγώντας την Τουρκική κοινωνία σε βαθύ διχασμό και πόλωση. Αξιοποιώντας την απόπειρα πραξικοπήματος, απέλυσε πάνω από 100.000 δικαστικούς, δημοσίους υπαλλήλους, καθηγητές, στρατιωτικούς, ενώ χιλιάδες πολίτες κρατούνται, χωρίς κατηγορία συνήθως, περιμένοντας να απαγγελθεί κάποια κατηγορία ή να οριστεί δίκη. Πολλοί δημοσιογράφοι εκδιώχθηκαν ενώ εφημερίδες και άλλα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης κατελήφθησαν από την αστυνομία και ελέγχονται σήμερα από το καθεστώς. Το «δημοψήφισμα» ενέτεινε τον απόλυτο έλεγχο. Παρά όμως το καθεστώς ελέγχου, το 50% περίπου του πληθυσμού που ψήφισε υποστήριξη το Όχι και την δημοκρατική προοπτική για την Τουρκία.

Οι σχέσεις ΕΕ και Τουρκίας

Δεν μπορούμε παρά να θαυμάσουμε το θάρρος τόσο πολλών ανδρών και γυναικών που τολμούν να υπερασπίζονται την δημοκρατία στην Τουρκία κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Και γι’ αυτό πρέπει να σταθούμε στο πλευρό των δημοκρατικών δυνάμεων στην Τουρκία, να ζητήσουμε από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να ασκήσουν την μεγαλύτερη δυνατή πίεση, ώστε να επανέλθει η Τουρκία στο δρόμο του εκδημοκρατισμού. Παρά τα όσα γίνονται τα τελευταία χρόνια και ιδιαίτερα μετά το «δημοψήφισμα», δεν πρέπει η ΕΕ να γυρίσει την πλάτη της στην Τουρκία και να αφήσει τους δημοκρατικούς πολίτες της μόνους.

Η ΕΕ δεν πρέπει, όμως, να συνεχίσει να εξαρτά την προσφυγική της πολιτική από την Συμφωνία των Κρατών Μελών με την Τουρκία, αλλά αντιθέτως να αναπτύξει μια ισχυρή και αποτελεσματική κοινή πολιτική επιμερισμού υπευθυνότητας και ευθύνης για τους πρόσφυγες με συμμετοχή όλων των Κρατών Μελών  (ιδιαίτερα όσο αφορά τους πρόσφυγες από Συρία, Αφγανιστάν, Ιράκ, Λιβύη, Σομαλία, Ερυθραία, Νιγηρία κα). Η ΕΕ στις σχέσεις της με την Τουρκία πρέπει να δεσμεύεται σταθερά από τις δημοκρατικές αρχές, την ελευθερία και τα ανθρώπινα δικαιώματα και να μην προχωρήσει σε άνοιγμα κεφαλαίων προ-ενταξιακής διαδικασίας ή οικονομικές και τελωνειακές συμφωνίες εφόσον παραμένει η σημερινή αντιδημοκρατική κατάσταση. Ισχυρή πίεση πρέπει να ασκηθεί και από το Συμβούλιο της Ευρώπης, αφού η Τουρκία είναι μέλος του.

Μόνο απαλλαγμένη από τους εκβιασμούς του Ερντογάν, η ΕΕ θα μπορέσει να πιέσει για την ελευθερία των πολιτών, των δημοσιογράφων και των πολιτικών της αντιπολίτευσης, την απελευθέρωση των φυλακισμένων βουλευτών του HDP, για την αποκατάσταση των εκατοντάδων χιλιάδων Τούρκων πολιτών που έχουν χάσει τη δουλειά τους ή έχουν ριχτεί στη φυλακή στο πλαίσιο της σημερινής κατάστασης έκτακτης ανάγκης. Στρατηγικά αυτή η σταθερή υπεράσπιση της δημοκρατίας, της ελευθερίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας θα ενισχύσει τις δημοκρατικές δυνάμεις της χώρας αυτής και θα μπορέσει να συμβάλλει σε μια ισχυρή κοινωνική και πολιτική δυναμική για στροφή της Τουρκίας προς τις Ευρωπαϊκές αξίες, που θα εξαναγκάσει τον Ερντογάν να επιστρέψει στη δημοκρατία.

Σε αυτή την δύσκολη περίοδο, η Ελλάδα πρέπει να διατηρήσει την ψυχραιμία της και να μην παρασυρθεί σε φραστικές αντιπαραθέσεις και σε άλλο ένα κυνήγι εξοπλισμών. Πρέπει αντιθέτως να επιδιώξει την προστασία των συνόρων και της ασφάλειάς της μέσα από τις εγγυήσεις που μπορεί να παρέχει σχετικά η Ευρωπαϊκή Ένωση με βάση την Συνθήκη Λειτουργίας της ΕΕ καθώς και μέσα από την σημαντική ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής και την αναζωογόνηση της οικονομίας της, μέσω της κοινωνικής και οικολογικής/πράσινης καινοτομίας. Παράλληλα, οφείλουμε ως κοινωνία και φορείς της κοινωνίας των πολιτών να αναπτύξουμε στενές σχέσεις με τις δημοκρατικές δυνάμεις που υπάρχουν στην Τουρκία, ώστε να χτίσουμε ένα καλύτερο και πιο ειρηνικό κοινό μέλλον. Επίδειξη τσαμπουκά στον τσαμπουκά και νέα εξοπλιστικά προγράμματα, τη στιγμή που δαπανάμε το μεγαλύτερο μετά τις ΗΠΑ ποσοστό του ΑΕΠ για στρατιωτικές δαπάνες και η κοινωνία έχει γονατίσει από την φορολογία και την ισοπεδωτική λιτότητα, δεν θα κάνουν πιο ασφαλή τη χώρα μας, αλλά πολύ πιο ευάλωτη, ενώ θα αυξήσουν τον κίνδυνο «ατυχήματος» που θα οδηγήσει σε τραγωδία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φαίνεται να κρατάει προς το παρόν "προσεκτική" και σχετικά αμήχανη στάση. Ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Jean-Claude Juncker, η Ύπατη Εκπρόσωπος για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφάλειας κι Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Φεντερίκα Μογκερίνι και ο Επίτροπος για την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας και τη Διεύρυνση Johannes Hahn, σε κοινή δήλωση αναφέρουν ότι "λαμβάνουν υπόψη το αποτέλεσμα του τουρκικού δημοψηφίσματος», αλλά «περιμένουν την αξιολόγηση της Διεθνούς Αποστολής του ΟΑΣΕ / ODIHR  σε σχέση με εικαζόμενες παρατυπίες»

Η πλήρης δήλωση έχει ως εξής: «Έχουμε λάβει υπόψη του τα αναφερόμενα αποτελέσματα του δημοψηφίσματος στην Τουρκία σχετικά με τις τροποποιήσεις του Συντάγματος, το οποίο εγκρίθηκε από την Τουρκική Εθνοσυνέλευση στις 21 Ιανουαρίου 2017.

Περιμένουμε την αξιολόγηση της Διεθνούς Αποστολής του ΟΑΣΕ / ODIHR  σε σχέση με εικαζόμενες παρατυπίες.

Οι συνταγματικές τροποποιήσεις, και ιδιαίτερα η πρακτική εφαρμογή τους, θα πρέπει να αξιολογηθούν υπό το πρίσμα των υποχρεώσεων της Τουρκίας ως υποψήφιας χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ως μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Ενθαρρύνουμε την Τουρκία να απαντήσει στις ανησυχίες και συστάσεις του Συμβούλιου της Ευρώπης  συμπεριλαμβανομένων εκείνων σε σχέση με την κατάσταση έκτακτης ανάγκης. Λόγω δε του  οριακού αποτελέσματος του δημοψηφίσματος και των εκτεταμένων συνεπειών των συνταγματικών τροποποιήσεων, μπορούμε επίσης να ζητήσουμε από τις τουρκικές αρχές να αναζητήσουν την ευρύτερη δυνατή εθνική συναίνεση στην εφαρμογή τους."


Το Συμβούλιο της Ευρώπης

O Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης Thorbjørn Jagland, δήλωσε πως "το τουρκικό εκλογικό σώμα ψήφισε επί της τροποποίησης του Συντάγματος».  Κάλεσε την Τουρκία «να σεβαστεί την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στα επόμενα βήματα που θα ακολουθήσουν το αποτέλεσμα του τουρκικού συνταγματικού δημοψηφίσματος»,  

«Δεδομένου του οριακού αποτελέσματος, η τουρκική ηγεσία θα πρέπει να εξετάσει τα επόμενα βήματα προσεκτικά», δήλωσε ο ΓΓ του Στε, προσθέτοντας ότι "είναι υψίστης σημασίας η διασφάλιση της ανεξαρτησίας του δικαστικού σώματος, σύμφωνα με την αρχή του κράτους δικαίου που διέπει την Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου"."Το Συμβούλιο της Ευρώπης, του οποίου η Τουρκία είναι πλήρες μέλος, είναι έτοιμο να υποστηρίξει τη χώρα σε αυτή τη διαδικασία", καταλήγει.

 

 

 
Οι ΠΡΑΣΙΝΟΙ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗ εκφράζουμε τον αποτροπιασμό μας για όσα κάνει ο Νταγίπ Ερντογάν στην Τουρκία, κραυγαλέα φαινόμενα αντιδημοκρατικής συμπεριφοράς στην προσπάθειά του να γίνει ανεξέλεγκτος μονάρχης μέσω “δημοψηφίσματος”.
Ιδιαίτερο μένος έχει ο “σουλτάνος” εναντίον του κόμματος HDP (Peoples’ Democratic Party) στο οποίο συμμετέχουν όσοι υποστηρίζουν μια ειρηνική λύση στο κουρδικό, δημοκρατία, οικολογική πολιτική και δικαιοσύνη στην Τουρκία, ισοτιμία ανδρών-γυναικών.
 
Το πιο πρόσφατο περιστατικό σε αυτό το σήριαλ είναι η φυλάκιση πολλών βουλευτών και του συμπροέδρου του 3ου σε εκλογική δύναμη κόμματος. Στις 21 Φεβρουαρίου το τουρκικό κοινοβούλιο είχε παράνομα ανακαλέσει τη βουλευτική ιδιότητα της Yüksekdağ, συμπροέδρου του. Στις 9 Μαρτίου, με απόφαση του το Ανώτατο Δικαστήριο (Supreme Court of Appeal) αφαιρεί ακόμα και την ιδιότητα του μέλους του HDP Peoples’ Democratic Party από την συμπρόεδρο του Figen Yüksekdağ!
 
Έτσι απαλλάσσονται οι Τούρκοι πολίτες από το βάρος να αποφασίζουν οι ίδιοι για το ποιος θα είναι εκπρόσωπός τους στο κοινοβούλιο αλλά και τα μέλη του κόμματος δεν χρειάζεται να ασχολούνται με το ποιος/α θα είναι μέλος του ή (συμ)πρόεδρος. Η ίδια η Figen Yüksekdağ δεν χρειάζεται να έχει κάποιες υποχρεώσεις πλέον, είναι “ελεύθερη” από τις υποχρεώσεις που της δημιουργούσε η θέση της συμπροέδρου του HDP! Δεν χρειάζεται επίσης να εφαρμόζεται το άρθρο 67 του Τουρκικού Συντάγματος που προνοεί για τα δικαιώματα και την λειτουργία των πολιτικών κομμάτων. Και να σκεφθεί κανείς ότι ο Ερντογάν κέρδισε αρχικά την πλειοψηφία υποσχόμενος ότι θα καταργήσει το αυταρχικό κράτος και θα προστατεύσει το Σύνταγμα και τη Δημοκρατία, αλλά σταδιακά μετατράπηκε σε απόλυτο μονάρχη και στην κύρια απειλή για τη δημοκρατία και τη συνταγματική τάξη στην γειτονική χώρα.
 
Τέτοιες αποφάσεις εκθέτουν το καθεστώς Ερντογάν και θέτουν προ των ευθυνών τις πολιτικές ηγεσίες της Ευρώπης, των ΗΠΑ και της Ρωσίας. Ιδιαίτερα, όμως η Ευρωπαϊκή Ένωση, σεβόμενη τις ευρωπαϊκές αξίες, τις αρχές της δημοκρατίας και του κοινοβουλευτισμού, πρέπει να θέσει το καθεστώς προ των ευθυνών του και να σταματήσει να κλείνει τα μάτια μπροστά σε αδιανόητες πρακτικές που απειλούν τους Τούρκους πολίτες αλλά και διαβρώνουν την δημοκρατία σε ευρύτερες περιοχές, ακόμα και μέσα στην ΕΕ. Το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι είναι από τα πιο βασικά πολιτικά δικαιώματα, δεν θα πρέπει να είναι ανταλλάξιμο με όποιες άλλες πολιτικές συμφωνίες (πχ προσφυγικό).